شاداب‌سازی فضای مدارس، اهمیت به ورزش دختران و مواردی از این دست مدتی است که یکی از دغدغه‌های اصلی مدیران آموزش و پرورش کشور شده است. اثرات مخرب ناشی از تحرک کم دانش‌آموزان دختر، خمودگی حاکم بر مدارس دخترانه و گرایش کمتر دختران به تحرک به دلیل مسائل فرهنگی و از سوی دیگر جمعیت زیاد دختران در مدارس و ورود آنها در سال‌های آتی به بازار کار و جامعه سبب شده است مسؤولان در فکر چاره‌ای برای رفع این معضل برآیند.
سال‌هاست که بسیاری بر این عقیده متفق‌القول هستند که لزومی به حجاب دختران در مدارسی که از لحاظ جنسیتی یکدست است، وجود ندارد، اما برای به اجرا درآمدن این طرح، مشکل از آنجایی آغاز می‌شد که ساختمان‌های اطراف دارای اشراف به مدارس دخترانه بودند. به همین دلیل این پیشنهاد حالت اجرایی به خود نگرفت و مسکوت ماند. اما در این میان، مسؤولان چند سالی است که با ارائه طرح‌های مختلف در صدد رفع این مشکل هستند، به طوری که در آخرین موضع‌گیری، علی احمدی وزیر آموزش و پرورش در روزهای پایانی سال 87 از دغدغه آموزش و پرورش درباره تهیه امکانات برای مدارس دخترانه و ایجاد فضای تحرک و نشاط در میان دختران دانش‌آموز سخن گفت. وی به ساخت مدارسی به سبک معماری قدیم اشاره کرد که سبب آسایش بیشتر دانش‌آموزان دختر می‌شود. اما به نظر می‌رسد درباره این طرح باید بیشتر به بررسی پرداخت. سهراب سپنتا، استاد جامعه شناسی در این‌باره می‌گوید: معماری ایرانی و سنتی ما خود دارای محدودیت‌هایی است. اندرونی و بیرونی که در بناهای قدیمی ایرانی به آن توجه می‌شد، حسنی برای زنان ساکن آن خانه نداشت و بیشتر در راستای فرهنگ محدودیتی بود که در دوره‌ای در کشور حاکم بود.
وی ادامه می‌دهد: زنان ما با وجود حجاب اسلامی توانسته‌اند در جامعه به رشد و بالندگی برسند. آنها یادگرفته‌اند که حجاب مانع فعالیت آنها نیست. ضمن اینکه آنها قرار است با همین ظاهر در جامعه فعال باشند پس لزومی ندارد فکر کنیم مانتو و مقنعه مانع فعالیت آنهاست. سپنتا ادامه می‌دهد: بالا بردن دیوار مدارس و استتار مدرسه‌های دخترانه با هر نام و عنوانی که روی آن بگذاریم خود خمودگی بیشتری به همراه دارد و مدارس دخترانه را مانند قلعه‌هایی جدا از جامعه می‌کند. این در حالی است که ما باید به دخترانمان یاد دهیم چطور شاد باشند و این شادی را در جامعه تسری دهند نه اینکه در پس پرده قرارشان دهیم.
سابقه مناسب‌سازی مدارس دخترانه
مناسب‌سازی فضای مدارس دخترانه نخستین بار با عنوان طرح «استتار مدارس دخترانه» توسط امور بانوان سازمان آموزش و پرورش شهر تهران در سال 1378 مطرح شد. دست‌اندرکاران این طرح زمانی به فکر تدوین و اجرای آن افتادند که بسیاری از کارشناسان با استناد به آمارهای موجود از فقر جسمی و حرکتی دختران دانش‌آموز ابراز نگرانی می‌کردند که به نظر آنان ناشی از نبود فضای مناسب برای انجام تمرینات ورزشی بود. براساس این طرح که زمینه اجرایی شدن آن در برخی مدارس دخترانه تهران مهیا شد، دختران دانش‌آموز فرصت یافتند بدون استفاده از پوشش چادر و مانتو و مقنعه در محوطه فضای آموزشی خود تردد کنند.
