حجت‌الاسلام و المسلمین سید سعید لواسانی*: مرحوم آیت‌الله العظمی بهاءالدینی می‌فرمودند: «اگر مسأله مرگ حل شود، همه مسائل ما حل می‌شود و گناهی در عالم رخ نمی‌دهد» زیرا برای دنیای خود و دیگران کار نمی‌کنیم بلکه همه همت ما صرف آخرت و جلب خشنودی خدای سبحان می‌شود، بنابراین مجسم‌کردن مرگ و حالات پس از آن، امری جدی است. شاید سوال شود این امر موجب می‌شود که ما از زندگی مأیوس شویم و دیگر دست به هیچ کاری نزنیم. به تعبیر دیگر یاد مرگ همانند مخدری قوی است که ما را از هرگونه حرکتی بازمی‌دارد. اما چنین نیست، بلکه یاد مرگ حرکت‌ساز است. زیرا به ما تذکر می‌دهد ما مسافری هستیم که دنیا و زندگی دنیا یک مرحله از سفر طولانی ماست که باید در آن همواره کار کنیم و از آن توشه برداریم تا روزی که با مرگ از این دنیا رفتیم و به سرای باقی وارد شدیم، دستان‌مان پر باشد. مرگ هم چونان پلی است که ما را از این دنیا به جهان باقی منتقل می‌کند و با مرگ بساط عمل برچیده و نتیجه عمل آشکار می‌شود. نتیجه عمل هم 2 صورت بیشتر ندارد: یا بهشت و نعمت‌های والا و همیشگی اخروی است یا جهنم و درد و رنج‌های ابدی. نتیجه چنین تفکر و تذکری چیست؟ اینکه ما در دنیا همه تلاش‌مان را مصروف کنیم تا اهداف الهی را در وجود خود و روی زمین تحقق بخشیم تا روزی که روز جزا و پاداش است، راحتی ابدی را تحصیل کنیم، بنابراین یاد مرگ نه‌تنها مخدّر نیست، بلکه حرکت‌ساز است، حرکتی در جهت اهداف اخروی و الهی و در مسیر شریعت و دین؛ تلاشی خستگی‌ناپذیر و شبانه‌روزی. آری! یاد مرگ، ما را از انجام کارها با هدف‌های پست و حقیر دنیوی بازمی‌دارد و اجازه نمی‌دهد ما در بند نفسانیت و آرزوهای بلند گرفتار آییم و شبانه‌روز خود را به بیکاری و بطالت یا کارهایی با هدف‌های صرفاً دنیوی سپری کنیم، بلکه ما را به کار صادقانه در مسیر تحقق اهداف الهی می‌کشاند. خدمت به مردم، رفع نیازهای مادی و معنوی آنان، تلاش برای پیاده‌کردن دین خدا، زندگی در بطن و متن اجتماع بشری با رعایت همه اصول و جوانب تقوا، عبادت خالصانه و دور از هرگونه ریا و مجاهده در میدان‌های جهاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، نظامی و سیاسی، بخشی از حرکتی است که یاد مرگ به دنبال خود می‌آورد.
آری! یاد مرگ ما را از راحتی و بازنشستگی بازمی‌دارد و به ما می‌گوید تا زنده هستیم، باید عمل کنیم.
پس باید همواره و در همه ساعات روز، یاد مرگ را در درون خود مجسم کنیم، یاد مرگ ما را اهل درد می‌کند، دردمندی، فرزانگی می‌آورد. و این فرزانگی، رابطه ما با دنیا و آخرت را عوض می‌کند. به‌گونه‌ای که نظر و عمل ما یکی می‌شود و آن فکر و اندیشه در جهت تحقق اهداف الهی و عمل بر مقتضای آن است، یعنی حرکت در چارچوب شرع انور. در این صورت است که به‌کلی آرزوهای بلند و حقیر دنیوی در درون ما ریشه‌کن می‌شود، به‌گونه‌ای که برای‌مان تفاوتی ندارد که فردا جزو عمر ما باشد یا پایان آن. این حالت انقلاب روحی در ما ایجاد می‌کند، انقلابی که باعث می‌شود جز برای خدا کار نکنیم. بهتر است از زبان حضرت امام سخن بگویم که حلاوت آن بیشتر و تأثیر آن قطعی‌تر است:
«پس اى عزیز! بدان که یک سفر پرخطرِ لازمى در پیش است که عِدّه و عُدّه آن و زاد و راحله آن علم و عمل نافع است، و وقت سفر معلوم نیست چه وقت است، ممکن است وقت خیلى تنگ باشد و فرصت از دست برود. انسان نمىداند چه وقت کوس رحیل مىزنند که باید ناچار کوچ کند... این چه سفر پرخطرى است و انسان باید آنى راحتى نداشته باشد و در هرحال مشغول جمع زاد و راحله باشد و دقیقهاى ننشیند...خوب است قدرى در حال حضرت رسول اکرم، صلى الله علیه و آله، که اشرف خلیفه و معصوم از خطا و نسیان و لغزش و طغیان هستند، تفکر کنیم و بفهمیم که ما در چه حال هستیم و ایشان در چه حال بودند. علم ایشان به بزرگى سفر و خطر آن، از ایشان راحت را سلب کرده و جهل ما، نسیان در ما ایجاد کرده...پس، بدان که سفر خیلى پرخطر است، و این نسیان و فراموشى که در ما است از مکاید نفس و شیطان است، و این امیدها و آمال طولانى و دراز از دام‌هاى بزرگ ابلیس و از مکاید نفس است. پس، از این خواب برخیز و تیقظ و تنبه پیدا کن. بدان که مسافرى و داراى مقصدى. مقصد تو عالم دیگر است و تو را از این عالم خواهى نخواهى مىبرند. اگر تهیه سفر و زاد و راحله آن را دیدى، در این سفر درمانده نشوى و در این سیر بی‌چاره نشوى، و الا فقیر و بی‌چاره و بینوا گردى و خواهى رفت به سوى شقاوتى که سعادت ندارد، ذلتى که عزت ندارد، فقرى که غنا دنبالش نیست، عذابى که راحت ندارد، آتشى که خاموشى پیدا نکند، فشارى که برطرف شدن ندارد، حزن و اندوهى که خوشحالى در پى آن نیست، حسرت و ندامتى که آخر ندارد». [چهل حدیث: صص187 ـ 185]
* امام جمعه شمیرانات