بیش از یک ماه از افزایش روند ناامنی‌ها در عراق می‌گذرد و این در شرایطی است که دولت عراق در یک سال اخیر موفق به برقراری آرامش نسبی در سطح این کشور شده بود. حتی در سال اخیر نیز شاهد آن بودیم که دولت کنترل امنیت بسیاری از مناطق داخلی را به دست گرفت. همچنین بر اساس قرارداد امنیتی واشنگتن – بغداد قرار است از 30 ژوئن نیروهای آمریکایی از همه شهرها و روستاهای عراق خارج شوند و دولت عراق آرامش نسبی را برقرار کند. در چنین موقعیتی تشدید حملات تروریستی در عراق از دو نقطه نظر قابل بررسی است؛ اول اینکه عاملان این حوادث درصدد اخلال در روند سیاسی عراق هستند. در شرایطی که عراق وضع جدیدی پیدا کرده و دولت عراق نیز خود را برای به دست گرفتن کنترل امنیت آماده می‌کند، عاملان این حوادث خواستار ناتوان جلوه دادن دولت نوری مالکی و به چالش کشاندن دولت عراق هستند تا وانمود کنند دولت مالکی نمی‌تواند پس از خروج يا حتي كاهش تعداد نظامیان آمریکایی از شهرهای عراق، زمام امور را به دست گیرد و این خود توجیه و بهانه‌ای به دست مسؤولان آمریکایی می‌دهد که در هفته‌های اخیر درباره بازگشت خشونت به عراق هشدار داده بودند. همچنین هشدار ریموند اودیرنو، فرمانده نظامیان ایالات متحده در عراق درباره احتمال به تعویق افتادن خروج نیروهای آمریکایی از عراق، طرفداران بیشتری می‌یابد. اما مساله دوم که از سوی طرفداران حوادث تروریستی در عراق تعقیب می‌شود، سوق دادن این کشور به جنگ داخلی است که به‌طور بالقوه قابلیت تبدیل شدن به جنگ مذهبی و قومی را دارد. عمده هدف عملیات تروریستی هفته‌های اخیر در اجتماعات شیعی طراحی شده بود و این نکته در راستای ایجاد تفرقه و جنگ در عراق تحلیل می‌شود؛ بویژه آنکه چنین اقداماتی در عراق تازگی ندارد. از سال 2006 تا 2007 حملات تروریستی متعددی در اماکن مذهبی رخ داد که انفجار سامرا از آن جمله است و در آن نیز جنگ داخلی بر نوک پیکان حملات جاگذاری شده بود و تنها درایت مراجع دینی در فراخواندن گروه‌های عراقی به وحدت در حمایت دولت، نقش کلیدی در برقراری امنیت ایفا کرد. در اوضاع كنوني احتمالات متعددی درباره ماهیت عاملان حوادث تروریستی وجود دارد. در این ميان نکته‌ای که فراخور وضع عراق است، «بازگشت بعثیان به قدرت» است. این مساله که با مخالفت عمومی در سطح این کشور مواجه شد، مورد حمایت برخی کشورهای عربی قرار گرفت و شائبه دخالت کشورهای مرتجع عرب در تضعیف دولت مالکی را قوت بخشید. سفر ماه گذشته عمرو موسی، دبیر کل اتحادیه عرب به عراق نیز بازگشت بعثیان به قدرت را دیگر بار مطرح کرد. نشانه دیگر بر این مدعا فعالیت برخی عناصر قدرتمند بازمانده از رژیم سابق در دیگر کشورهای عربي برای نیل به این هدف بود و برخی فشارها نيز ناظر بر بازگرداندن بعثیان به قدرت عراق تعریف می‌شود. براین اساس حضور جریاناتی که سعی دارند دولت عراق را با چالش اساسی مواجه کنند، پس از حوادث تروریستی اخیر به وضوح حس می‌شود.
