آقای پروفسور! در زمان نخستین سفر هیلاری‌کلینتون، وزیر خارجه آمریکا به تل‌آویو، مقامات اسرائیلی «خطوط قرمز» خود را درباره هرگونه مذاکره‌ای میان تهران و واشنگتن به آمریکایی‌ها گوشزد کردند. ارزیابی شما از این مساله چیست و اصولا اسرائیلی‌ها چه نقشی در گفت‌وگوهای دو کشور می‌توانند داشته باشند؟
من مطمئن هستم به طور حتم واشنگتن پیش از هرگونه گفت‌وگویی با تهران با مقامات اسرائیلی مذاکره خواهد کرد و نظر آنها را جویا خواهد شد. واشنگتن نه‌تنها با تل‌آویو بلکه با دیگر متحدان اروپایی و خاورمیانه‌ای خود نیز در این رابطه رایزنی‌هایی را انجام خواهد داد. مقامات وزارت خارجه آمریکا این موضوع را بهترین و مطمئن‌ترین راه برای آغاز گفت‌وگوها با تهران بعد از گذشت 30 سال می‌دانند.
نظر شما درباره انتصاب دنیس راس برای گفت‌وگو با ایران چیست؟ بسیاری از افراد در خاورمیانه او را به عنوان «وکیل اسرائیل» می‌شناسند، بهتر نبود تا دیپلمات دیگری به جای وی برای این موضوع انتخاب می‌شد؟
به نظر من دنیس راس دیپلمات زبده و بادانشی برای مذاکره است. او گزینه مناسبی برای این مذاکرات است.
بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند واشنگتن باید هرچه سریع‌تر و بدون اتلاف وقت با تهران وارد مذاکره شود، در مقابل عده‌ای نیز اعتقاد دارند آمریکا باید صبر کند تا انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران برگزار شده و با توجه به نتیجه این انتخابات اقدام به تصمیم‌گیری کند. نظر شما در این رابطه چیست؟
از شواهد و قرائن اینگونه به نظر می‌رسد که ایران و آمریکا آماده گفت‌وگو با یکدیگر هستند و در حال حاضر به نظر می‌رسد آنها تا پیش از زمان برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری با یکدیگر سر میز مذاکره بنشینند.
چندی پیش دیوید ایگناتیوس در واشنگتن‌پست نوشته بود برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران دو ساعت مختلف وجود دارد؛ اولی ساعت آمریکایی‌هاست که می‌گوید باید با صبر و حوصله و در پروسه زمانی طولانی این روابط را بعد از 30 سال احیا کرد و در مقابل ساعت اسرائیلی‌هاست که می‌گوید تهران و واشنگتن باید بسیار سریع و در یک پروسه زمانی بسیار کوتاه و با محوریت برنامه‌های هسته‌ای ایران با یکدیگر گفت‌وگو کنند. هرقدر ساعت آمریکایی‌ها به کندی در این رابطه حرکت می‌کند، ساعت اسرائیلی‌ها سریع است. شما با ساعت اسرائیلی‌ها موافق هستید یا آمریکایی‌ها؟
به اعتقاد من آمریکایی‌ها برای هرگونه مذاکراتی با تهران از همان ساعت خود که خیلی دقیق است استفاده خواهند کرد.
آیا سیاست‌های دولت اوباما نسبت به دولت بوش درباره غنی‌سازی اورانیوم در ایران تغییر کرده است یا نه و آیا اینکه این تغییر سیاست می‌تواند به پایان دادن به مساله هسته‌ای ایران کمک کند؟
بعد از برگزاری نشست اخیر گروه 1+5 در لندن این کشورها به همراه آمریکا از خاویر سولانا، مسؤول سیاست خارجی اروپا خواستند تا از ایران برای شرکت در نشست‌های آتی این گروه دعوت به عمل آورد. این دعوت تغییری نسبت به سیاست‌های بوش است اما درباره غنی‌سازی این مساله هنوز مشخص نیست و باید صبر کنیم تا ببینیم در جریان مذاکرات چه نتایجی حاصل خواهد شد.
همکاری‌های احتمالی ایران و آمریکا در افغانستان بویژه بعد از شرکت ایران در کنفرانس لاهه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
ارزیابی همکاری‌های ایران و آمریکا در افغانستان در حال حاضر بسیار دشوار است ولی به هر حال ایران و آمریکا منافع مشترک فراوانی در این کشور دارند که زمینه مناسبی برای همکاری در افغانستان به وجود می‌آورد.
