فرش دستباف استان زنجان این روزها به‌رغم همه تلاش‌ها و برنامه‌ریزی‌ها از جایگاه مطلوب خود دور است و نتوانسته در زمینه صادرات به وضعیت قابل قبولی دست یابد. به گزارش مهر، تار و پودهایی به هم بافته می‌شوند تا در کنار هم نقش و نگاری زیبا را رقم بزنند و اثری ارزشمند را خلق کنند که این اثر ارزشمند و بی‌بدیل فرشبافان زنجانی به رغم تلاش‌ها و زحمات فراوان به دلایل مختلف فاقد جایگاه مناسب در زمینه بازاریابی و صادرات است. از طرفی فرش امروز به‌عنوان یک هنر و صنعت مورد توجه قرار دارد و دست‌اندرکاران در قالب‌های مختلف به تحلیل جایگاه فرش می‌پردازند، بنابراین در کنار جنبه هنری فرش، جایگاه صنعتی و اقتصادی این هنر دستی مطرح است به‌گونه‌ای که امروز سهم مهمی از صادرات ایران را فرش تشکیل می‌دهد. حال به‌رغم وجود طرح‌ها و نقش‌های مختلف در زمینه صنعت فرش ماشینی، فرش دستباف همواره از صنعت و بازار فرش ماشینی پیش بوده است و فرش ماشینی هرگز نتوانسته رقیبی برای صنعت فرش دستباف محسوب شود. در این میان فرش دستباف در زنجان جایگاه بالایی دارد، هرچند فرش دستباف زنجان در سطح ملی و عرصه صادراتی به دلیل صادر شدن به نام استان‌های دیگر نام و نشانی ندارد ولی صنعت فرشبافی استان زنجان با توجه به برخوردار بودن از پتانسیل بالا، فرآیند مطلوبی را در زمینه توسعه سهم صادراتی استان داشته است. رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان گفت: وضعیت فرش استان زنجان مطلوب نیست و باید تلاش شود این وضعیت بهبود یابد. ناصر فغفوری در گفت‌وگو با مهر تصریح کرد: فرش‌های تولیدشده در استان چون نقشه‌ها و طرح‌های بومی استان را نداشته به نام استان‌های دیگر صادر می‌شود و این امر باعث شده صادرات فرش استان آن طور که باید مطلوب نباشد. رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان با بیان اینکه دوره‌های آموزشی برای تولیدکنندگان در دستور کار است، گفت: سازمان صنعت برنامه‌ریزی لازم برای برگزاری این دوره‌ها را دارد تا نقشه فرش متعلق به خود استان در فرش‌های تولیدی به کار گرفته شود و شناسنامه نقشه ثبت شده به نام خود استان باشد تا دیگر مشکلی در صادرات فرش نداشته باشیم. فغفوری افزود: متاسفانه فرش دستبافی که تولید استان زنجان است به علت نبود نقشه ثبت شده با نقشه و طرح استان‌های دیگر بافته و تولید می‌شود و این مشکل اساسی صنعت فرش استان زنجان است که در برنامه‌های خود برای حل این مشکل برنامه‌ریزی کرده‌ایم. رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان تصریح کرد: اگر استان نقشه ثبت شده به نام خود داشته باشد فرش استان هم به نام خود استان صادر می‌شود ولی این‌طور نیست. رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان به تعداد قالیبافان استان زنجان اشاره کرد و گفت: زنجان ۶۰ هزار بافنده قالی دارد که براساس نظارت‌های انجام شده توسط سازمان تامین اجتماعی تعداد بیمه‌شدگان در سال گذشته به ۲۱ هزار نفر رسیده ولی براساس آخرین سرشماری تنها ۱۴ هزار نفر بیمه‌شده فرش هستند. وی افزود: تامین اجتماعی افرادی را که شغلشان قالیبافی نبوده حذف کرده است و باز بر نظارت ویژه خود تاکید جدی دارد و براساس بخشنامه سهمیه استان ۱۰ تا ۱۱ هزار نفر بیمه‌شده قالیبافی است.