*کارشناس ارشد مسائل عراق انفجارهای اخیر عراق و چالش دولت مالکی
بیش از یک ماه از افزایش روند ناامنی‌ها در عراق می‌گذرد و این در شرایطی است که دولت عراق در یک سال اخیر موفق به برقراری آرامش نسبی در سطح این کشور شده بود. حتی در سال اخیر نیز شاهد آن بودیم که دولت کنترل امنیت بسیاری از مناطق داخلی را به دست گرفت. همچنین بر اساس قرارداد امنیتی واشنگتن – بغداد قرار است از 30 ژوئن نیروهای آمریکایی از همه شهرها و روستاهای عراق خارج شوند و دولت عراق آرامش نسبی را برقرار کند. در چنین موقعیتی تشدید حملات تروریستی در عراق از دو نقطه نظر قابل بررسی است؛ اول اینکه عاملان این حوادث درصدد اخلال در روند سیاسی عراق هستند. در شرایطی که عراق وضع جدیدی پیدا کرده و دولت عراق نیز خود را برای به دست گرفتن کنترل امنیت آماده می‌کند، عاملان این حوادث خواستار ناتوان جلوه دادن دولت نوری مالکی و به چالش کشاندن دولت عراق هستند تا وانمود کنند دولت مالکی نمی‌تواند پس از خروج يا حتي كاهش تعداد نظامیان آمریکایی از شهرهای عراق، زمام امور را به دست گیرد و این خود توجیه و بهانه‌ای به دست مسؤولان آمریکایی می‌دهد که در هفته‌های اخیر درباره بازگشت خشونت به عراق هشدار داده بودند. همچنین هشدار ریموند اودیرنو، فرمانده نظامیان ایالات متحده در عراق درباره احتمال به تعویق افتادن خروج نیروهای آمریکایی از عراق، طرفداران بیشتری می‌یابد. اما مساله دوم که از سوی طرفداران حوادث تروریستی در عراق تعقیب می‌شود، سوق دادن این کشور به جنگ داخلی است که به‌طور بالقوه قابلیت تبدیل شدن به جنگ مذهبی و قومی را دارد. عمده هدف عملیات تروریستی هفته‌های اخیر در اجتماعات شیعی طراحی شده بود و این نکته در راستای ایجاد تفرقه و جنگ در عراق تحلیل می‌شود؛ بویژه آنکه چنین اقداماتی در عراق تازگی ندارد. از سال 2006 تا 2007 حملات تروریستی متعددی در اماکن مذهبی رخ داد که انفجار سامرا از آن جمله است و در آن نیز جنگ داخلی بر نوک پیکان حملات جاگذاری شده بود و تنها درایت مراجع دینی در فراخواندن گروه‌های عراقی به وحدت در حمایت دولت، نقش کلیدی در برقراری امنیت ایفا کرد. در اوضاع كنوني احتمالات متعددی درباره ماهیت عاملان حوادث تروریستی وجود دارد. در این ميان نکته‌ای که فراخور وضع عراق است، «بازگشت بعثیان به قدرت» است. این مساله که با مخالفت عمومی در سطح این کشور مواجه شد، مورد حمایت برخی کشورهای عربی قرار گرفت و شائبه دخالت کشورهای مرتجع عرب در تضعیف دولت مالکی را قوت بخشید. سفر ماه گذشته عمرو موسی، دبیر کل اتحادیه عرب به عراق نیز بازگشت بعثیان به قدرت را دیگر بار مطرح کرد. نشانه دیگر بر این مدعا فعالیت برخی عناصر قدرتمند بازمانده از رژیم سابق در دیگر کشورهای عربي برای نیل به این هدف بود و برخی فشارها نيز ناظر بر بازگرداندن بعثیان به قدرت عراق تعریف می‌شود. براین اساس حضور جریاناتی که سعی دارند دولت عراق را با چالش اساسی مواجه کنند، پس از حوادث تروریستی اخیر به وضوح حس می‌شود.
*کارشناس ارشد مسائل عراق ارسال نظر
پربیننده