با توجه به روی کار آمدن راستگرایان در اسرائیل و دست یافتن بنیامین نتانیاهو به سمت نخست‌وزیری که هیچ اعتقادی به طرح «دو کشور - دو ملت» ندارد، آینده مذاکرات صلح در خاورمیانه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
من همچنان به این مساله امیدوار هستم اما این امیدواری واقعگرایانه است. من اعتقاد دارم طرح دوکشور - دو ملت نه‌تنها ممکن بلکه بسیار حیاتی است. رئیس‌جمهور اوباما و سناتور جورج میشل باید برای رسیدن به این هدف تلاش کنند. من تنها می‌توانم بگویم امیدوارم بنیامین نتانیاهو بالاخره متوجه شود تامین امنیت اسرائیل در بلندمدت نیاز به قبول طرح دو کشور- دو ملت دارد.
شما با رهبران حماس همراه با رئیس‌جمهور کارتر دیدار کرده‌اید. خواسته‌های آنها را درباره آینده فلسطین چگونه ارزیابی می‌کنید؟
من به همراه رئیس‌جمهور کارتر در دمشق با خالدمشعل و دیگر رهبران حماس دیدار کردم. آنها برای ما توضیح دادند که آمادگی دارند توافقنامه نهایی میان تشکیلات خودگردان فلسطینی و اسرائیل را در صورت پذیرفته شدن توسط فلسطینیان در یک رفراندوم سراسری بپذیرند.
آویگدور لیبرمن، وزیر خارجه دولت نتانیاهو در نخستین اظهارات خود اعلام کرد هیچ تعهدی به توافقات پیشین میان تل‌آویو و تشکیلات خودگردان فلسطینی و توافقات به عمل آمده در اجلاس آناپولیس ندارد. قصد و هدف وی از مطرح کردن این اظهارات چه بود؟
دانستن اینکه او چه قصدی از این اظهارات داشته بسیار سخت است اما شاید او قصد دارد این عدم تعهد را از آغاز دوران وزارت خود بیان کند. ببینید، در 20 سال آینده ترکیب جمعیتی در این منطقه با توجه به رشد جمعیت فلسطینیان تغییر خواهد کرد و تل‌آویو برای مقابله با این مساله سه گزینه پیش‌روی خود خواهد داشت: اول اینکه فلسطینیان را در گروه‌های بزرگ اخراج کند که این مساله با توجه به واقعیات موجود در منطقه امکانپذیر نیست. دوم اینکه به فلسطینی‌ها اجازه دهد تا در سرزمین‌هایشان بمانند ولی آنها را از حق رای محروم کند که این مساله نوعی از آپارتاید است و سوم اینکه به فلسطینی‌ها حق رای و مشارکت در مسائل سیاسی بدهد که با توجه به اکثریت داشتن آنها، دیگر کشور یهودی وجود نخواهد داشت.
حماس در انتخابات پارلمانی سال 2006 به صورت دیپلماتیک به پیروزی رسید اما دولت بوش حاضر نشد دولت حماس را به رسمیت بشناسد و با آن مذاکره کند. اگر در انتخابات سراسری آتی فلسطینی نیز حماس بار دیگر به پیروزی برسد، واکنش دولت آمریکا چگونه باید باشد و آیا اوباما حاضر خواهد بود این مساله را بپذیرد؟
این سوال بسیار خوبی است. من فکر می‌کنم این مساله به صورت معمایی برای دولت آمریکا و کمیته چهارجانبه صلح خاورمیانه- آمریکا، روسیه، اتحادیه اروپا و سازمان ملل- درآمده است. من امیدوارم کمیته چهارجانبه صلح از برگزاری انتخابات سراسری در فلسطین حمایت کند و فارغ از اینکه چه کسی برنده این انتخابات شود، نتیجه آن را بپذیرد. من امیدوارم کمیته چهارجانبه زمینه برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه را فراهم کند و ناظران بین‌المللی برای نظارت بر روند انتخابات به سرزمین‌های فلسطینی اعزام شوند ولی مانند دفعه پیش از قضاوت درباره نتیجه خودداری کند.
