رضوان بیاتی: چند ماه دیگر، رقابت‌های انتخاباتی در آمریکا برای ورود به کاخ سفید آغاز می‌شود و در این میان چهرههای شناخته شده از هر دو حزب در تلاشند تا با کسب مقبولیت، خود را به‌عنوان نامزد نهایی از سوی 2 حزب دموکرات و جمهوریخواه معرفی کنند. هر چند باید گفت رقابت‌های انتخاباتی محدود به این دو حزب نیست و گروه‌های مختلف سیاسی نامزد خود را وارد انتخابات می‌کنند اما از آنجا که تبلیغات نقش مهمی در شناساندن ایده‌ها و نامزدها دارد، این احزاب و نامزدهای مستقل در این کار موفقیت چندانی کسب نمی‌کنند، چرا که تبلیغات بسیار پرهزینه است و افراد ذی‌نفوذ در بیشتر موارد یا به بیان درست‌تر در همه موارد از کاندیداهای 2 حزب دموکرات و جمهوریخواه حمایت‌های مالی گسترده می‌کنند.
از هم‌اکنون برخی چهره‌ها برای حضور در رقابت‌ها، اعلام آمادگی کرده‌اند. برای بررسی شرایط کنونی انتخابات در آمریکا، گفت و‌گویی داشتیم با «کالب موپین». وی که از فعالان سیاسی و صلح‌طلب در آمریکاست، نقش پول را در انتخابات بسیار پررنگ می‌بیند و می‌گوید تنها در شرایطی خاص ممکن است فردی مانند اوباما که پیش از آن دور از حلقه قدرت و صاحبان ثروت بوده، به ریاست‌جمهوری برسد. وی شرایط را برای فردی مانند جب بوش که نامزدی خود را از هم‌اکنون اعلام کرده، دشوار می‌داند و می‌گوید عملکرد ضعیف برادرش، جورج بوش، کار را برای وی بسیار سخت‌تر کرده است. علاوه‌بر این وی از زاویه داشتن ایده‌ها و برنامه‌های جب بوش با گفتمان کنونی حاکم در حزب جمهوریخواه می‌گوید و اضافه می‌کند رقابت‌های انتخاباتی در این حزب دشوارتر و پیچیده‌تر و غیر قابل پیش‌بینی‌تر از رقابت‌ها در درون حزب دموکرات خواهد بود.
***
از دید شما، کاندیداهای احتمالی انتخابات ریاست جمهوری سال 2016، از 2 حزب جمهوریخواه و دموکرات چه کسانی هستند و چه کسی در رقابت‌های درون‌حزبی از شانس بیشتری برای برنده شدن و برگزیده شدن به عنوان کاندیدای نهایی حزب، برخوردار است؟
به نظر می‌رسد «هیلاری کلینتون» از سوی رسانه‌ها، به عنوان کاندیدای بالفعل حزب دموکرات معرفی شده است. من فکر می‌کنم به احتمال زیاد، وی کاندیدای نهایی حزب دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری سال 2016 خواهد بود چراکه با شورای رهبری حزب دموکرات که هسته مهم و مرکزی حزب است، رابطه بسیار نزدیکی دارد. ظاهراً همین شورا در سطح ملی بر حزب دموکرات چیرگی و نفوذ خواهد داشت و تعیین‌کننده خواهد بود. اما این احتمال نیز وجود دارد که کلینتون در انتخابات مقدماتی از سوی چهره‌هایی که برای بخش‌های چپگرای در حال رشد حزب دموکرات، جذاب‌ترند، به چالش کشیده شود. «الیزابت وارِن» به احتمال بسیار وارد رقابت‌ها خواهد شد، چهره‌ای که در میان فعالان و تحلیلگران حزب دموکرات، از محبوبیت برخوردار است. همچنین ممکن است «بِرنی ساندرز» به امید بسیج نیروهای اقتصادی چپگرای حزب و نیز اعضای گروه‌هایی مانند «دموکرات‌های مترقی آمریکا»، وارد انتخابات شود.
