عبدالباری عطوان*: سخنگویان داعش همچنان درباره عملیات هلی‌برن نیروهای ویژه آمریکایی موسوم به نیروهای دلتا در دیر الزور سوریه که منجر به کشته شدن ابوسیاف، از سرکرده‌های برجسته این گروه تروریستی شد، سکوت اختیار کرده‌اند و این باعث شده ابهامات زیادی درباره این عملیات و درستی سخنان آمریکایی‌ها وجود داشته باشد. سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا در کاخ‌سفید در این باره گفت: این یگان کماندویی خود را به مجتمع نفتی در میدان نفتی عمر در استان دیر الزور رساند، با عناصر داعش درگیر شد و 12 نفر از جمله ابوسیاف تونسی را به قتل رساند. نکات مهمی در این میان وجود دارد که با توجه به شناخت
2 دهه‌ای ما از گروه‌های به‌اصطلاح جهادی باید به آن توجه کرد، نکاتی که ممکن است برای کشف حقایق به خوانندگان غیرمتخصص کمک کند؛ نخست: گروه‌های به‌اصطلاح جهادی (تندرو و تروریستی) تردیدی در اعلام کشته‌های خود که آنها را شهید می‌نامند، از خود نشان نمی‌دهند که نمونه بارز آن عملیات نیروهای آمریکایی و کشتن اسامه بن لادن در ابوت‌آباد پاکستان در مه2011 میلادی بود. دوم: به نظر نمی‌رسد هدف اصلی از این عملیات، کشتن ابوسیاف تونسی بوده باشد زیرا اول اینکه این عملیات با اجازه شخصی رئیس‌جمهور آمریکا انجام شد و به نظر می‌رسد درخواست مجوز از عالی‌رتبه‌ترین مقام سیاسی و نظامی آمریکایی تنها برای انجام عملیات‌های مهم مانند کشتن شخصی در حد ابوبکر البغدادی، سرکرده اصلی داعش بوده باشد. سوم: نیروهای ویژه آمریکایی در این عملیات موفق نشدند ابوسیاف را زنده دستگیر کنند و این یعنی اینکه ابوسیاف و همراهانش تا آخرین نفر جنگیده و از تسلیم شدن خودداری کردند و تمام کاری که نیروهای ویژه در این عملیات توانستند انجام دهند به اسارت درآوردن همسر ابوسیاف بود که آمریکایی‌ها او را به بغداد منتقل کردند. گفته شده او به بردگی گرفته شده است که این خود باعث ابهامات زیادی درباره این عملیات می‌شود. به هر حال باید گفت به اسارت درآوردن ابوسیاف و همراهانش می‌توانست اطلاعات خوبی به آمریکایی‌ها درباره داعش و منابع مالی و ساختار سازمانی آن و همچنین محل اختفای ابوبکر البغدادی و دیگر سرکرده‌های این گروهک تروریستی بدهد که البته آنها موفق به این کار نشدند. چهارم: براساس روایت رسمی آمریکایی‌ها، در این عملیات 12 نفر کشته شدند اما گروه موسوم به «ناظر حقوق بشر سوریه» اعلام کرد در این عملیات 32 نفر کشته شدند که عمر الشیشانی، وزیر جنگ داعش و 3 نفر دیگر از سرکرده‌های این گروه از جمله کشته‌شدگان هستند و این یعنی اختلاف 20نفره در اعلام آمار کشته‌های این عملیات وجود دارد، آیا منطقی است بگوییم آمریکایی‌ها هیچ تلفاتی در این عملیات بزرگ نداشتند؟ انجام چنین عملیاتی نشان‌دهنده یک تحول اساسی در جنگ ضدداعش است زیرا پس از عملیات هلی‌برن نخست آمریکایی‌ها که توام با شکست و برای نجات جیمز فولی، روزنامه‌نگار آمریکایی بود، این دومین عملیات پیاده کردن نیرو پشت خطوط دفاعی دشمن است، آیا اینها بدین معنا است که آمریکایی‌ها پس از انجام 3 هزار و 700 حمله هوایی علیه داعش و با گذشت 11 ماه از آغاز آن، به این نتیجه رسیده‌اند که بمباران هوایی مواضع داعش برای تضعیف آن بی‌فایده است بویژه اینکه عناصر داعش 3 روز پیش کنترل الرمادی، بزرگ‌ترین شهر استان الانبار عراق را در دست گرفتند و اکنون با قدرت در حال پیشروی به سوی استان تدمر سوریه‌اند و اعلام کرده‌اند خود را برای حمله به بغداد آماده می‌کنند. اینها همه یعنی اینکه این حملات باعث تضعیف داعش نشده بلکه باعث قدرتمندتر شدن آن نیز شده است! مساله دیگری که در این میان باید به آن اشاره کرد این است که آمریکایی‌ها ظاهرا به ترور سران داعش یا نیروهای صف اول این گروهک روی آورده‌اند، آنها در پی یک شکار بسیار بزرگ بودند، به همین دلیل همه این مشقات را به جان خریدند اما بعدها مشخص شد آنها اطلاعات دقیقی از این محل نداشتند. بعید نیست که ابوبکر البغدادی هدف اصلی از این شکار بوده باشد زیرا این عملیات پس از جنگ تبلیغاتی و روانی بزرگی انجام شد که گفته می‌شد البغدادی شدیدا زخمی شده است و البته هدف از این جنگ روانی این بود تا وی خود را در نواری ویدئویی نشان دهد و این ادعا را تکذیب کند و آمریکایی‌ها با تحلیل آن بتوانند مکان اختفایش را پیدا کنند اما این اتفاق نیز نیفتاد و البغدادی تنها پیامی صوتی منتشر کرد و این یعنی اینکه وی اصول بازی و جنگ روانی آمریکا و اهداف آن را خوب می‌داند.
* تحلیلگر برجسته مسائل منطقه