
کاپیتان بارسلونا در پایان فصل جاری لیگا از این تیم خداحافظی کرد تا به فوتبالش در دنیای غیرحرفهای و لیگ قطر ادامه دهد. سوال این است که چرا بازیکنی در اندازههای او این کار را انجام داده است. شعار «ما فراتر از یک باشگاه هستیم» در ورزشگاه نوکمپ پیچیده بود. مدت زیادی است که کاتالانها خودشان را بیش از یک باشگاه صرف میدانند. برای اثبات این مدعا شاید بتوان دلایل زیادی آورد اما اگر این حرف درست بود، میتوان خیلی ساده به ژاوی هرناندس گفت: «فراتر از یک بازیکن».
این هافبک خوشنقش یکی از بهترین بازیکنانی است که تاکنون در ترکیب بارسلونا به میدان رفتهاند البته شاید بسیاری بر این باور باشند که اگر بخواهیم پوستری از بارسلونا چاپ کنیم، بدون شک باید لیونل مسی را در آن گنجاند. پسرک آرژانتینی با قهرمانی در این فصل از لیگ قهرمانان اروپا به چهارمین قهرمانیاش در اروپا در 9 سال دست پیدا کرد اما ژاوی، کاپیتان بارسلوناست و به نوعی چهره اصلی بلوگرانا به حساب میآید.
ژاوی 24 سال است که در نوکمپ حضور دارد. 11 سال داشت که پا به لاماسیا گذاشت و به بازیکنی بدل شد که در طول دهه گذشته هر چه بارسلونا به دست آورده، او نبض اصلی آن قهرمانیها بوده است. با کلمات کمی میتوان کارهای بزرگی را که ژاوی برای بارسلونا انجام داده است، شرح داد. اگر بخواهیم عادلانه هم قضاوت کنیم، باید اعتراف کنیم تمام سالهای حضور و تمام لحظههای بودن او در ترکیب بارسلونا حداقل یک وجه مثبت داشته است. حالا اما تصمیمی که ژاوی برای رفتن به لیگ قطر گرفت کمی سوالبرانگیز است. شاید در این برهه از زندگی ژاوی گل به خودی زده است. در حالی که باشگاه بارسلونا به خاطر تخلف در امضای قرارداد با بازیکنان کمسن و سال با محرومیت از سوی فیفا روبهرو شده، چهره باشگاه به خاطر امضای قرارداد با نیمار خراب شده و 10 میلیون یورو هم به این خاطر جریمه شده و از سوی دیگر قانون ضداسپانسری در بارسلونا پس از 100 سال زیر پا گذاشته شده و نام «بنیاد قطر» روی پیراهن آبی و اناریها نقش بسته است، به یکباره ژاوی نیز بارسلونا را ترک و اعلام کرد راهی لیگ قطر خواهد شد. با احترام به این کشور عربی باید بگوییم ژاوی با کاری که انجام داد، چهره فوتبالیاش را خراب کرد. پنجشنبه گذشته بود که او اعلام کرد 3 سال آینده را در لیگ کشور قطر و باشگاه السد سپری خواهد کرد و برای آکادمی فوتبال این کشور کار و بهعنوان سفیر این کشور در راه تبلیغات برای جامجهانی 2022 نیز فعالیت میکند.
همه میدانند که انتخاب قطر برای میزبانی جامجهانی 2022 جنجالهای زیادی داشته است. اتهام تبانی، برکناری محمد بنهمام، زیر سوال رفتن اقدامهای قطر برای کسب میزبانی، برخی اتهامها به سپ بلاتر برای سپردن میزبانی به قطریها، کشته شدن بسیاری از کارگران مهاجر در قطر برای آماده کردن ورزشگاههای جامجهانی و مسائلی از این دست شاید هیچکس را به برگزاری این جامجهانی در کنار خلیجفارس خوشبین نکرده باشد. تحقیقاتی که اخیرا نشریه ساندیتایمز انجام داده است نشان میدهد بسیاری از اعضای کمیته اجرایی فیفا پیش از برگزاری رایگیری میزبانی جامجهانی 2022 به نوعی با قطریها دیدارهایی داشته یا وجوهی را دریافت کردهاند. پیشتر نیز به خاطر شرایط کاری کارگرانی که در این کشور کشته شده بودند، به قطریها هشدارهایی داده شده بود. قرار بود وضع کارگران تغییر کند و اگر برای آنها اتفاقی افتاد، به خانواده آنها دیه پرداخت شود اما تاکنون هیچ اقدام اجرایی در این زمینه انجام نگرفته است. از سوی دیگر هم قرار بود جامجهانی به خاطر گرمای بسیار زیاد قطر در فصل تابستان به زمستان منتقل شود که هنوز تصمیمی قطعی در این باره گرفته نشده است. تلاش برخی کشورها برای رایگیری دوباره برای انتخاب یک میزبان دیگر هم به جایی نرسیده است. از یک زمانی به بعد هم هیچ جزئیاتی در زمینه فعالیتهای قطر برای آماده شدن برای میزبانی جامجهانی منتشر نشده است. آنها هیچ واکنشی به نگرانیهای سایر کشورها در خصوص اشتباهها و کارهایی که انجام میدهند نشان نداده و گویی با لبخندی تمسخرآمیز به تمام دنیای فوتبال مینگرند. چیزی که نیاز است تا قطریها بتوانند به برگزاری تورنمنت 2022 امید داشته باشند و بتوانند با وجود مخالفتهای جهانی آن را بموقع برگزار کنند، استفاده از نامهای بزرگ است. کسانی که شخصیت بالایی در دنیای فوتبال دارند. ستارگانی که تمام دنیا آنها را میشناسند. فوتبالیستهایی که سالها در مرکز توجه فوتبالدوستان قرار داشتهاند تا با استفاده از این نامها شاید بتوانند آمار کارگران کشته شده را لاپوشانی کرده و کمبودهایشان را جبران کنند.
