گروه فرهنگ و هنر: چرا فیلم «کری» ساخته برایان دی پالما که 40 سال از ساخت آن می‌گذرد دوباره بازسازی شده است و ما امروز شاهد ساخت و نمایش دوباره این اثر هستیم؟ بسیاری از منتقدان جهانی و وطنی نسخه اول کری را از جمله آثار برجسته سینمای وحشت می‌دانند. باید به سلیقه منتقدان وطنی و جهانی همواره شک کرد! ارزش‌های فیلم کری (نسخه اول) در این نیست که اثری شاخص درحوزه ژانر وحشت است بلکه نسخه اول و نسخه بازسازی شده کری آثاری هستند که در ابتدا مذهب و باورهای مذهبی را به صورتی افراطی نمایش می‌دهند، سپس آن را با متدها و روش‌های زندگی امروزی مورد هجمه قرار می‌دهند اما نسخه بازسازی شده امروزی انگاره‌های خطرناک ایدئولوژیک را به قصه اورجینال کری افزوده است و با همین پیش‌فرض‌هایی که در درون فیلم قابل اثبات است می‌توان نقبی به سطور پیشین زد. همیشه پشت این ارزشگذاری‌های منتقدانه نگرشی خاص و محتوایی (ایدئولوژیک) نهفته است و ارزشگذاری فرمی نوعی جعل برای پوشاندن سلیقه ایدئولوژیک جملگی منتقدان سینمایی است. محتوای کری (نسخه جدید) سمبل لیبرالیسم محض و نسخه قدیمی متدی هنری برای به چالش کشیدن مذهب در مقابل فرهنگ عامه است. مذهب در اغلب نسخ فیلم کری ارتجاعی نشان داده می‌شود و در عوض سبک زندگی منتج از فرهنگ Play boy در دهه 70 روش زندگی مطلوب نشان داده می‌شود. پس نباید گول منتقدان سینمایی را برای ارزشگذاری درباره آثار هنری خورد.
چالش بازسازی فیلم کری در این است که وفاداری کامل به روایت برایان دی پالما وجود دارد و نوعی بازاندیشی خلاقانه در تغییر نمادها و ارزش‌ها در درونمایه اثر نهفته است. کارگردانی که در مجموعه هالیوود یک فمینیست تمام‌عیار آتئیست (خداناباور) شناخته می‌شود، با تغییر شگرف در شخصیت مادر کری وایت، سمبلی مذهبی و افراطی خلق می‌کند و کری بدل می‌شود به نمادی از شیطان. تقابل این دو تبدیل می‌شود به جدال شر و ابرشرور. به عبارت دیگر مادر مذهبی کری، شرور و آنتاگونیست روایت است و رفتار مذهبی‌اش (هرچند اغراق‌آمیز) به چالش کشیده می‌شود. برای اشاره به سابقه افراطی و رادیکال سازنده اثر، کیمبرلی پیرس، کافی است به مشهورترین فیلم فمینیستی‌اش (پسرها گریه نمی‌کنند) اشاره کرد. وی این فیلم را 15 سال پیش ساخت اما طی این 15 سال فرصت زیادی برای فیلمسازی نداشته است جز فیلم توقف گمشده (از فیلم‌های هالیوودی ضدسیاست‌های آمریکا در عراق). پیرس دراین سال‌ها پس از موفقیت فیلم فمینیستی پسرها گریه نمی‌کنند موفق نشده فیلم دیگری بسازد. در فیلم کری ،پیرس، کاراکتر مادر را تعمدا رادیکال و افراطی نشان می‌دهد. مادر، تصویری روانی از معدود چهره‌های مذهبی است که در فیلم هر رابطه‌ای را آلوده و ناپاک می‌پندارد. متقابلا با این سبک تربیت مادر، در مدرسه کری، دخترهای اجتماعی و ظاهرا امروزی، دخترش را به سخره می‌گیرند و از سوی دیگر نیروهای شیطانی به خشم کری امکان تجلی عملی می‌بخشند