در جبهه جمهوریخواهان، با نزدیک‌تر شدن به زمان انتخابات، رقابت‌های بیشتری را شاهد خواهیم بود. در مقایسه با حزب دموکرات، حزب جمهوریخواه از شخصیت‌ها و چهرههای متعددتری برای شرکت در انتخابات، برخوردار است. هر چند تا الآن، «میت رامنی» اعلام کرده در انتخابات شرکت نخواهد کرد.
گمان من این است که «میشل بکمن» و «ریک پری» احتمالاً وارد کارزار انتخابات خواهند شد. «جب بوش» نیز نامزدی خودش را اعلام کرده است. انتخابات مقدماتی حزب جمهوریخواه داغ‌تر است و از همین‌رو پیش‌بینی آن مشکل‌تر خواهد بود. به گمان من کاندیدای نهایی حزب جمهوریخواه فردی خواهد بود که رویکردی بیشتر نومحافظه‌کارانه دارد. جمهوریخواهان با رویکردهای ایدئولوژیک که خودشان را به جنبش «تی‌پارتی» گره می‌زنند، مسیحیان تبشیری(اونجلیکال) یا لیبرتارین‌ها، به احتمال زیاد عاملی تعیین‌کننده در انتخابات درون‌حزبی خواهند بود اما بعید است کاندیدای نهایی حزب از میان آنها برگزیده شود.
گمان می‌کنم «کریس کریستی»، فرماندار ایالت نیو‌جرسی نیز وارد عرصه انتخابات شود. او از شانس خوبی برای برنده شدن در انتخابات درون‌حزبی برخوردار است، چرا که منش و رویکرد سیاسی وی متناسب با چیزهایی است که هم‌اکنون برای جمهوریخواهان دارای اهمیت است. علاوه بر این، وی دارای شخصیتی «برنده» است، عاملی که در انتخابات تعیین‌کننده است.
از میان جمهوریخواهان، جب بوش، فرماندار پیشین ایالت فلوریدا، به طور رسمی اعلام کرده برای انتخابات نامزد می‌شود. درباره وی چه اطلاعاتی دارید؟ میراث وی در فلوریدا، پس از 8 سال سکانداری این ایالت چیست؟
در جایی خواندم «باربارا بوش»، مادر جب و جورج، از اینکه پسرش جورج، رئیس‌جمهور آمریکا شد، شگفت‌زده شده بود. وی گفته بود همیشه این احساس را داشته که جب، بیشتر از جورج، شخصیت و شایستگی ریاست جمهوری و جایگاه رهبری را داراست.
به‌عنوان فرماندار فلوریدا، وی بیشتر برای رویکردهای لیبرال‌ترش در قبال مجازات اعدام، شناخته شده است. دوران تحصیلی و رفتار وی با معلمان و دیگر مقامات آموزشی، بی‌نهایت جنجال‌برانگیز بوده است. علاوه بر این، بسیاری از دموکرات‌ها، وی را به فریبکاری و تقلب در انتخابات ریاست جمهوری سال 2000 متهم می‌کنند. آنها این اتهام را مطرح می‌کنند که وی بسیاری از افراد واجد شرایط را از فهرست رأی‌دهندگان حذف کرده است. این همان انتخاباتی است که نتیجه آن از سوی دادگاه عالی آمریکا و به سود برادرش، جورج اعلام شد. جب بوش از حامیان زیاد و ارتباطات گسترده‌‌ای در درون حزب جمهوریخواه و در حلقه رهبری این حزب، برخوردار است. البته بعید می‌دانم وی به‌عنوان کاندیدای نهایی حزب انتخاب شود، چراکه جورج بوش، برادر وی و رئیس‌جمهور سابق آمریکا، هنوز پس از گذشت چند سال از دوران ریاستش بر کاخ سفید، در میان مردم آمریکا، چهره‌ای نامحبوب است.