برخی کارشناسان معتقدند، باتوجه به حصاری که اطراف مدارس برای استتار کشیده می‌شد، محیط مدرسه شبیه به زندان و به نوعی دانش‌آموزان از محیط بیرون جدا می‌شدند. به همین دلیل این طرح با توجه به افزایش نظرات مخالف مسکوت ماند و دیوارهای مدارس دخترانه بلند‌تر نشد. در سال‌های گذشته این طرح به عنوان‌های بهینه سازی فضاهای آموزشی، محرمسازی، مدرسه با نشاط و شاداب‌سازی مدارس تغییر نام داد. دلیل این تغییر نام برداشت منفی و عدم استقبال از نام استتار بود. به نظر می‌رسد این طرح نسخه جدیدی از طرحی قدیمی باشد؛ نسخه‌ای که نه تنها نمی‌توان در به اجرا در آمدنش مطمئن بود که حتی به کارایی آن هم اطمینانی وجود ندارد.
افسانه فروزانفر،کارشناس امور بانوان سازمان آموزش و پرورش شهر تهران در این‌باره می‌گوید: ما پیش از این، از سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خواستیم که مدارس جدید را محیط‌محور بسازند، به طوری که مدرسه حیاط مرکزی داشته باشد و ساختمان در اطراف آن قرار گیرد، که در ابتدا قبول کردند ولی بعدا گفتند ما مدارسمان را جنسیتی نمی‌سازیم چرا که امکان و اعتبار آن وجود ندارد.
مرتضی رئیسی معاون عمرانی وزیر آموزش و پرورش نیز درباره ساخت این‌گونه مدارس می‌گوید: در ساخت و ساز مدارس جدید کشور بر معماری و هویت اسلامی مدارس تاکید شده‌است تا به واسطه آن دانش‌آموزان هنگام ورود به مدارس با روحیه‌ای شاداب در سنگر علم و دانش حضور یابند. وی تصریح کرد: در این‌باره نیز طرح‌های مطالعاتی در زمینه ارائه الگوی معماری اسلامی در حال انجام و بررسی است که باید با کارشناسی بهتر و بیشتر، آن را اجرایی کرد. مکتب دخترانه!
شاداب‌سازی فضای مدارس، اهمیت به ورزش دختران و مواردی از این دست مدتی است که یکی از دغدغه‌های اصلی مدیران آموزش و پرورش کشور شده است. اثرات مخرب ناشی از تحرک کم دانش‌آموزان دختر، خمودگی حاکم بر مدارس دخترانه و گرایش کمتر دختران به تحرک به دلیل مسائل فرهنگی و از سوی دیگر جمعیت زیاد دختران در مدارس و ورود آنها در سال‌های آتی به بازار کار و جامعه سبب شده است مسؤولان در فکر چاره‌ای برای رفع این معضل برآیند.
سال‌هاست که بسیاری بر این عقیده متفق‌القول هستند که لزومی به حجاب دختران در مدارسی که از لحاظ جنسیتی یکدست است، وجود ندارد، اما برای به اجرا درآمدن این طرح، مشکل از آنجایی آغاز می‌شد که ساختمان‌های اطراف دارای اشراف به مدارس دخترانه بودند. به همین دلیل این پیشنهاد حالت اجرایی به خود نگرفت و مسکوت ماند. اما در این میان، مسؤولان چند سالی است که با ارائه طرح‌های مختلف در صدد رفع این مشکل هستند، به طوری که در آخرین موضع‌گیری، علی احمدی وزیر آموزش و پرورش در روزهای پایانی سال 87 از دغدغه آموزش و پرورش درباره تهیه امکانات برای مدارس دخترانه و ایجاد فضای تحرک و نشاط در میان دختران دانش‌آموز سخن گفت. وی به ساخت مدارسی به سبک معماری قدیم اشاره کرد که سبب آسایش بیشتر دانش‌آموزان دختر می‌شود. اما به نظر می‌رسد درباره این طرح باید بیشتر به بررسی پرداخت. سهراب سپنتا، استاد جامعه شناسی در این‌باره می‌گوید: معماری ایرانی و سنتی ما خود دارای محدودیت‌هایی است. اندرونی و بیرونی که در بناهای قدیمی ایرانی به آن توجه می‌شد، حسنی برای زنان ساکن آن خانه نداشت و بیشتر در راستای فرهنگ محدودیتی بود که در دوره‌ای در کشور حاکم بود.
