گروه اقتصادی: سخنگوی دولت سرانجام 13 ماه بعد از پایان ثبت‌نام از متقاضیان یارانه نقدی اعتراف کرد شناسایی پردرآمدها بسیار سخت است و دولت باید به جای درآمد به هزینه افراد هم توجه کند! به گزارش «وطن‌امروز» اظهارات نوبخت درباره یارانه نقدی بسیار تامل‌برانگیز بود، چراکه رسانه‌ها اعترافات وی درباره شناسایی پردرآمدها و تفکیک آنها از نیازمندان را در ماه‌های گذشته تذکر داده بودند. محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت دیروز در نشست هفتگی خود با خبرنگاران خود در پاسخ به سوالی درباره نحوه حذف دهک‌‌های پردرآمد از دریافت یارانه‌ها گفت: در این زمینه وزارت کار مسؤول شده تا جایی که می‌تواند و مطمئن است، افراد پردرآمد را شناسایی کند و کار خود را با جدیت شروع کرده البته بهتر است به جای استفاده از واژه حذف ثروتمندان از دریافت یارانه‌ها از واژه قانونی افراد پردرآمد استفاده کنیم که در قانون در ماده 20 به آن تصریح شده و دولت مامور آن شده است بنابراین از طریق پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف در حال بررسی و جمع‌آوری اطلاعات هستیم. وی همچنین درباره سخنان روز گذشته معاون اول رئیس‌جمهور مبنی بر دشوار بودن شناسایی افراد پردرآمد، افزود: مطالبی که درباره سخت بودن شناسایی این افراد گفته شد حرف درستی است، زیرا شناسایی همه افراد پردرآمد دشوار است، چون درآمد یک وجه موضوع است، گاهی افراد درآمد بالا دارند اما هزینه‌ها را نیز باید در نظر گرفت، مانند هزینه‌های زندگی در شهرهای بزرگ یا داشتن بیماران صعب‌العلاج و تأمین هزینه درمان آنان. اما با این حال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی این مسؤولیت را بر عهده گرفته تا پردرآمدها را تا جای ممکن و تا جایی که مطمئن است شناسایی کند و اگر اشتباهی روی دهد قابل اصلاح و بازبینی باشد که این وزارتخانه به طور جدی در این باره در حال فعالیت است. سخنگوی دولت تدبیر و امید همچنین به افرادی که از دریافت یارانه جا مانده‌اند اشاره کرد و گفت: مطابق تبصره ۲۰ قانون هدفمندی یارانه‌ها، درباره افرادی که به دلایل مشخص از دریافت یارانه جا مانده‌اند به نحو متناسب تصمیم‌گیری خواهد شد البته ما قصد نداریم یک بار دیگر سایت را باز کنیم و ثبت‌نام گسترده داشته باشیم اما درباره این افراد با دلایل موجه تصمیم‌گیری خواهیم کرد.
هزینه‌ها در فرم خوداظهاری نبود
در زمان ثبت‌نام از متقاضیان یارانه نقدی رسانه‌ها از جمله «وطن‌امروز» به دولت تذکر داده بودند که روند ثبت‌نام با یک اشکال اساسی مواجه است و آن اینکه دولت درباره درآمدها از مردم سوال می‌کند و به هزینه‌ها توجه ندارد. در فرم خوداظهاری یارانه‌ها نیز از سرپرست خانوار درباره املاک و درآمد سوال شده بود اما هیچ سوالی درباره هزینه‌های خانوار نشده بود و همین امر موجب انتقاد رسانه‌ها شده بود. دولت در آن زمان توجهی به آن انتقادات نکرد اما 13 ماه بعد سخنگوی دولت تلویحا این اشتباه را پذیرفت و شناسایی پردرآمدها را بسیار مشکل خواند. در آن زمان «وطن‌امروز» نوشته بود: «فرض کنید کسی در فرم خوداظهاری مبلغ درآمد خود را بیش از 2 میلیون و 500 هزار تومان اعلام کرده اما این خانوار پرجمعیت است و هزینه آن حتی بیشتر از درآمدش است و بشدت به یارانه نقدی نیاز دارد؛ آیا دولت برای اجرای بند 2 ماده 3 آیین‌نامه اجرایی فازدوم هدفمندی یارانه‌ها به این موارد توجه می‌کند یا نه؟ بسیاری از متقاضیان دریافت یارانه زمانی که ثبت‌نام‌ها صورت گرفته مسکن داشته‌اند اما هم اکنون ندارند و بسیاری دیگر خانه نداشتند و حالا خانه دارند. خیلی‌ها درآمدشان افزایش و بسیاری دیگر کاهش یافته است. دولت تکلیف اینها را مشخص نکرده است و آینده سایت رفاهی بسیار مبهم‌تر از قبل است. هم اکنون هر تصمیمی که دولت بگیرد براساس اطلاعات اقتصادی سال 1392 است در حالی که اطلاعات اقتصادی خانوارها تفاوت بسیاری کرده است. از طرفی اطلاعات اقتصادی که دولت از مردم دریافت کرده بسیار کلی و ناقص‌تر از آن است که بتوان با آن تصمیم‌های مهمی چون حذف یارانه مردم را گرفت. دولت می‌توانست با آنلاین کردن سایت رفاهی و دریافت اطلاعات اقتصادی با جزئیات بیشتر مانند هزینه‌ها، اطلاعات اقتصادی خانوارها را به روز کند تا ضریب اشتباهات خود را کاهش دهد». همچنین دولت فقط به درآمد خانوارها توجه کرده و اصلا به هزینه افراد توجه نمی‌کند. مثلا فرض کنید دولت افراد با درآمد بالای 2 میلیون تومان (که در فرم خوداظهاری گزینه آخر بود) را به‌عنوان پردرآمد تلقی کند اما آیا کسی را که بالای 5/2 میلیون تومان درآمد و درعین حال چند فرزند و بیش از 5/2 میلیون تومان هزینه دارد یا کسی که بیمار صعب‌العلاج دارد می‌توان پر درآمد نامید. همچنین غلامعلی جعفرزاده‌ایمن‌آبادی، عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۹۴ با انتقاد از مصوبه کمیسیون تلفیق درباره حذف یارانه خانوارهایی که بالای 5/2 میلیون تومان درآمد دارند، گفته بود: مطمئنم دولت نمی‌تواند این افراد را شناسایی کند و تنها یارانه افرادی که شناسایی شدند، حذف می‌شود، چراکه هنوز تعریف جامعی از درآمد 5/2 میلیون تومان نداریم. مشخص نیست 5/2 میلیون تنها درآمد سرپرست خانواده است یا اعضای خانواده؟ یا اینکه این رقم برای خانواده 2 نفره یا 10 نفره فرقی نمی‌کند؟ لذا اینها از اشکالات این مصوبه است. همچنین از لحاظ قانون مشکلی نداشتیم و قبلا چنین قانونی داشتیم که دولت براساس درآمد خانواده خط‌کشی را تعیین کند و بیشتر از آن را حذف کند. این عضو کمیسیون تلفیق بودجه با بیان اینکه کشور را نباید به 2 قطب دارا و ندار تقسیم کنیم، گفت: نباید با اینگونه مسائل کشور را دچار استرس کنیم که 76 میلیون نفر برای دریافت یارانه نقدی ثبت‌نام کنند و بگویند ما ندار هستیم. بنابراین باید توجه کنیم قانون هدفمندی یارانه‌ها با هدف اصلاح الگوی مصرف آغاز شده و باید همان هدف ادامه یابد. جعفرزاده ادامه داد: براساس این هدف باید هرکسی که بیش از الگوی مصرف استفاده کرد، تنبیه شود و هرکسی کمتر مصرف کرد، تشویق شود. ما نباید به دنبال درآمد دیگران باشیم. باید دنبال این باشیم که ثروت ملی کشور هدر نرود. لذا باید درآمدهای نقدی را به سیاست‌های تشویقی- تنبیهی تبدیل کرد. همچنین عضو دیگر کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی گفت: با اینکه درآمد بیش از 5/2 میلیون تومان در ماه مبنای حذف یارانه خانوارها قرار گیرد، مخالفم.
ابهامات باقی است
اظهارات نوبخت اما هیچ ابهام یارانه‌ای را بر طرف نکرد. سخنگوی دولت باز هم از ارائه آمار حذف‌شدگان یارانه نقدی و همچنین معیارهای حذف خودداری کرد و این مساله نشان می‌دهد دولت حدود 2 سال بعد از روی کار آمدن نتوانسته چالش یارانه نقدی را حل کند و بین نظر مردم و همچنین برنامه‌های اقتصادی خود نمی‌تواند تصمیم درستی بگیرد.