
گروه اقتصادی: 20 ماه زمانی کافی برای ارزیابی عملکرد تیم اقتصادی دولت یازدهم است. تیم اقتصادی در این 20 ماه عملکرد پرنوسانی داشته و بسیاری از کارشناسان اذعان داشتهاند که اعضای تیم اقتصادی دولت منسجم و هماهنگ نیستند. همچنین اقتصاد دولت یازدهم شباهت بسیاری به سیاستهای اقتصادی دهه 70 یعنی تعدیل اقتصادی دارد و همچنان ثروتمندان تصمیم میگیرند. جمشید پژویان، عضو هیات علمی دانشگاه علامه و رئیس سابق شورای رقابت، اقتصاددانان اطراف دولت را افرادی فاقد عملگرایی دانست و تاکید کرد: ما نیاز به یک گروه اقتصاددان متخصص بخش عمومی داریم، نه کسانی که فقط حرف میزنند، زیرا تا دلتان بخواهد در مملکت ما از این افراد زیاد هستند. وی گفت: کسانی باید به دولت مشاوره بدهند که اصطلاحا دستشان در کار باشد و بدانند که اقتصاد واقعا چه مقولهای است، آنها باید مولفههای اقتصادی را با تمام وجود لمس کرده باشند و این اقتصاددانان باید نقشه راهی را طراحی کنند که اجرای آن، اقتصاد ما را کارآمد و مقاوم کند. رئیس سابق شورای رقابت بر همین اساس بیان کرد: در این صورت ما کمترین صدمه را از تحریمها متحمل میشویم، اما با شرایط موجود که اقتصاد ما ناکارآمد، بازارهای ما انحصاری و بخش صنعت ما ناکارآمد است به شکلی که تولیدات با کیفیت پایین و قیمت بالا به بازار عرضه میشود، طبیعی است که اقتصاد ما در برابر تحریمها بسیار آسیبپذیر خواهد بود. پژویان با اشاره به ادعای دولتمردان درباره کمبود منابع تصریح کرد: در بحث کمبود منابع بیشتر کمبود منابع دولت مطرح است زیرا مملکت ما از نظر منابع طبیعی و ثروت انسانی در سطح خوب و بالایی قرار دارد و متاسفانه هیچ کدام از دولتها نتوانستهاند از این مزیتها استفاده کنند. رئیس سابق شورای رقابت افزود: کمبود منابعی که امروز دولت ادعا میکند از سال آخر دولت قبلی اتفاق افتاد و تحریم باعث شد که فروش نفت کاهش پیدا کند بنابراین منابع دولت هم کم شد. پژویان ادامه داد: اگرچه مذاکرات باعث شد قدری از این منابع، فریز یا آزاد شود مثلا اینکه ما بتوانیم باز هم مثل گذشته مواد پتروشیمی فروخته یا کمی نفت بیشتری بفروشیم ولی به هر حال کمبود منابع هست. وی با اشاره به سهم بالای مالیات در درآمد دولتهای کشورهای دنیا بیان کرد: با بررسی درآمد مالیاتی کشورهای دنیا و حتی برخی کشورهای نفتخیز حاشیه خلیجفارس درمییابیم که سهم مالیات در درآمد آن کشورها شرایطی را فراهم کرده است که احتیاجی به درآمدهای نفتی ندارند. این اقتصاددان گفت: متوسط درآمد مالیاتی در دنیا حدود 30 درصد تولید ناخالص ملی بوده ولی در کشور ما متوسط درآمد مالیاتی زیر 10 درصد است، بنابراین با این درآمد مالیاتی معلوم است که باید بگوییم نمیتوانیم بدون لغو تحریمها کشور را اداره کنیم. وی اضافه کرد: الان در همه جای دنیا با درآمد مالیاتی کشورها را مدیریت میکنند و مطمئن باشید اگر ساختارهای مالیاتی را اصلاح کنید بهراحتی میتوان کشور را حتی با فرض تداوم تحریمها اداره کرد.