از دید شما، اولویت‌های جب بوش برای نامزدی
- و ریاست‌جمهوری احتمالی - چه خواهد بود؟
وی به مانند پدر و برادرش، از چهرههای نومحافظه‌کار است. تأکید وی بر میهن‌پرستی به همراه محافظه‌کاری اجتماعی و دینی است. این امر منجر به اقبال عمومی جمهوریخواهان به وی نخواهد شد، چرا که به نظر می‌رسد اعضای حزب بیشتر به رویکردهای ایدئولوژیک و بازگشت به اصولی که پیش از ریگان، نیکسون و گلدواتر، «راست قدیمی» را تعریف کرده، گرایش دارند.
اگر جب بوش انتخاب شود، احتمالاً به تدریج بر اجرای برنامه‌های اقتصادی محافظه‌کارانه، متمرکز خواهد شد. علاوه بر این، وی به صورت علنی‌تر از اسرائیل پشتیبانی و تلاش خواهد کرد روابط آسیب‌دیده میان اوباما و نتانیاهو به واسطه تنش ایجادشده را «ترمیم» کند.
با فرض پیروزی وی در انتخابات ریاست‌جمهوری، دیدگاه‌های او تا چه حد شبیه به جورج بوش و همچنین متفاوت از وی خواهد بود؟
به نظر می‌رسد جب عملگراتر از جورج باشد. افزایش بسیار چشمگیر بودجه نظامی و همین‌طور جنگ‌هایی که در دوران جورج بوش شاهد آن بودیم، بیشتر به دلیل فضای بین‌المللی پس از 11 سپتامبر 2001 بود نه به دلیل شخصیت جورج بوش. شعارها و رفتار انتخاباتی بوش در سال 2000، پیش از حملات 11 سپتامبر، در مقایسه با دیگر نامزدها، بسیار میانه‌روانه‌تر بود. استراتژیست‌ها در پنتاگون و سازمان سیا، پس از سال 2002، درس عبرت‌های زیادی را آموخته‌اند؛ درس‌هایی که فراموش نخواهد شد.
برخلاف دولت اول جورج بوش بین سال‌های 2001 تا 2005، دولتی به ریاست جب بوش، با مخالفت و مقابله شدید حزب دموکرات مواجه خواهد شد، چرا که از سال 2004 به این سو، ساختار و نظام حزب دموکرات بشدت گسترش و تغییر پیدا کرده است.
از الآن شبکه خبری MSNBC برنامه‌های تلویزیونی در حمایت از حزب دموکرات تولید و پخش می‌کند. سایت Moveon.org نیز بر پایه بسیج عمومی فعالان سیاسی و اجتماعی شکل گرفته است. وبلاگ‌نویسان، اتحادیه‌های کارگری، آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار و دیگر سطوح حزب دموکرات، در شرایط کنونی بیش از پیش مترصد و آماده فعالیت برای این حزب هستند. جورج بوش در دوره اول ریاست جمهوری‌اش، با سطح محدودی از مخالفت‌ها با سیاست‌هایش مواجه شد اما اوضاع برای جب مشکل‌تر خواهد بود، چرا که از همان آغاز ریاستش با مخالفت‌ها و تعارضات زیادی روبه‌رو خواهد شد. در مقایسه با دوران جورج بوش، هم‌اکنون مسائل اقتصادی، کانون مناقشه و منازعه است. جهت‌گیری‌های تازه جمهوریخواهان مبتنی بر اتخاذ رویکردی سختگیرانه‌تر و محافظه‌کارانه‌تر در مسائل اقتصادی است تا مناقشات فرهنگی و مذهبی. جب بوش، از سابقه چنین رویکردهای محافظه‌کارانه در حوزه اقتصاد برخوردار نیست، در حالی‌که گرایش کنونی حزب متبوع وی به این سو است.
احتمالاً هیلاری کلینتون، از حزب دموکرات نامزد انتخابات خواهد شد. هم هیلاری و هم جب بوش، هر دو از خانواده‌هایی می‌آیند که سابقه ریاست جمهوری ایالات متحده در کارنامه اعضای آن ثبت شده است. آیا این مساله بیانگر روندی جدید درباره ریشه و شکل دموکراسی در آمریکای جدید است؟ آیا این امر بدان معنی است که آمریکا توسط اقلیتی بسیار کوچک اداره می‌شود؟
در آمریکا، مقامات انتخابی تصمیمات اندکی را می‌گیرند.
