فتح بابی در زمینه «هنر معاصر»
« نو» شدن یا « معاصر» بودن
دوران ما، دوران بسیار پیچیده، متضاد و چندگانه‌ای است، دوران رسانه‌های نو و زندگی بر پایه داده‌ها. اگر تا پیش از این در تاریخ نگاری‌هایمان، رویدادهای مربوط به یک سده را رویدادهای معاصر می‌پنداشتیم، امروز تحولات و رویدادها از آنچنان سرعتی برخوردارند که دیگر هر دهه برای خود انبوهی از این داده‌ها و تغییرات است.
هنر نیز به نوبه خود یکی از پیشروترین جریانات زندگی ما است که پیش از هر چیز دیگری بستری مناسب برای تحولات جدید و نوشدن دارد. اما «هنر معاصر» یا رسانه‌های جدید هنری، با وجود رویکردهای نوین خود که موجب ارتباط گسترده‌ای با مخاطبان می‌شود، آنچنان که باید، در ایران شناخته شده نیست. ما با آنکه زمان زیادی را به بحث درباره نوگرایی در هنر گذرانده‌ایم، اما همیشه نگاهمان به هنر معاصر، نگاهی متاثر از نگاهی غربی بوده است و کمتر پیش آمده - دست‌کم درباره آثار ایرانی - با رویکردهای خاص خود به این هنر بپردازیم، از این رو برآن شدیم تا در قالب ستونی هفتگی، به جریانات «هنر معاصر در ایران و جهان» و همچنین مرور آخرین تحولات این عرصه بپردازیم و در همین بستر مکتوب، بحث و نظری هرچند کوتاه در این رابطه داشته باشیم.
شاید مهم‌ترین مساله‌ای که هنرهای تجسمی ما در دوره معاصر با آن مواجه می‌شود، بحث کیفیت نوگرایی در این عرصه است. اگر به پیشینه هنرهای تجسمی کشور نگاهی بیندازیم، «نقاشی» به عنوان یک هنر کهن و دیرینه به مانند بیشتر کشورهای دیگر، محل اصلی ورود گرایشات جدید و نیز مناقشه بر سر کهنگی و نو شدن است. بیشتر تئوری‌ها و جنجال‌ها در این زمینه نیز برخاسته از این هنر بوده و بعد کم‌کم، به دیگر هنرهای تجسمی مانند مجسمه‌سازی، عکاسی و گرافیک راه یافته است.
اما در بحث از نوگرایی و نو شدن در هنر یا به تعبیر دیگر معاصر بودن هنر، از یک سو می‌توان به بررسی آثار هنری و تحولات پس از صفویه در هنر ایران و در چند مقطع حساس همچون بازگشت کمال‌الملک به ایران، تاسیس دانشکده هنرهای زیبا در 1320 یا انقلاب اسلامی در سال 1357 پرداخت و از سوی دیگر می‌توان نظری به رویدادهای هنری در یک یا دو دهه اخیر داشت. به بیان دیگر یک بحث مربوط به‌پیشینه و ریشه‌های نوگرایی و هنر معاصر است و بحث دیگر مربوط به رویدادهای به روز و متأخر آن.
سعی ما نیز در این مجال اندکی که فراهم آمده، این خواهد بود که علاوه بر بررسی و نگاهی ویژه به هنر معاصر در ایران و جهان، در يادداشت‌ها، نگاهی به پیشینه و مباحث از پیش مطرح شده نیز داشته باشیم. زیرا آنچه را که ما امروز به عنوان رسانه‌های نو در هنر معاصر پذیرفته‌ایم، همگی تا پیش از این دوره به‌عنوان کنش‌هایی مطرح بوده‌اند که به طور مستقل به آنها نگریسته نمی‌شد.
البته امروز مرز هنرهای مختلف آنچنان در هم تنیده و گاه از میان برداشته شده است که هیچگونه پایبندی به یک گونه هنری و محدود شدن به آن معنا نمی‌یابد. انواع هنرهای مختلف از نقاشی، مجسمه‌سازی، طراحی و تئاتر گرفته تا چیدمان، هنر اجرا(پرفورمنس)، ویدئوآرت، هنر محیطی، دیجیتال آرت و... همگی تبدیل به رسانه‌هایی می‌شوند که هنرمند از آنها برای بیان ایده، اندیشه و احساس خود سود می‌جوید. از سوی دیگر انتخاب عنوان «هنر معاصر» به جای عناوینی چون «هنر مفهومی»یا «هنر جدید» نیز نباید ما را به سوی تقسیمات یک سده از هنر برساند؛ منظور از این واژه، هنری امروزی است که از یک نقاشی پست مدرن تا چیدمان، پرفورمنس، هنر وب و حتی صنایع دستی جدید را هم شامل می‌شود. دلیل دیگر کاربرد این واژه برد بین‌المللی آن است که با استفاده از آن می‌توان به دسته‌بندی درست و بهتری رسید و در این زمینه سخن بسیار است.