به عنوان آخرین سوال، جو بایدن، معاون اول رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر و زمانی که رئیس کمیته سیاست خارجی بود، گفته بود ما باید به پاکستان حمله کنیم و همچنین عراق باید به سه کشور تقسیم شود. آیا هنوز هم او به این مساله اعتقاد دارد؟
فکر نمی‌کنم که دیگر جو بایدن چنین نظراتی داشته باشد. عمل به این سخنان با توجه به واقعیات موجود و شرایط منطقه بسیار دشوار است. پیروزی حماس در انتخابات فلسطین معمای بزرگ غرب است
آقای پروفسور! در زمان نخستین سفر هیلاری‌کلینتون، وزیر خارجه آمریکا به تل‌آویو، مقامات اسرائیلی «خطوط قرمز» خود را درباره هرگونه مذاکره‌ای میان تهران و واشنگتن به آمریکایی‌ها گوشزد کردند. ارزیابی شما از این مساله چیست و اصولا اسرائیلی‌ها چه نقشی در گفت‌وگوهای دو کشور می‌توانند داشته باشند؟
من مطمئن هستم به طور حتم واشنگتن پیش از هرگونه گفت‌وگویی با تهران با مقامات اسرائیلی مذاکره خواهد کرد و نظر آنها را جویا خواهد شد. واشنگتن نه‌تنها با تل‌آویو بلکه با دیگر متحدان اروپایی و خاورمیانه‌ای خود نیز در این رابطه رایزنی‌هایی را انجام خواهد داد. مقامات وزارت خارجه آمریکا این موضوع را بهترین و مطمئن‌ترین راه برای آغاز گفت‌وگوها با تهران بعد از گذشت 30 سال می‌دانند.
نظر شما درباره انتصاب دنیس راس برای گفت‌وگو با ایران چیست؟ بسیاری از افراد در خاورمیانه او را به عنوان «وکیل اسرائیل» می‌شناسند، بهتر نبود تا دیپلمات دیگری به جای وی برای این موضوع انتخاب می‌شد؟
به نظر من دنیس راس دیپلمات زبده و بادانشی برای مذاکره است. او گزینه مناسبی برای این مذاکرات است.
بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند واشنگتن باید هرچه سریع‌تر و بدون اتلاف وقت با تهران وارد مذاکره شود، در مقابل عده‌ای نیز اعتقاد دارند آمریکا باید صبر کند تا انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران برگزار شده و با توجه به نتیجه این انتخابات اقدام به تصمیم‌گیری کند. نظر شما در این رابطه چیست؟
از شواهد و قرائن اینگونه به نظر می‌رسد که ایران و آمریکا آماده گفت‌وگو با یکدیگر هستند و در حال حاضر به نظر می‌رسد آنها تا پیش از زمان برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری با یکدیگر سر میز مذاکره بنشینند.
چندی پیش دیوید ایگناتیوس در واشنگتن‌پست نوشته بود برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران دو ساعت مختلف وجود دارد؛ اولی ساعت آمریکایی‌هاست که می‌گوید باید با صبر و حوصله و در پروسه زمانی طولانی این روابط را بعد از 30 سال احیا کرد و در مقابل ساعت اسرائیلی‌هاست که می‌گوید تهران و واشنگتن باید بسیار سریع و در یک پروسه زمانی بسیار کوتاه و با محوریت برنامه‌های هسته‌ای ایران با یکدیگر گفت‌وگو کنند. هرقدر ساعت آمریکایی‌ها به کندی در این رابطه حرکت می‌کند، ساعت اسرائیلی‌ها سریع است. شما با ساعت اسرائیلی‌ها موافق هستید یا آمریکایی‌ها؟
به اعتقاد من آمریکایی‌ها برای هرگونه مذاکراتی با تهران از همان ساعت خود که خیلی دقیق است استفاده خواهند کرد.
آیا سیاست‌های دولت اوباما نسبت به دولت بوش درباره غنی‌سازی اورانیوم در ایران تغییر کرده است یا نه و آیا اینکه این تغییر سیاست می‌تواند به پایان دادن به مساله هسته‌ای ایران کمک کند؟
بعد از برگزاری نشست اخیر گروه 1+5 در لندن این کشورها به همراه آمریکا از خاویر سولانا، مسؤول سیاست خارجی اروپا خواستند تا از ایران برای شرکت در نشست‌های آتی این گروه دعوت به عمل آورد. این دعوت تغییری نسبت به سیاست‌های بوش است اما درباره غنی‌سازی این مساله هنوز مشخص نیست و باید صبر کنیم تا ببینیم در جریان مذاکرات چه نتایجی حاصل خواهد شد.
همکاری‌های احتمالی ایران و آمریکا در افغانستان بویژه بعد از شرکت ایران در کنفرانس لاهه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
ارزیابی همکاری‌های ایران و آمریکا در افغانستان در حال حاضر بسیار دشوار است ولی به هر حال ایران و آمریکا منافع مشترک فراوانی در این کشور دارند که زمینه مناسبی برای همکاری در افغانستان به وجود می‌آورد.
