
گروه بینالملل: اگر باراک اوباما در ماههای اخیر یک حرف راست بر زبان آورده باشد همانی است که پیش از نشست کمپدیوید با شیوخ خلیجفارس درباره تهدید حقیقی علیه عربستان گفت. رئیسجمهور آمریکا در مصاحبهای که حدود 40 روز پیش با روزنامه نیویورکتایمز انجام داد، گفت: «به نظر من بزرگترین تهدید علیه آنها، حمله ایران نیست بلکه تهدید ناشی از نارضایتی داخلی در کشورهای خود آنهاست». حال این اعتراف آمریکاییها دستمایهای شده برای خبرگزاری مشهور انگلیسی تا در جدیدترین گزارشش در برآورد وضعیت داخلی عربستانسعودی، چشم و همچشمی شدید مقامات ریاض درباره تهران و تبلیغات بیمارگونه آل سعود مبنی بر کنترل ایران را نوعی فرافکنی شیوخ عربستانی برای فرار از بحران داخلی توصیف کند. گزارش رویترز با نقل قول 2 تن از مقامات سعودی شناخته شده برای غرب درباره ایران آغاز میشود؛ ترکی فیصل رئیس اسبق استخبارات و برادر وزیر خارجه 4 دههای تازه برکنار شده و عادل الجبیر، وزیر خارجه جدید. اولی کودکانه تاکید میکند که در صورت توافق ایران با آمریکا «هر آنچه ایرانیها خواهند داشت ما نیز میخواهیم» و دومی در کمپدیوید مدام این پرسش را از اوباما تکرار میکرده که «ما چگونه با مداخله ایران در امور کشورهای منطقه مقابله کنیم؟» اما آیا حاکمان ریاض که آنقدر از هیولایی که خود و غرب به اسم ایران ساختهاند وحشت دارند از خطر هیولایی حقیقی که در یک قدمیشان قد میکشد، بیخبرند؟ رویترز در این باره مینویسد: «عربستان و دیگر کشورهای سنی عرب نباید وسواس زیادی درباره خطری که از سوی ایران شیعه وجود دارد، به خرج دهند. این کشورها چالشهای درونی و نگرانیهای اقتصادی دیگری دارند که باید با آن مقابله کنند بویژه توده جمعیت جوان و عدم امکان آزادی سیاسی از جمله چالشهاست. خاندان سعودی با چالش دیگری از سوی جنگجویان داعش مواجهند که هفته پیش عملیات انتحاری را در یک مسجد شیعه در شرق عربستان انجام دادند و طی آن ۲۱ نفر کشته شد. همچنین عربستان باید با پیامدهای طولانیمدت کاهش درآمدها در پی کاهش قیمت نفت مقابله کند. اوباما تاکید دارد عربستان باید درباره تهدیدات داخلی نگرانی بیشتری داشته باشد. به گفته او «این کشورها دارای جمعیتی جوان بوده که بیکار هستند و ایدئولوژیای وجود دارد که مخرب و پوچ است و در برخی موارد این اعتقاد وجود دارد که هیچ گروه و رسانه سیاسی حقی برای شکایت کردن ندارند. من فکر میکنم بزرگترین تهدیدی که آنها با آن مواجه هستند از تهاجم ایرانیها ناشی نخواهد شد بلکه از نارضایتی داخلی در کشورهایشان حاصل میشود».
چالشهای جوانان و بیکاری برای عربستان
اما یکی از بزرگترین چالشهایی که عربستان با آن مواجه است تعداد جوانان این کشور است. بیش از نیمی از جمعیت ۲۹ میلیون نفری عربستان را جوانان زیر ۲۵ سال تشکیل میدهند و دوسوم جمعیت این کشور زیر ۳۰ سال سن دارند اما نکته چالشبرانگیز آن است که براساس برآوردها نرخ بیکاری میان جوانان ۱۵ تا ۲۴ سال در این کشور حدود ۳۰ درصد است. در حالی که مقامات عربستان اصرار دارند ذخیره ارزی خارجی آنها اجازه میدهد برای دوره طولانی با قیمتهای پایین نفت سر کنند اما ذخیره ارزی این کشور تنها در ماههای مارس و آوریل ۳۶ میلیارد دلار افت کرده است. (ذخایر ارزی عربستان در اواسط سال ۲۰۱۴ با رسیدن به ۸۰۰ میلیارد دلار به اوج خود رسید اما برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند این ذخایر ارزی طی 2 سال آینده به ۵۰۰ میلیارد دلار کاهش خواهد یافت).
3 چالش مهم عربستان
سران سعودی تاکنون توانستهاند شوک اقتصادی را مدیریت کنند که این موضوع با افزایش تولید نفت و استفاده از ذخایر ارزی صورت گرفته است اما این راهحل بلندمدتی برای چالشهای داخلی عربستان به شمار نمیآید. افزایش نسل جوان و بیکاری و نبود آزادی سیاسی و وابستگی شدید به درآمدهای نفتی مهمترین چالشهای عربستان به شمار میآید و این چالشها را نمیتوانند با پرداختن به تهدید ایران، حل کنند.