سنندج به‌عنوان بزرگ‌ترین شهر استان کردستان دارای بیشترین جمعیت حاشیه‌نشین در منطقه و حتی کشور است که آمارها نشان‌دهنده سکونت ۵۰ درصدی مردم این شهر در مناطق حاشیه است. به گزارش مهر، داستان حاشیه‌نشینی در سنندج موضوع تازه‌ای نیست و سال‌های سال است که مرکز استان کردستان با این پدیده مخرب دست و پنجه نرم می‌کند و با گذشت زمان نه تنها این درد درمان نشده است که هر روز بر دامنه آن افزوده می‌شود. حاشیه‌نشینی در شهر سنندج از سال‌های بعد از پیروزی انقلاب اسلامی آغاز شد و بعد از 8 سال دفاع‌مقدس جان تازه‌ای به خود گرفت ولی اوج رشد حاشیه‌نشینی در شهرهای مختلف استان کردستان بویژه شهرستان سنندج را باید مربوط به اواسط دهه‌های ۷۰ و 80 دانست. هر چند کارشناسان دلایل مختلفی را درباره افزایش حاشیه‌نشینی عنوان می‌کنند ولی 3 دلیل مشخص عامل تشدید این پدیده مخرب در شهرهای مختلف استان کردستان بویژه سنندج است؛ نبود نظارت‌های لازم از سوی مدیران شهری، بیکاری و عدم دسترسی به اشتغال مناسب در کردستان و گسیل مردم ساکن در روستاها به مناطق شهری. وضعیت حاشیه‌نشینی در سنندج به حدی نگران‌کننده و بحرانی است که در طول سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ اعتباری از سوی بانک جهانی برای 5 شهر کشور که دارای بیشترین میزان حاشیه‌نشین بودند، پرداخت شد که سنندج نیز یکی از این شهرها در کشور بود. در حالی که قرار بود اعتبار اختصاص پیدا کرده از سوی بانک جهانی مقدمه‌ای برای توسعه مناطق حاشیه شهر سنندج و بافت‌های فرسوده باشد و پس از آن هر سال وزارتخانه‌های متولی از جمله راه‌وشهرسازی در این حوزه اعتبار ویژه‌ای تخصیص دهند که متاسفانه در سنندج تنها به اعتبار بانک جهانی بسنده شد و این طرح به سرانجام نرسید و اقدامی در راستای ادامه آن صورت نگرفت. مدیرکل سابق امور اجتماعی استانداری کردستان که خود در حوزه بافت فرسوده و مناطق حاشیه شهر سنندج مطالعاتی داشته است، با اشاره به وضعیت نگران‌کننده حاشیه‌نشینی در مرکز استان کردستان گفت: مناطق حاشیه‌نشین سنندج نیمی از جمعیت شهری یعنی ۵۴ درصد از جمعیت این شهر را در خود جای داده است. عطاالله رحمانی‌آبیدر با اشاره به اینکه در حال حاضر در ۱۳ محله شهرستان سنندج سکونتگاه‌های غیررسمی با مساحتی بالغ بر
۱۶۱ هکتار وجود دارد، ادامه داد: موج دوم حاشیه‌نشینی در 4 سکونتگاه غیرمجاز روستاهای حاشیه شهر سنندج از جمله نایسر با ۳۴۳ هکتار مساحت و ۴۰ هزار جمعیت، حسن‌آباد با ۱۷۵ هکتار مساحت و ۱۵ هزار نفر جمعیت، ننله با ۵۹ هکتار مساحت و ۱۰ هزار نفر جمعیت و در نهایت گریزه با ۲۹ هکتار مساحت و 5 هزار نفر جمعیت جزو روستاهای شهر شده دارای سکونتگاه‌های غیررسمی یا همان بافت فرسوده در سنندج هستند. وی با اعلام اینکه موج سوم سکونتگاه‌های غیرمجاز در اواسط سال ۹۱ در 7 روستای اقماری به وجود آمد، بیان کرد: آساوله، قار، دوشان، سرخه دزج، خشکه دول، دربنده و کانی مشکان جزو روستاهای جدیدی هستند که سکونتگاه‌های غیرمجاز در آن احداث شده و این موضوع در آینده نزدیک باعث به وجود آمدن مشکلات اجتماعی می‌شود.