در عوض آنها بیشتر به عنوان سخنگو و نماینده عمل می‌کنند؛ به سخنرانی می‌پردازند و سیاست‌هایی را که افراد و گروه‌های صاحب‌نفوذ برای آنها تعیین کرده‌اند توجیه و اجرا می‌کنند. قدرت اصلی در آمریکا در دست مراکز مالی است. برگزاری انتخابات و تبلیغ نامزدها برای انتخابات، بسیار پرهزینه است و تقریباً می‌توان گفت این پول است که همه چیز را رقم می‌زند.
بدون تردید، هم هیلاری و هم جب از خانواده‌هایی با نفوذ سیاسی بالا هستند. این مساله‌ای است که به آنها کمک می‌کند، چراکه در درجه اول، ورای دوران مسؤولیت‌شان، به مردم حس آشنایی با آنها را منتقل می‌کند. بسیاری از افراد رویکردشان نسبت به هیلاری کلینتون براساس اقدامات وی به عنوان همسر رئیس‌جمهور آمریکا، شکل گرفته است. همین‌طور درباره جب بوش؛ رویکرد بسیاری از مردم به جب بوش نیز براساس عملکرد و دیدگاه‌های پدر و برادرش شکل گرفته است. هر دوی آنها در مقایسه با رقبایشان، از حس «اعتماد» بیشتر با جامعه آمریکا برخوردارند، چرا که رقبای آنها براساس موفقیت‌ها و شکست‌های‌شان ارزیابی و داوری خواهند شد. چهره‌هایی که در کانون سیاست آمریکا رشد می‌کنند، معمولاً از چنین خاستگاه‌های مشابهی سر بر می‌آورند. آنها در دانشگاه‌هایی مشابه به تحصیل می‌پردازند، در محافل مخفی یکسانی عضو می‌شوند و معمولاً بسیار پیش‌تر از آنکه دوران سیاست‌ورزی‌شان آغاز شود، با یکدیگر آشنا می‌شوند و در ارتباطند. حتی در بسیاری موارد، آنان در محله‌هایی یکسان زندگی کرده‌اند. واقعیت این است که در آمریکای امروز، دایره افراد ذی‌نفوذ در حال تنگ‌تر شدن است تا بسط یافتن. چهره‌هایی مانند بوش‌ها و کلینتون‌ها - که معتمد افراد و گروه‌های قدرتمند برای اجرای سیاست‌های آنانند - نماینده این حلقه تنگ‌ترشده افراد ذی‌نفوذند.
اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا در درون حلقه قدرتمند و بانفوذ حزب دموکرات از سابقه‌ای آنچنان برخوردار نبود اما تجربه و سابقه وی در بسیج فعالان سیاسی و اجتماعی و نیز سازماندهی این افراد، به وی کمک کرد به ریاست جمهوری آمریکا برسد. اوباما توانست خودش را به عنوان نامزدی که در هدایت ماشین انتخاباتی دموکرات‌ها در ایالت ایلینویز، توانایی و مهارت دارد، به اثبات برساند.
افرادی مانند اوباما، تنها در برهه‌هایی می‌توانند به قدرت برسند که ساختار سیاسی آمریکا متزلزل شده و جامعه آمریکا به این باور می‌رسد که روش‌ها و چهرههای قدیمی غیرقابل تحملند و از همین‌رو باید چهره‌ای جدید و متفاوت را به کاخ سفید بفرستند.
هرچند صاحبان ثروت و قدرت بر ایالات متحده آمریکا حکومت می‌کنند و همین افراد بازیگران اصلی و تعیین‌کننده در تشکیلات احزاب دموکرات و جمهوریخواه هستند اما معمولاً تمایلات آنها به جلوگیری از به قدرت رسیدن چهره‌هایی مانند اوباماست. آنها بیشتر ترجیح می‌دهند چهرههای باسابقه را در انتخابات حمایت کنند از همین‌رو خانواده‌های بانفوذ در درون حلقه قدرت، با به کار گرفتن افراد چیره‌دست اما کم‌‌سابقه،
ریسک نمی‌کنند.