گروه ورزشی: انگار اینکه خیلی‌ها می‌گویند برنامه 90 برای میهمانان ویژه‌اش بدیمن است، خیلی بی‌راه نیست. هنوز 10 روز از آیتم ویژه برنامه 90 و عادل فردوسی‌پور درباره زندگی و کار حرفهای علیرضا فغانی نمی‌گذرد که این داور بین‌المللی فوتبال ایران از اوج به پایین افتاده است. یک قضاوت پردردسر در فینال لیگ برتر کار را برای فغانی به قدری سخت کرده که حتی یکی از نمایندگان مجلس به «کیا اسپورتیج» 135 میلیون تومانی او گیر داده و وزیر ورزش هم در اظهارنظری دور از انتظار گفته «اشتباه‌های فغانی در این بازی مسجل شده است»؛ جمله‌ای که بهانه‌ای شد تا تغییرات گسترده‌ای در مدیریت کلان داوری فوتبال رخ دهد. در شرایطی که بیش از یک هفته از پایان لیگ چهاردهم گذشته هنوز بحث درباره دلایل اتفاقات بازی تراکتورسازی و نفت تهران ادامه دارد و حتی وزارت ورزش کار را به قدری جدی گرفته که کمیته حقیقت یاب هم تشکیل داده است. با این حال نکته‌ای که به نظر بسیار عجیب می‌رسد خالی کردن پشت تیم داوری توسط وزارت ورزش و فدراسیون فوتبال است، آن هم از داوری که بدون تردید بهترین داور سال‌های اخیر فوتبال ایران بوده و با قضاوتش در فینال جام ملت‌های آسیای اخیر باعث افتخار فوتبال ایران شد.
فغانی دور از دسترس
کمتر کسی این روزها از حال و هوای علیرضا فغانی باخبر است. در حالی که معمولا عرف است فدراسیون‌ها و به طور کل سازمان‌های ورزشی تمام‌قد پشت داوران خود می‌ایستند اما در سیستم فعلی ورزش ایران گویا نباید چنین انتظاری داشت. وزارت ورزش خیلی راحت و بدون کارشناسی فنی از اشتباه‌های داوری می‌گوید و فدراسیون فوتبال هم با سکوتش با این موج همراه می‌شود. در این بین داور می‌ماند و اعتبار بر باد رفته‌ای که سال‌ها برای کسب آن عرق ریخته و تلاش کرده است. فغانی که تا 2 هفته پیش قهرمان داوران ایران بود و از او آیتم ویژه‌ای در تلویزیون پخش می‌شد، امروز به خاطر همین اظهارنظرها خودش را در گوشه‌ای از منزلش در شهرری پنهان کرده تا نقش خلبانی را بازی کند که بعد از سقوط هواپیما می‌شود «متهم» ردیف اول.
استعفای رئیس دپارتمان داوری
تا همین چند وقت پیش که همه رسانه‌ها از اختلاف فریدون اصفهانیان و حسین عسگری به‌عنوان رؤسای کمیته و دپارتمان داوری حرف می‌زدند، علی کفاشیان همه اینها را تکذیب می‌کرد و می‌گفت بین این دو مسؤول اول داوری ایران اختلافی نیست و این دو در نهایت صلح و صفا مشغول کار هستند اما یک روز پس از موضع رسمی وزارت ورزش درباره اشتباهات داوری در بازی تراکتورسازی و نفت تهران، حسین عسگری از ریاست دپارتمان داوری فدراسیون فوتبال استفعا می‌دهد؛ استعفایی که بسیاری آن را «اجباری» ارزیابی کردند اما رئیس فدراسیون فوتبال این استعفا را به خاطر اختلاف او و اصفهانیان قلمداد کرد. البته حرفهای حسین عسگری هم بعد از این استعفا جالب بود، جایی که او گفت «مجبور به استعفا شدم تا آقایان بمانند». عسگری درباره اتفاقات تبریز می‌گوید: وقتی در تبریز این اتفاقات افتاد، ترسیدند. برای اینکه خودشان بمانند اصلا توجهی به آن حرف‌ها نداشتند. گشتند و یک مقصر پیدا کردند، آن یک نفر هم من بودم. من کجای این بازی بودم؟ الان آقایانی که برخلاف قوانین فیفا و ای‌اف‌سی در کار چینش داوری دخالت کردند،کجا هستند؟آنها که روز قبل از بازی انتخاب مرا عوض کردند؟ حالا گشتند و من را به‌عنوان مسبب این اتفاقات قربانی کردند. درحالی که اصلا موضوع ارتباطی به ما نداشت. اصلا مگر من فغانی را برای این بازی انتخاب کردم که الان باید پاسخگو باشم؟» او ادامه داد و افشا کرد که به زور داور بازی را عوض کردند. ترکی پیشنهاد کمیته داوران بوده اما به خاطر اشتباه 2 سال قبل او در بازی با استقلال در زمان مربیگری قلعه‌نویی، این داور جایش را به فغانی داد که تبریزی‌ها از او برای داوری 4 هفته قبلش در اصفهان دلخوری داشتند! عسگری حالا می‌گوید: «آقایان باید خودشان بیایند و بگویند چرا وقتی من محسن ترکی را انتخاب کردم، او را برداشتند و گفتند فغانی به تبریز برود.» او درباره دلایل کمیته برای رسیدن به نام حسین عسگری به‌عنوان مسبب اتفاقات می‌گوید: «اینها برای اینکه بخواهند جو تبریز را آرام کنند، همه چیز را انداختند گردن من و فغانی. مگر او چقدر از تقصیرها را برعهده داشته؟ شاید می‌توانست بازی را بهتر مدیریت کند اما تلاشش را کرد. آقایان، خودشان باید جوابگوی کاری باشند که کردند نه یکی مثل من یا فغانی. گشتند ولی کسی را پیدا نکردند که دیوارش کوتاه‌تر از ما باشد. 2 سال است برای‌شان نامه می‌نویسم و مدام این مشکلات را می‌گویم، چرا هیچ وقت با یکی از این آسیب‌ها برخورد نکردند؟» حالا بیشتر از عسگری، گناه اتفاقات بازی گردن فغانی افتاده است؛ علیرضا که جرمش را هم کسی نمی‌گوید. شایعات زیادی درباره‌اش راه افتاده اما بهترین داور ایران چقدر در اتفاقات تبریز نقش داشته؟«اصلا و ابدا مگر یک داور عقل در کله‌اش ندارد که چنین کاری را بکند. فغانی با احساسات مردم بازی نکرد. او تمام زحمتش را کشید ولی هر کسی ممکن است یک اشتباه هم بکند. داور سوتی را می‌زند که در آن لحظه باور دارد درست است ولی بحث ما فنی است. اینجا فوتبال است. در فوتبال هم همیشه مسی بهترین بازیکن برای همه بازی‌ها نیست. مربی است که تصمیم می‌گیرد در کدام بازی بیشتر به کار می‌آید.» عسگری معتقد است فغانی بیشترین تسلط به قانون را همیشه در تصمیماتش دارد اما بازی و جو تبریز داوری را می‌خواست که کمی مدیریتش بیشتر باشد و می‌گوید: «باید داوری در تبریز قضاوت می‌کرد که از نظر روحی- روانی و مدیریتی بتواند بهتر باشد. یعنی حس من این بود این بازی یک داور می‌خواست که مدیریت بحران بهتری داشته باشد و با طمانینه‌تر اتفاقات را رصد کند.» جالب اینکه یک روز بعد از مصاحبه تند حسین عسگری، این بار فریدون اصفهانیان بود که درباره جدایی رئیس دپارتمان حرف زد. او در جمع خبرنگاران حاضر در کمپ ورزشگاه آزادی گفت: «به نظرم این اتفاق به دلیل عدم سازگاری بین کمیته و دپارتمان بود و تعداد اختلافات زیاد شده بود البته ایشان خودشان استعفا کردند ولی باید یک وحدت رویه بین کمیته و دپارتمان وجود داشته باشد». علی کفاشیان هم دلیلی مشابه را برای رفتن عسگری عنوان کرده است. نکته مهم حرفهای اصفهانیان اما جایی است که می‌گوید: «من چیزی درباره محرومیت فغانی نمی‌گویم. همه از تصمیم فغانی حرف می‌زنند اما چرا کسی نمی‌گوید چرا آندو با آن همه تجربه کاری کرد که اخراج شود؟»
حمایت داوران از فغانی
پس از اتفاقات به وجود آمده در تبریز و حاشیه‌هایی که برای فغانی به وجود آمد،داوران فوتبال متنی را بین خودشان دست به دست می‌کنند که در حمایت از همکارشان نوشته شده است. جمعی از داوران فوتبال ایران متنی را دست به دست می‌کنند که برای دفاع از فغانی نوشته شده است، متنی که بدون شک در روزهای آینده واکنش‌های زیادی را به همراه خواهد داشت. این متن را بخوانید: «بازیکن میلیاردی عصبی می‌شود و از زمین اخراج می‌شود، مقصر داور است. 2 بازیکن در فصل بعد قصد پیوستن به سپاهان را دارند! مقصر فغانی است. پسر تونی حواسش نیست، مقصر فغانی است. تونی تعویض دفاعی می‌کند مقصر فغانی است. اسکوربورد خراب است مقصر فغانی است. مخابرات تعطیل است، مقصر فغانی است. تماشاچی جنجال می‌کند مقصر فغانی است. روسای محترم برای حفظ صندلی ریاست یک فصل کامل تلاش می‌کنند و سایر آقایان به جای ایشان چیدمان داوری می کنند، مقصر فغانی است. دپارتمان و کمیته برای ماندن تلاش می‌کنند، مقصر فغانی است اما مقصر جامعه داوری است که هنوز ساکت است؛ جامعه‌ای که منتظر است تا فغانی ذبح شود تا شاید فصل آینده نفت و تراکتور نصیب من شود. مقصر این جامعه است و پیشرفت با این روش. شاید امروز فغانی نباشد فردا من باشم».