موج چهارم حاشیه‌نشینی شهری در کردستان در راه است
رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان نیز درباره موج جدید حاشیه‌نشینی در شهرهای مختلف این استان بویژه شهر سنندج به مهر گفت: موج چهارم حاشیه‌نشینی شهری در کردستان به دلیل خشکسالی در راه است. طیب قدیمی به 3 موج هجوم جمعیت به مناطق حاشیه شهرها در کردستان اشاره کرد و گفت: موج چهارم حاشیه‌نشینی شهری در کردستان به دلیل خشکسالی در راه است و به همین دلیل اگر طی امسال و سال آینده در این زمینه اقدامی صورت نگیرد، وضعیت شماری از شهرهای استان کردستان در آینده‌ای نه چندان دور نگران‌کننده‌تر می‌شود. در همین حال یک استاد دانشگاه هفته قبل در یک همایش علمی درباره مدیریت جامع شهری در استان کردستان آمار نگران‌کننده از وضعیت حاشیه‌نشینی در سنندج را ارائه کرد که براساس آمار ارائه‌شده در این نشست، میزان حاشیه‌نشینی در شهر سنندج سه برابر میانگین کشوری است. اسدالله نقدی، دانشیار دانشگاه بوعلی‌سینا همدان با اشاره به مطالعات علمی صورت‌گرفته و همچنین آمارهای موجود و منتشر شده از سوی سازمان‌های مسؤول و متولی در این بخش گفت: متاسفانه بحث حاشیه‌نشینی در بسیاری از مناطق کشور دیده می‌شود و این میزان در سنندج سه برابر میانگین کشوری است.
الحاق روستاها به سنندج عامل تشدیدکننده حاشیه‌نشینی
در حالی وضعیت شهر سنندج به گفته مسؤولان و مدیران استانی و شهرستانی در حوزه حاشیه‌نشینی نگران‌کننده است که متاسفانه مقوله حاشیه‌نشینی در شماری دیگر از شهرهای استان کردستان از جمله بانه، مریوان، قروه و حتی سقز نیز طی چند سال اخیر آغاز شده است. یکی از نگران‌کننده‌ترین مباحث مربوط به حاشیه‌نشینی و سکونتگاه‌های غیررسمی در شهرهای استان کردستان گسترش روستاهای اطراف شهرها و تبدیل به شهر شدن آنهاست که این موضوع هم در سنندج و هم در شماری دیگر از شهرهای استان کردستان دارای سابقه است. نمونه عینی این وضعیت را می‌توان در شهر سنندج و در روستاهای نایسر، ننله، حسن‌آباد و گریزه مشاهده کرد که طی کمتر از ۱۰ سال جمعیت آنها ۱۰۰ و گاها ۵۰۰ برابر شد و بعد از ملحق شدن به شهر سنندج به‌عنوان منطقه منفصل شهری امروز در باتلاق مشکلات گیر افتاده‌اند. مدیریت مناطق حاشیه و همچنین همکاری و تعامل ادارات و سازمان‌های دولتی مسؤول اولین نکته درباره چاره‌اندیشی برای این پدیده خطرناک است که متاسفانه تاکنون این مهم در استان کردستان نادیده گرفته شده است و با تغییر مدیران حوزه شهری سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌ها در این بخش نیز به کلی تغییر می‌کند و هر مسؤولی ساز خود را می‌زند. در حالی که آمارها حکایت از سکونت بیش از ۵۰ درصدی مردم سنندج در مناطق حاشیه دارد ولی بی‌تفاوتی مدیران مختلف ادارات و سازمان‌های دولتی در این بخش به نظر نگران‌کننده‌تر از این آمار است و به همین دلیل نیز حداقل طی یک دهه اخیر نه تنها درمانی برای این درد در راستای کاهش میزان حاشیه‌نشینی در سنندج تجویز نشده است که روند رشد حاشیه‌نشینی نیز چند برابر شده است.