مهدی طاهرخانی: مهم‌ترین دستاورد بازی تدارکاتی تیم‌‌ملی فوتبال ایران و ازبکستان که با برتری یک بر صفر شاگردان کی‌روش به پایان رسید، میدان دادن به بازیکنان جوانی بود که از حالا باید شالوده و اساس تیم‌‌ملی را روی شانه‌های آنها استوار کرد و دید. سرمربی تیم‌‌ملی هم در پایان بازی به این مهم اشاره داشت و خاطرنشان کرد؛ چاره‌ای جز تغییر نسل نداریم. البته هنگام امضای قرارداد با کی‌روش برای 4 سال دوم یکی از مطالبات جدی فدراسیون فوتبال که برگرفته از خواسته اهالی این رشته بود، سرمربی تیم‌‌ملی باید نسل تیم را برای جام‌جهانی پیش رو تغییر می‌داد. در جام ملت‌های آسیا که نخستین آوردگاه جدی پس از جام‌جهانی برزیل بود تا حدودی این تغییر نسل با میدان دادن به بازیکنانی مثل سردار آزمون، وحید امیری، پورعلی گنجی و سایرین کلید خورد اما اینک تغییر نسل شیب تندتری به خود گرفته است.
در مصاف با ازبکستان 7 بازیکن زیر 23 سال در ترکیب تیم‌‌ملی به میدان رفتند که این اتفاق، بهترین حادثه ممکن برای فوتبال ایران خواهد بود. حتی گلزن این بازی یکی از جوانان ناشناخته بود؛ مهدی ترابی. کسی که پس از این بیشتر از او خواهید دید و شنید.
اما یک نکته مهم و قابل اعتنا نیز پیرامون این موضوع حساس وجود دارد؛ تکلیف بازیکنان قدیمی که کماکان در لیست کارلوس کی‌روش حضور دارند چه می‌شود؟ بازیکنانی مثل خسرو حیدری، هاشم بیک‌زاده، مسعود شجاعی و... بدون تردید تا جام‌جهانی 2018 به سن نامطلوب برای حضور در تیم‌‌ملی می‌رسند. آیا کی‌روش می‌خواهد این مسیر پرپیچ و خم و انرژی‌سوز را با این بازیکنان پا به سن گذاشته طی کند؟ و سوال بسیار مهم‌تر؛ اگر آنها پا پس نکشند چه زمانی میدان به جوانترها می‌رسد؟
مربی‌ای مثل کی‌روش قطعا در رودربایستی باقی نمی‌ماند و همانگونه که در یک برهه به‌راحتی قید علی کریمی و مهدی رحمتی (البته به بهانه دیگر) را زد، این بار هم به‌راحتی در لیست‌های آتی خود قلم قرمز را روی بازیکنان قدیمی‌تر می‌کشد یا بدتر از آن، آنها کم‌کم به روی نیمکت تبعید می‌شوند و این بدترین اتفاق برای بازیکنانی است که از هنر در اوج خداحافظی کردن بی‌بهره‌اند.
نقشه خوشبختی را نکونام نشان داد
شاید مهم‌ترین بازیکن تیم‌‌ملی در 4 سال گذشته که تقریبا بدون جانشین به نظر می‌رسید و به گونه‌ای همه‌کاره و روح تیم کی‌روش به حساب می‌آمد، جواد نکونام بود. کاپیتان تیم‌‌ملی پس از جام‌جهانی و در خاتمه جام ملت‌های آسیا، تصمیمش را گرفت و پس از دو بازی تدارکاتی که فروردین‌ماه در خاک اتریش و سوئد برگزار شد، برای همیشه با پیراهن تیم‌‌ملی وداع کرد.