و سرانجام در میهمانی زشت و قبیح پایان سال(1)، خشم کری آتش به پا می‌کند و آبشاری از خون به راه می‌افتد. شخصیت کری وایت که از نظر اجتماعی نامتجانس و ناجور است خواسته‌هایی مشابه دختران دیگر دارد. او هم می‌خواهد رابطه عاطفی داشته باشد و پذیرش اجتماعی. یعنی فیلم چه نسخه قدیمی و چه نسخه جدید، بلوغ رابطه را در پیوند با جنس مخالف تعریف می‌کند. زمانی که این امکان برایش فراهم نمی‌شود، استعداد ابرشیطانی‌اش بروز پیدا می‌کند. مطالبه کری نیز در نوع خود جالب است، او فقط می‌خواهد شب خارق‌العاده‌ای در میهمانی پایان سال بگذراند. نسخه تازه کری از منظر کارگردان آتئیست روایت ثواب، حرام، درست و غلط نیست. شاید چنین برداشتی از فیلم دی‌پالما قابل استنباط بود اما از فیلم کری قابل استنتاج نیست. پیرس متمرکز بر رابطه مادر و دختر است و درونیات شخصیت مادر را به تصویر می‌کشد که از همان ابتدا تولد دختر را حاصل گناه می‌داند و می‌خواهد او را با چاقو از بین ببرد اما حس مادری به او غلبه می‌کند. مادر مذهبی که در فیلم روانی نشان داده می‌شود در میانه‌های فیلم تلاش می‌کند دختر معصوم را به زور به داخل گنجه بفرستد که محل تنبیه او است. کری سال‌ها به خاطر اشتباهاتش توسط این مادر زندانی می‌شود. اما زمانی که قدرت‌های شیطانی کری بروز می‌کند، مادر مستأصل می‌شود و ماحصل نمایش فیلم مخاطب را به چنین استنباطی می‌رساند؛ هر کس کری درونی (شیطان درونی لذت‌جو) خود را دارد و برای تبدیل شدن به کری راه سختی در پیش نداریم و حصارهایی را که والدین پیش پای فرزندان می‌گذارند باید کنار زد. ترسناک‌ترین جنبه کری قدرت شیطانی او نیست، قدرت خواستن آزادی‌هایی است که براساس اصول و قواعد مذهبی مسیحی، نامشروع است. بازسازی کری، در واقع دومین نسخه سینمایی از کتاب استیون کینگ است اما نخستین بار نیست که این رمان بازسازی می‌شود. در این 40 ساله این داستان بارها به صورت فیلم تلویزیونی ساخته شده و دو بار به صورت تئاتر موزیکال در نیویورک اجرا شده است. البته تمرکز بازسازی‌های تلویزیونی روی موضوعاتی مثل زورگویی نوجوانان و ضعیف‌آزاری تاکید دارد، نه نشانه گرفتن محورهای ایدئولوژیک اما نسخه سینمایی بر درونمایه‌های ضدمذهبی و قدرت شیطانی کری تاکید دارد. زیاده‌روی در جلوه‌های بصری برای نمایش قدرت‌های منحصر به فرد و شیطانی کری است و البته نگره‌های فمینیستی که به بطن اثر تزریق شده است موضوع مهمی در روانکاوی زن‌هاست با عنوان بیم و هراس از زنانگی. در ساخته برایان دی‌پالما، درونمایه روانکاوانه مورد اشاره پرطنین‌تر بود در حالی که در نسخه جدید لایه‌های مذهبی به شخصیت مادر اضافه شده است تا مذهب همچون یک جنون نمایش داده شود.
..................................................................................
پی نوشت:
1- میهمانی پایان سال در دبیرستان‌های آمریکایی به صورت یک مد درآمده و منتج از فرهنگ
پلی بوی است.