ژاوی کسی است که میداند در دنیای فوتبال چه میگذرد. شاید او از کارهایی که قطریها و فیفا انجام دادهاند نیز آگاه باشد اما 30 میلیون یورو برای 3 سال در جیبش گذاشتند. شاید ژاوی به جای آنکه با روحش در مورد سالهای پایانی دوران فوتبالش تصمیم بگیرد، منفعت مالی را به هر چیز دیگری ترجیح داده است. این اسطوره اسپانیایی شاید اصولی را که در سالهای وفاداری به بارسلونا تحت هر شرایطی حفظ کرد، به یکباره از یاد برد و کاری انجام داد که ارتباطی با ارزشهای فوتبالی نداشته باشد.
شاید دفعه بعدی که فیفا یا کمیته برگزاری مسابقههای جامجهانی 2022 در قطر به خاطر تخلفاتی که انجام میدهند مورد انتقاد و پرسش قرار بگیرند، آنها سفیر جدیدشان را برای ملاقات با سران فیفا بفرستند. آنها از مردی که 133 بار برای تیم ملی فوتبال اسپانیا به میدان رفته و در دوران فوتبالش 26 جام گرفته است، استفاده خواهند کرد. کسی که یکی از بهترینها در تاریخ فوتبال است و شاید بتواند در طول 3 سالی که بهعنوان سفیر جامجهانی در قطر کار میکند، رای بسیاری را به سود قطریها برگرداند.
شاید در این فیلموگرافی، ژاوی فکر کرده خیلی از اتفاقهای اخیر در قطر نباید رخ میداده است اما نمیتوان منکر آنها شد. شاید او با خود اندیشیده که میتواند نقش مثبتی برای سر و سامان دادن به خیلی چیزها ایفا کند اما در اصل با گذشتهاش در دنیای فوتبال و کارهای بزرگی که انجام داده، شوخی کرده است. بدون شک ژاوی نمیتواند جلوی آمار کشته شدن یک کارگر در هر 2 روز را بگیرد. او نمیتواند تغییری در شیوهای که قطریها میزبانی جامجهانی را کسب کردند ایجاد کند. تنها کاری که ژاوی میتواند انجام دهد این است که مقابل دوربین عکاسان لبخند بزند و با چاپ پوسترهایش در تبلیغ برای تورنمنتی که هرگز در آن حضور نخواهد داشت تبلیغ کند.
سوال اصلی این است که آیا 30 میلیون یورو به تمام اینها میارزد؟ ژاوی عضوی از تیم بارسلونای افسانهای بوده است. او تاکنون هم ثروت زیادی اندوخته است. نیازی حتی به یک سِنت از این 30 میلیون هم نداشت. در فصل جاری بیش از 9میلیون یورو از بارسلونا دستمزد گرفته است. در این شرایط تصمیمی که برای حضور در قطر گرفت آن هم با دستمزدی مشابه آنچه در بارسلونا میگرفت را به سختی میتوان توجیه کرد. او حتی اگر میخواست در هر شرایطی هم که شده به دوران فوتبالش ادامه دهد، میتوانست صدها باشگاه دیگر از سراسر دنیا را انتخاب کند که ارزش بیشتری برایش داشتند. لیگ کشورهایی مانند آمریکا، استرالیا یا حتی هند که بسیاری از ستارههای تاریخ گذشته در آن بازی میکنند اما چرا قطر؟ چرا او قرار است سفیر این جامجهانی برای قطریها باشد؟ ژاوی تصمیمی گرفته است که کمی گیجکننده به نظر میرسد. او باید زمانی از بارسلونا خارج میشد که بسیار خاطرهانگیزتر و بدون حاشیهتر میبود. او بهعنوان یکی از بهترینهای بارسلونا و تاریخ فوتبال مورد ستایش است و باید به اینها افتخار کند اما در ازایش کاری کرد که نمیتوان قضاوت خوبی درباره تصمیمش داشت. ژاوی یک نام بزرگ برای بارسلونا است. او همین است؛ بزرگ. شاید در آینده از این کاری که انجام داده پشیمان شود.