صادرات فرش زنجان 25 درصد کاهش دارد
مدیر اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان نیز در گفت‌وگو با مهر، با اشاره به اینکه صادرات فرش در استان زنجان طی سال گذشته کاهش یافته است، افزود: صادرات فرش در سال گذشته 3/98 تن بوده است. محسن جعفری ارزش ریالی صادرات فرش را ۱۱ میلیون و ۶۳۳ هزار و ۹۰۰ دلار عنوان کرد. مدیر اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان گفت: سال ۹۲ میزان صادرات فرش استان زنجان ۱۵ میلیون و ۲۵۸ هزار دلار بود که وزن این میزان فرش ۱۱۵ تن بود. وی تصریح کرد: سهم ایران از تجارت جهانی فرش ۳۰ الی ۳۵ درصد است و محدودیت نقل و انتقالات ارز و تورم روی صادرات فرش بسیار اثر گذاشته است. جعفری با اشاره به اینکه متاسفانه فرش ایران قابل انتقال به کشورهای مصرف‌کننده نیست، گفت: برخی کشورها فرش استان و ایران را خریداری نمی‌کنند. علی نجفلو اظهار داشت: متاسفانه عدم حمایت از تولیدکننده فرش باعث شده تولیدکنندگان انگیزه‌ای برای تولید فرش نداشته باشند. وی با انتقاد از نحوه برخورد و کارایی سازمان تامین اجتماعی در حذف برخی قالیبافان از بیمه تامین اجتماعی، این امر را باعث بروز تاثیرات منفی برای فرشبافی استان عنوان کرد و افزود: متاسفانه از ۲۱ هزار بیمه‌شده قالیبافی که طی سال‌های گذشته بیمه شده بودند تنها
۱۴ هزار نفر بیمه هستند و بیمه 7 هزار نفر حذف شده است و تولیدکنندگان فرش از این کار بسیار ناراضی هستند. نجفلو افزود: تامین اجتماعی بیمه قالیبافان را رد می‌کند و از طرفی هم تسهیلاتی به تولیدکنندگان فرش داده نمی‌شود و این به نوبه خود باعث می‌شود انگیزه برای تولید فرش در استان ضعیف شود. وی تصریح کرد: اتحادیه در راستای تولید فرش باکیفیت مربیان باتجربه را استخدام می‌کند تا بتواند تولید فرش باکیفیت را با توان تمام دنبال کند. رئیس اتحادیه فرشبافان استان زنجان بر اعطای تسهیلات به قالیبافان اشاره کرد و افزود: قالیبافان برای بافتن فرش نیاز به تسهیلات دارند و کار اصلی قالیباف، فرش است و باید این تسهیلات کمک حال آنها باشد.
مشکلات فراوانی بر سر راه تولید فرش وجود دارد
یک تولیدکننده فرش ابریشم در استان زنجان با اشاره به وضعیت تولید فرش در استان، این روند را به ضرر صنعت فرشبافی استان زنجان دانست و گفت: تولید فرش در استان مطلوب نیست و مشکلات فراوانی بر سر راه تولید فرش وجود دارد. سلمان اسماعیلی تاکید کرد: متاسفانه تولیدکنندگان در استان حمایت نمی‌شوند تا تولیدکننده بتواند فرش تولید و در صادرات نقش‌آفرینی کند. وی افزود: چون در استان فروش نیست تولید هم به تبع آن وجود نداشته چرا که انگیزه لازم برای تولید فرش وجود ندارد. این تولیدکننده فرش دستباف اظهار داشت: مسؤولان باید نسبت به حمایت از این صنعت اشتغالزا و ارزآور اقدام کنند تا تولیدکنندگان باانگیزه در حفظ این صنعت بیش از پیش کوشا شوند.