
مصطفی اللباد*: همزمان با صدمین سالگرد کشتار ارامنه توسط دولت عثمانی در سال 1915، کشورهای اروپایی با یادآوری این واقعه آن را محکوم کردند و در این میان، ترکیه بهعنوان میراثدار رسمی، تاریخی و حقوقی عثمانیها، با انکار نسلکشی ارامنه، در انزوا باقی ماند اما انزوای ترکیه تنها به این موضوع محدود نشد، زیرا این کشور در عرصه منطقه نیز دچار انزوایی بیسابقه شده است که میزان تاثیرگذاری این کشور در عرصه سیاسی منطقه را به سبب سیاستهای اردوغان و دولت عدالت و توسعه به پایینترین حد ممکن رساند.شاید به همین دلیل است که ابراهیم کالین، مشاور اردوغان در امور خارجه، ترکیه را در شرایط «انزوای ارزشمند» دانست.به نظر میرسد این انزوا، حاصل سیاستهای ترکیه در نخستین مرحله از انقلابها در کشورهای عربی باشد. پس از کنار گذاشته شدن اخوانالمسلمین از قدرت در مصر، لیبی و تونس و تیره شدنِ روابط میان ترکیه و کشورهای همجوارش، شمار دوستان ترکیه به حداقل رسید و دچار انزوایی ناخواسته شد.سران ترکیه، سیاست خارجی جدید این کشور را با شعار «انزوای ارزشمند» همراه کردند تا ادعا کنند سیاست ترکیه، «بر پایه اصولی استوار است که انزوا را به دست کشیدن از این اصول ترجیح میدهد.» و به این ترتیب بود که شعار «به صفر رساندن مشکلات با همسایگان» که شاعر سابق ترکیه بود، به باد رفت؛ زیرا ترکیه به امید دستیابی به نفوذ در کشورهای عربی که عرصه ظهور انقلابها بودند، به حمایت از اخوانالمسلمین در این کشورها پرداخت تا آنها را به قدرت برساند. اما با از دست رفتن قدرت اخوانالمسلمین در مدتی کوتاه، ترکیه ناگهان دچار انزوایی منطقهای شد که نمونه آن را در دهههای 80 و 90 از قرنِ گذشته تجربه کرده بود.انزوایی که ترکیه از 2 سال پیش گرفتار آن شده است، به نظر نمیرسد رو به پایان باشد، بلکه حتی ترکیه را به سمت سرازیری میبرد.ترکیه، با از دست دادن نفوذ خود در مصر، تونس، لیبی، سوریه و عراق، دیگر دوستان با نفوذی در منطقه ندارد و دوستان این کشور، به قطر، جنبش حماس و کردهای عراق محدود شده است. مهمترین دستاوردهای اردوغان و حزب او در عرصه سیاست خارجی، موفقیت او در موجهسازی چهره ترکیه در منطقه و جهان، از زمان به دست گرفتن قدرت در سال 2002 بود و در این زمینه، هزینه سنگینی از نظر سیاسی صرف کرد. اما انزوای کنونی این کشور، تمام این دستاوردها را تحتالشعاع قرار داده است و دخالتهای افراطی و خشونتبار اردوغان در امور منطقه به باری ایدئولوژیک بر شانه ترکیه و نقش این کشور در منطقه تبدیل شده است.
* مقالهنویس الاخبار لبنان