خیلی از بازیکنان تیم‌‌ملی تصور می‌کردند با توجه به رابطه بسیار صمیمی و دوستانه کی‌روش و نکونام، سرمربی پرتغالی تیم‌‌ملی مانع این کار شود اما یکی از بازیکنان تیم‌‌ملی که هنگام بازی با سوئد در رختکن حضور داشت، می‌گوید: مارکار آقاجانیان همه بازیکنان تیم را به یک گوشه فراخواند و بدون هیچ مقدمه‌ای ناگهان گفت: بچه‌ها! جواد نکونام با بازی‌های ملی خداحافظی کرد! این خبر به قدری غافلگیرکننده بود که در آن لحظه نکونام هم با چشمانی متعجب به بازیکنانی که به او زل زده بودند، نگاه می‌کرد. از سوی دیگر کی‌روش هم با استقبال از این تصمیم بزرگ در مصاحبه‌ای که با مدیر رسانه‌ای تیم‌‌ملی انجام داد یک جمله تاریخی به زبان آورد. کی‌روش مدعی شد در تمام سی و اندی سالی که مربیگری می‌کند و کاپیتان‌های بزرگی مثل رائول و رونالدو را در تیم‌های متبوعش به همراه داشت، نکونام بهترین کاپیتان همه ادوار او بوده است. بازیکن شماره 6 تیم‌‌ملی که هرگز فوتبال تماشاگرپسندی را حتی در اوجش ارائه نمی‌داد در طول 4 سال گذشته تقریبا دست راست کی‌روش بود و در تمام تصمیمات، به سرمربی تیم‌‌ملی مشاوره می‌داد. با این وجود نکونام قبل از اینکه کی‌روش او را به خاطر سن زیاد محترمانه کنار بگذارد ترجیح داد خودش در اوج، با احترام کنار برود.
اما مشخص نیست بازیکنانی مثل مسعود شجاعی تصمیم‌شان چیست؟ آنها با تیم‌‌ملی هر نوع تورنمنتی را تجربه کردند و همانطور که نکونام و قبل‌تر از او مجتبی جباری با خداحافظی‌شان فضا را برای جوانترها باز گذاشتند، چه خوب است این بازیکنان هم به چنین سطحی از آگاهی و آینده‌نگری برسند که الان هنگام رفتن است. سن خیلی از آنها هنگام جام‌جهانی 2018 روسیه، بسیار بالاست و قطعا در صورت صعود ایران به مرحله نهایی جام‌جهانی، کی‌روش خیلی از آنها را با خود به مسکو نمی‌برد. اصول تیم او بر دوندگی و فوتبال پرفشار استوار است و مسن‌ترها توان لازم برای اجرای این نوع از فوتبال را ندارند. از این رو چه خوب است دوستان نزدیک و مشاوران این بازیکنان به آنها این پیشنهاد ویژه را بدهند؛ خودتان از پیراهن ملی خداحافظی کنید قبل از آنکه سن بالا و افت در زمین موجب شود کی‌روش پس از افت، قلم قرمز را روی نامشان بکشد.بازی ایران و ازبکستان زنگ خطر جدی برای این بازیکنان در مرز بود؛ حالا ترابی، طارمی، آزمون، مهدی شریفی و... سهمشان را از تیم‌‌ملی می‌خواهند و بدون تردید نیروی جوانی، انگیزه و توان مضاعف، آنها را به خواسته‌شان می‌رساند و آن وقت است که قدیمی‌ترها، غبطه تصمیم جواد نکونام را می‌خورند. کی‌روش هم رسما از دوره گذار نام برده و اگر بعضی از این بازیکنان تا هفته قبل تصور می‌کردند سرمربی محتاط تیم‌‌ملی می‌خواهد با آنها به روسیه برود، اینک حجت بر آنان تمام شده است. دوره گذار یعنی جوانان زیر 23 سال می‌آیند تا جای بازیکنانی را بگیرند که چندین جام ملت‌ها و دست‌کم یک جام‌جهانی را تجربه کرده‌اند. سونامی تغییر به راه افتاده و بهترین تصمیم همانی است که کاپیتان نکونام در خاک سوئد گرفت؛ رفت تا برای همیشه بماند.