بدون نفت کشور را اداره میکنیم
پژویان خاطرنشان کرد: اگر به ترکیب بودجه نگاه کنیم، با رساندن درآمد مالیاتی به 20 درصد تولید ناخالص ملی، بهراحتی میتوانیم کشور را اداره کنیم و همه منابع مورد نیاز دولت هم تامین خواهد شد اما لازمه آن این است که بتوانیم از ثروتمندان جامعه مالیات بگیریم. وی با انتقاد از قدرت برخی ثروتمندان جامعه عنوان کرد: به نظر میرسد قدرت برخی ثروتمندان در جامعه بسیار زیاد است، زیرا قانونی که میتوان به وسیله آن از ثروتمندان مالیات گرفت که همان قانون مالیات بر پایه درآمد است، سال 80 از قانون بیرون آورده شد! رئیس سابق شورای رقابت گفت: با وجود اینکه 2 سال قبل در دولت گذشته این مساله بار دیگر وارد قانون اصلاح نظام مالیاتی شده و به مجلس هم رفته بود، با روی کار آمدن دولت یازدهم، دولتمردان بار دیگر این ماده را از قانون بیرون آوردند. پژویان بر همین اساس تصریح کرد: این نشاندهنده قدرت امثال جمشید پژویانهایی است که دوست ندارند کسی از میزان و منبع درآمد آنها اطلاع داشته باشد.
با تداوم تحریمها بیچاره نمیشویم
وی با انتقاد از کسانی که وانمود میکنند با برداشته شدن تحریمها بیچاره میشویم به نسیم گفت: مگر میشود در صورت برداشته نشدن تحریمها بیچاره شویم؟ بیچاره شدن ربطی به برداشته شدن یا نشدن تحریمها ندارد، زیرا اگر اقتصادمان را کارآمد کنیم یعنی بتوانیم تخصیص بهینه منابع را در اقتصاد به اجرا بگذاریم با وجود تداوم تحریمهای فعلی هم مشکلی نخواهیم داشت. این عضو هیات علمی دانشگاه علامه، بالا بردن بازده بخش صنعت را مسالهای مهم در اقتصاد کشور دانست و بیان کرد: باید بازده بخش صنعت را از طریق بالا بردن بهرهوری عامل کار و سرمایه بالا ببریم که بالا بردن بهرهوری هم راهکار دارد و کار چندان دشواری نیست و ربطی به تحریم ندارد. وی با انتقاد از اتکای بیش از حد اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی گفت: اتکای ما به درآمد نفتی که در چند دهه اخیر رخ داده است، خود به خود منابع دولت را در مقابل نوسانات نفت، چه در حوزه قیمت و چه در حوزه فروش آسیبپذیر میکند.
دید دولت به اقتصاد کوتاهنگرانه است
این اقتصاددان خاطرنشان کرد: این منابع مالیاتی هستند که باید یک منبع مطمئن و دائمی برای دولت باشند همانطوری که در دیگر کشورهای دنیا نیز به همین شکل است ولی متاسفانه به دلایل مختلف در کشور ما به این موضوع توجه نشده که دلیل آن کوتاهنگری است که در دولتها وجود دارد. پژویان تصریح کرد: همه دولتهای دنیا کوتاهنظر هستند ولی در جاهای دیگر دنیا مجلس و احزاب از یک طرف و رسانهها از طرف دیگر، مانع صدمه زدن دید کوتاهمدت دولت در اقتصاد به برنامه بلندمدت اقتصاد کشور میشوند. پژویان با اشاره به لزوم تخصیص درست منابع در کشور عنوان کرد: معنای تخصیص درست منابع این است که ما بتوانیم منابعمان را از مواد معدنی گرفته تا نیروی انسانی و کالاهای واسطهای به بهترین نحو تخصیص دهیم به طوری که کارآیی داشته باشند.