با توجه به روی کار آمدن راستگرایان در اسرائیل و دست یافتن بنیامین نتانیاهو به سمت نخست‌وزیری که هیچ اعتقادی به طرح «دو کشور - دو ملت» ندارد، آینده مذاکرات صلح در خاورمیانه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
من همچنان به این مساله امیدوار هستم اما این امیدواری واقعگرایانه است. من اعتقاد دارم طرح دوکشور - دو ملت نه‌تنها ممکن بلکه بسیار حیاتی است. رئیس‌جمهور اوباما و سناتور جورج میشل باید برای رسیدن به این هدف تلاش کنند. من تنها می‌توانم بگویم امیدوارم بنیامین نتانیاهو بالاخره متوجه شود تامین امنیت اسرائیل در بلندمدت نیاز به قبول طرح دو کشور- دو ملت دارد.
شما با رهبران حماس همراه با رئیس‌جمهور کارتر دیدار کرده‌اید. خواسته‌های آنها را درباره آینده فلسطین چگونه ارزیابی می‌کنید؟
من به همراه رئیس‌جمهور کارتر در دمشق با خالدمشعل و دیگر رهبران حماس دیدار کردم. آنها برای ما توضیح دادند که آمادگی دارند توافقنامه نهایی میان تشکیلات خودگردان فلسطینی و اسرائیل را در صورت پذیرفته شدن توسط فلسطینیان در یک رفراندوم سراسری بپذیرند.
آویگدور لیبرمن، وزیر خارجه دولت نتانیاهو در نخستین اظهارات خود اعلام کرد هیچ تعهدی به توافقات پیشین میان تل‌آویو و تشکیلات خودگردان فلسطینی و توافقات به عمل آمده در اجلاس آناپولیس ندارد. قصد و هدف وی از مطرح کردن این اظهارات چه بود؟
دانستن اینکه او چه قصدی از این اظهارات داشته بسیار سخت است اما شاید او قصد دارد این عدم تعهد را از آغاز دوران وزارت خود بیان کند. ببینید، در 20 سال آینده ترکیب جمعیتی در این منطقه با توجه به رشد جمعیت فلسطینیان تغییر خواهد کرد و تل‌آویو برای مقابله با این مساله سه گزینه پیش‌روی خود خواهد داشت: اول اینکه فلسطینیان را در گروه‌های بزرگ اخراج کند که این مساله با توجه به واقعیات موجود در منطقه امکانپذیر نیست. دوم اینکه به فلسطینی‌ها اجازه دهد تا در سرزمین‌هایشان بمانند ولی آنها را از حق رای محروم کند که این مساله نوعی از آپارتاید است و سوم اینکه به فلسطینی‌ها حق رای و مشارکت در مسائل سیاسی بدهد که با توجه به اکثریت داشتن آنها، دیگر کشور یهودی وجود نخواهد داشت.
حماس در انتخابات پارلمانی سال 2006 به صورت دیپلماتیک به پیروزی رسید اما دولت بوش حاضر نشد دولت حماس را به رسمیت بشناسد و با آن مذاکره کند. اگر در انتخابات سراسری آتی فلسطینی نیز حماس بار دیگر به پیروزی برسد، واکنش دولت آمریکا چگونه باید باشد و آیا اوباما حاضر خواهد بود این مساله را بپذیرد؟
این سوال بسیار خوبی است. من فکر می‌کنم این مساله به صورت معمایی برای دولت آمریکا و کمیته چهارجانبه صلح خاورمیانه- آمریکا، روسیه، اتحادیه اروپا و سازمان ملل- درآمده است. من امیدوارم کمیته چهارجانبه صلح از برگزاری انتخابات سراسری در فلسطین حمایت کند و فارغ از اینکه چه کسی برنده این انتخابات شود، نتیجه آن را بپذیرد. من امیدوارم کمیته چهارجانبه زمینه برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه را فراهم کند و ناظران بین‌المللی برای نظارت بر روند انتخابات به سرزمین‌های فلسطینی اعزام شوند ولی مانند دفعه پیش از قضاوت درباره نتیجه خودداری کند.
به عنوان آخرین سوال، جو بایدن، معاون اول رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر و زمانی که رئیس کمیته سیاست خارجی بود، گفته بود ما باید به پاکستان حمله کنیم و همچنین عراق باید به سه کشور تقسیم شود. آیا هنوز هم او به این مساله اعتقاد دارد؟
فکر نمی‌کنم که دیگر جو بایدن چنین نظراتی داشته باشد. عمل به این سخنان با توجه به واقعیات موجود و شرایط منطقه بسیار دشوار است. ارسال نظر
پربیننده