وی ادامه می‌دهد: زنان ما با وجود حجاب اسلامی توانسته‌اند در جامعه به رشد و بالندگی برسند. آنها یادگرفته‌اند که حجاب مانع فعالیت آنها نیست. ضمن اینکه آنها قرار است با همین ظاهر در جامعه فعال باشند پس لزومی ندارد فکر کنیم مانتو و مقنعه مانع فعالیت آنهاست. سپنتا ادامه می‌دهد: بالا بردن دیوار مدارس و استتار مدرسه‌های دخترانه با هر نام و عنوانی که روی آن بگذاریم خود خمودگی بیشتری به همراه دارد و مدارس دخترانه را مانند قلعه‌هایی جدا از جامعه می‌کند. این در حالی است که ما باید به دخترانمان یاد دهیم چطور شاد باشند و این شادی را در جامعه تسری دهند نه اینکه در پس پرده قرارشان دهیم.
سابقه مناسب‌سازی مدارس دخترانه
مناسب‌سازی فضای مدارس دخترانه نخستین بار با عنوان طرح «استتار مدارس دخترانه» توسط امور بانوان سازمان آموزش و پرورش شهر تهران در سال 1378 مطرح شد. دست‌اندرکاران این طرح زمانی به فکر تدوین و اجرای آن افتادند که بسیاری از کارشناسان با استناد به آمارهای موجود از فقر جسمی و حرکتی دختران دانش‌آموز ابراز نگرانی می‌کردند که به نظر آنان ناشی از نبود فضای مناسب برای انجام تمرینات ورزشی بود. براساس این طرح که زمینه اجرایی شدن آن در برخی مدارس دخترانه تهران مهیا شد، دختران دانش‌آموز فرصت یافتند بدون استفاده از پوشش چادر و مانتو و مقنعه در محوطه فضای آموزشی خود تردد کنند.
برخی کارشناسان معتقدند، باتوجه به حصاری که اطراف مدارس برای استتار کشیده می‌شد، محیط مدرسه شبیه به زندان و به نوعی دانش‌آموزان از محیط بیرون جدا می‌شدند. به همین دلیل این طرح با توجه به افزایش نظرات مخالف مسکوت ماند و دیوارهای مدارس دخترانه بلند‌تر نشد. در سال‌های گذشته این طرح به عنوان‌های بهینه سازی فضاهای آموزشی، محرمسازی، مدرسه با نشاط و شاداب‌سازی مدارس تغییر نام داد. دلیل این تغییر نام برداشت منفی و عدم استقبال از نام استتار بود. به نظر می‌رسد این طرح نسخه جدیدی از طرحی قدیمی باشد؛ نسخه‌ای که نه تنها نمی‌توان در به اجرا در آمدنش مطمئن بود که حتی به کارایی آن هم اطمینانی وجود ندارد.
افسانه فروزانفر،کارشناس امور بانوان سازمان آموزش و پرورش شهر تهران در این‌باره می‌گوید: ما پیش از این، از سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خواستیم که مدارس جدید را محیط‌محور بسازند، به طوری که مدرسه حیاط مرکزی داشته باشد و ساختمان در اطراف آن قرار گیرد، که در ابتدا قبول کردند ولی بعدا گفتند ما مدارسمان را جنسیتی نمی‌سازیم چرا که امکان و اعتبار آن وجود ندارد.
مرتضی رئیسی معاون عمرانی وزیر آموزش و پرورش نیز درباره ساخت این‌گونه مدارس می‌گوید: در ساخت و ساز مدارس جدید کشور بر معماری و هویت اسلامی مدارس تاکید شده‌است تا به واسطه آن دانش‌آموزان هنگام ورود به مدارس با روحیه‌ای شاداب در سنگر علم و دانش حضور یابند. وی تصریح کرد: در این‌باره نیز طرح‌های مطالعاتی در زمینه ارائه الگوی معماری اسلامی در حال انجام و بررسی است که باید با کارشناسی بهتر و بیشتر، آن را اجرایی کرد. ارسال نظر
پربیننده