تازه‌ترین رویدادهای هنر معاصر
کوه سیاه باید بماند
هفته گذشته بیست‌ودومین جشنواره هنر محیطی ایران در شهرهای حسن آباد جرقویه و ورزنه در نزدیکی اصفهان برگزار شد و مردم این دو شهر به تماشای آثار هنرمندانی پرداختند که از سرتاسر کشور در این جشنواره حضور یافته بودند. «معدن نمک» حسن‌آباد، «تالاب گاوخونی و کوه سیاه» و تپه‌های شنی به ترتیب سه محلی بودند که هنرمندان محیطی در طول سه روز حضور خود در آنها به اجرای آثار هنری خود پرداختند. دومین همایش هنر محیطی نیز یکی از رویدادهای مهم این جشنواره بود که طی دو روز برگزاری آن، مباحث مختلفی همچون هنر صدا، هنرهای تعاملی، هنرهای مشارکتی و گروهی مطرح شد و همچنین چند هنرمند از کشورهای مختلف دنیا که به کار در زمینه هنر معاصر مشغول هستند، معرفی شدند.
اوج و افول مدرنیسم
شنبه این هفته مراسم رونمایی کتاب «اوج و افول مدرنیسم» نوشته علیرضا سمیع‌آذر در تالار بتهوون خانه هنرمندان ایران برگزار شد تا هنر معاصر از دیدگاه یک هنرمند ایرانی نیز بررسی شود.
این کتاب به بررسی هنر مدرن و زمینه‌های گوناگون شکل‌گیری این هنر به شکل ارگانیک پرداخته است. « نو» شدن یا « معاصر» بودن
فتح بابی در زمینه «هنر معاصر»
« نو» شدن یا « معاصر» بودن
دوران ما، دوران بسیار پیچیده، متضاد و چندگانه‌ای است، دوران رسانه‌های نو و زندگی بر پایه داده‌ها. اگر تا پیش از این در تاریخ نگاری‌هایمان، رویدادهای مربوط به یک سده را رویدادهای معاصر می‌پنداشتیم، امروز تحولات و رویدادها از آنچنان سرعتی برخوردارند که دیگر هر دهه برای خود انبوهی از این داده‌ها و تغییرات است.
هنر نیز به نوبه خود یکی از پیشروترین جریانات زندگی ما است که پیش از هر چیز دیگری بستری مناسب برای تحولات جدید و نوشدن دارد. اما «هنر معاصر» یا رسانه‌های جدید هنری، با وجود رویکردهای نوین خود که موجب ارتباط گسترده‌ای با مخاطبان می‌شود، آنچنان که باید، در ایران شناخته شده نیست. ما با آنکه زمان زیادی را به بحث درباره نوگرایی در هنر گذرانده‌ایم، اما همیشه نگاهمان به هنر معاصر، نگاهی متاثر از نگاهی غربی بوده است و کمتر پیش آمده - دست‌کم درباره آثار ایرانی - با رویکردهای خاص خود به این هنر بپردازیم، از این رو برآن شدیم تا در قالب ستونی هفتگی، به جریانات «هنر معاصر در ایران و جهان» و همچنین مرور آخرین تحولات این عرصه بپردازیم و در همین بستر مکتوب، بحث و نظری هرچند کوتاه در این رابطه داشته باشیم.
شاید مهم‌ترین مساله‌ای که هنرهای تجسمی ما در دوره معاصر با آن مواجه می‌شود، بحث کیفیت نوگرایی در این عرصه است. اگر به پیشینه هنرهای تجسمی کشور نگاهی بیندازیم، «نقاشی» به عنوان یک هنر کهن و دیرینه به مانند بیشتر کشورهای دیگر، محل اصلی ورود گرایشات جدید و نیز مناقشه بر سر کهنگی و نو شدن است. بیشتر تئوری‌ها و جنجال‌ها در این زمینه نیز برخاسته از این هنر بوده و بعد کم‌کم، به دیگر هنرهای تجسمی مانند مجسمه‌سازی، عکاسی و گرافیک راه یافته است.
