
گروه سیاسی: «دبه آمریکایی» که این روزها به یکی از واژگان دیپلماسی کشور تبدیل شده مورد توجه رسانههای خارجی نیز قرار گرفته است. به گزارش «وطن امروز»، طرف مقابل در مذاکرات که بهرغم عقبنشینیهای بیسابقه تیم هستهای کشورمان همچنان در پی امتیازگیری بیشتر از ایران است، تاکنون به همان تعهدات نسیه خود نیز پایبند نبوده و آنطور که رئیس سازمان انرژی اتمی مطرح کرد در برخی موارد دبه آورده است. کاهش تعداد سانتریفیوژهای نمایشی فردو از 1000 عدد به 350 یکی از این موارد بود. اما بدعهدی طرف مقابل و تداوم خواستههای جدید که پیش از این بارها مورد اشاره منتقدان دیپلماسی دولت قرار گرفته بود اکنون مورد توجه برخی رسانههای آمریکایی نیز قرار گرفته است. یک پایگاه خبری آمریکایی به ابعاد دیگری از دبه آمریکاییها بعد از بیانیه لوزان اشاره کرده است. درخواست ممنوعیت آزمایشهای مکانیکی سانتریفیوژها و کاهش سطح غنیسازی ایران به میزان 2 درصد، 2 موضوع جدیدی است که بهعنوان جدیدترین دبههای آمریکایی مطرح شده است. تسنیم به نقل از پایگاه تحلیلی آمریکایی لوبلاگ، در مطلبی درباره مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 نوشت: ایرانیها معتقدند دستیابی به توافق تا ضربالاجل 30 ژوئن امکانپذیر است با این حال تایید میکنند که پیشرفت مذاکرات کند بوده است. نگرانی عمده آنها وارد کردن درخواستهای جدید توسط آمریکاست که فراتر از چارچوب توافق شده در لوزان است. این موضوع مذاکرات را در چند هفته مانده به ضربالاجل پیچیده میکند. موفقیت توافق لوزان تا حد زیادی مرهون کار عظیم رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و وزیر انرژی آمریکاست. صالحی و مونیز روی بسیاری از جزئیات فنی از جمله بحث تحقیق و توسعه (R&D)کار کردند. در نتیجه این مباحث ایران با برخی محدودیتها در این حوزه طی 10 سال موافقت کرد که با یک برنامه زمانبندی بسیار دقیق و جزئی درباره اینکه چگونه سانتریفیوژهایش را به کار اندازد، همراه بود. پس از لوزان و در کمال تعجب طرف ایرانی، آمریکا با پیشنهاد کاهش غنیسازی به سطح 2 درصد به مذاکرات برگشت. از آنجا که این محدودیت هرگز در لوزان مطرح نشده بود، به گمان ایرانیها، آمریکا با سوء نیت و فریب عمل کرده است. ایرانیها اصل «هیچ چیز مورد توافق قرار نمیگیرد تا درباره همه چیز توافق شود» را بهعنوان اصل معتبر پذیرفتهاند. با این همه، هرچند ارائه یک درخواست جدید الزاما شکست مذاکرات را پیشگویی نمیکند اما مذاکرات را پیچیده میکند، چرا که مذاکراتی چندجانبه در جریان است و ارائه درخواستهای جدید از سوی یک طرف موجب واکنشهای متفاوت از سوی دیگر طرفها درباره تعهداتشان میشود. برای مثال ایرانیها میتوانند درخواست کنند که تعداد سانتریفیوژهای موافقت شده در نطنز از 5 هزار دستگاه به 7 هزار افزایش یابد و طرفهای دیگر مخالفت کنند و بدین ترتیب زمان ارزشمند را تلف کرده و اعتماد را از بین ببرند. مثال دیگری از حرکت آمریکا فراتر از چارچوب لوزان، درخواست توقف آزمایشهای مکانیکی سانتریفیوژهاست. این آزمایشها بخشی از توسعه و تحقیق ایران در دانشگاههای این کشور است و هیچ ارتباطی با مواد شکافپذیر ندارد. غنیسازی نیازمند تزریق گاز به سانتریفیوژهاست اما ایران داوطلبانه و تا زمانی که مذاکرات در جریان است تصمیم گرفته این کار را انجام ندهد، بنابراین هیچ خطری درباره غنیسازی وجود ندارد. اما ممنوعیت آزمایشهای مکانیکی به معنای تحمیل محدودیتهای بیدلیل بر توسعه و تحقیق است که ایران هرگز این امر را نمیپذیرد. برخی شرکای اروپایی بویژه فرانسه از این درخواستهای آمریکا حمایت کردهاند. تلاش برای رسیدن به توافقی امنتر هدفی مشروع است اما گروه 1+5 باید مواظب باشد که درخواستهای زیاد روی میز نگذارد.
جان کری: امکان شکست مذاکرات وجود دارد
اما در شرایطی که از جدیدترین دبههای خیرهکننده آمریکایی رونمایی شده است، در سوی دیگر جان کری، وزیر خارجه ایالات متحده از احتمال شکست مذاکرات هستهای سخن میگوید. احتمالی که به نظر میرسد در چارچوب همین دبههای جدید تعریف شده و پیام جدیدی برای امتیازگیری بیشتر از ایران باشد. جان کری، وزیر خارجه آمریکا در گفتوگو با بوستونگلوب گفت مشتاق است به مذاکرات هستهای با ایران بازگردد. وی گفت مصمم است به این نزاع دیپلماتیک بازگردد و اجازه ندهد این رویداد ناگوار ناشی از دوچرخهسواری در کوههای آلپ فرانسه، موجب ایجاد گسست در رهبری وی در سیاست خارجی آمریکا شود. وزیر خارجه آمریکا در ادامه گفت: «ما در حال کار روی تعداد غیرقابلباوری از موارد هستیم. ما مسیر طولانی پیشرو داریم». با این حال پزشک جراح کری روز جمعه در سخنانی گفت فیزیوتراپی وی چندین ماه به طول میانجامد تا اینکه سلامت کری بهطور کامل بازیافته شود. کری در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا مذاکرات متوقف و کند شده است، عنوان داشت: «شما میدانید، برخی چیزها سخت میشوند. برخی چیزها پیشرفت دارند. سخت است، این یک مذاکرات سخت است. ما برای 35 سال با یکدیگر گفتوگو نداشتهایم. شک و تردید عظیمی وجود دارد و ریسک بزرگی است». وی افزود: «من هیچگاه نگفتهام خوشبینم. من همیشه گفتهام امیدوارم. من امیدوارم». وزیر خارجه آمریکا به 2 سوال نیز پاسخهای کوتاه اما کاملی داد. آیا میتوانیم یک توافق به دست آوریم؟ مطمئنا! میتواند شکست بخورد؟ بله». اما نکته قابل تاسف اینکه در مقابل این اظهارات، آنچه از دولتمردان ایران مشاهده میشود نهتنها مقابله با این زیادهخواهی نیست بلکه در اظهاراتی قابل تامل، آب خوردن و مواد خوراکی مردم نیز به تحریمها ربط داده میشود. اظهاراتی که قطعا دست تیم هستهای را در مقابل کشورهای 1+5 خالی خواهد کرد.