اما در بحث از نوگرایی و نو شدن در هنر یا به تعبیر دیگر معاصر بودن هنر، از یک سو می‌توان به بررسی آثار هنری و تحولات پس از صفویه در هنر ایران و در چند مقطع حساس همچون بازگشت کمال‌الملک به ایران، تاسیس دانشکده هنرهای زیبا در 1320 یا انقلاب اسلامی در سال 1357 پرداخت و از سوی دیگر می‌توان نظری به رویدادهای هنری در یک یا دو دهه اخیر داشت. به بیان دیگر یک بحث مربوط به‌پیشینه و ریشه‌های نوگرایی و هنر معاصر است و بحث دیگر مربوط به رویدادهای به روز و متأخر آن.
سعی ما نیز در این مجال اندکی که فراهم آمده، این خواهد بود که علاوه بر بررسی و نگاهی ویژه به هنر معاصر در ایران و جهان، در يادداشت‌ها، نگاهی به پیشینه و مباحث از پیش مطرح شده نیز داشته باشیم. زیرا آنچه را که ما امروز به عنوان رسانه‌های نو در هنر معاصر پذیرفته‌ایم، همگی تا پیش از این دوره به‌عنوان کنش‌هایی مطرح بوده‌اند که به طور مستقل به آنها نگریسته نمی‌شد.
البته امروز مرز هنرهای مختلف آنچنان در هم تنیده و گاه از میان برداشته شده است که هیچگونه پایبندی به یک گونه هنری و محدود شدن به آن معنا نمی‌یابد. انواع هنرهای مختلف از نقاشی، مجسمه‌سازی، طراحی و تئاتر گرفته تا چیدمان، هنر اجرا(پرفورمنس)، ویدئوآرت، هنر محیطی، دیجیتال آرت و... همگی تبدیل به رسانه‌هایی می‌شوند که هنرمند از آنها برای بیان ایده، اندیشه و احساس خود سود می‌جوید. از سوی دیگر انتخاب عنوان «هنر معاصر» به جای عناوینی چون «هنر مفهومی»یا «هنر جدید» نیز نباید ما را به سوی تقسیمات یک سده از هنر برساند؛ منظور از این واژه، هنری امروزی است که از یک نقاشی پست مدرن تا چیدمان، پرفورمنس، هنر وب و حتی صنایع دستی جدید را هم شامل می‌شود. دلیل دیگر کاربرد این واژه برد بین‌المللی آن است که با استفاده از آن می‌توان به دسته‌بندی درست و بهتری رسید و در این زمینه سخن بسیار است.
تازه‌ترین رویدادهای هنر معاصر
کوه سیاه باید بماند
هفته گذشته بیست‌ودومین جشنواره هنر محیطی ایران در شهرهای حسن آباد جرقویه و ورزنه در نزدیکی اصفهان برگزار شد و مردم این دو شهر به تماشای آثار هنرمندانی پرداختند که از سرتاسر کشور در این جشنواره حضور یافته بودند. «معدن نمک» حسن‌آباد، «تالاب گاوخونی و کوه سیاه» و تپه‌های شنی به ترتیب سه محلی بودند که هنرمندان محیطی در طول سه روز حضور خود در آنها به اجرای آثار هنری خود پرداختند. دومین همایش هنر محیطی نیز یکی از رویدادهای مهم این جشنواره بود که طی دو روز برگزاری آن، مباحث مختلفی همچون هنر صدا، هنرهای تعاملی، هنرهای مشارکتی و گروهی مطرح شد و همچنین چند هنرمند از کشورهای مختلف دنیا که به کار در زمینه هنر معاصر مشغول هستند، معرفی شدند.
اوج و افول مدرنیسم
شنبه این هفته مراسم رونمایی کتاب «اوج و افول مدرنیسم» نوشته علیرضا سمیع‌آذر در تالار بتهوون خانه هنرمندان ایران برگزار شد تا هنر معاصر از دیدگاه یک هنرمند ایرانی نیز بررسی شود.
این کتاب به بررسی هنر مدرن و زمینه‌های گوناگون شکل‌گیری این هنر به شکل ارگانیک پرداخته است. ارسال نظر
پربیننده