زهرا صادقی*: این روزها بیشتر افراد از گوشی‌های هوشمند استفاده می‌کنند و کمتر گوشی هوشمندی را می‌یابیم که برنامه‌های ارتباطی روی آن نصب نشده باشد. حتی اگر کاربر درخواست نصب این برنامه‌ها را روی گوشی یا سیستم تازه خریداری شده‌اش نداده باشد این برنامه‌ها از قبل به صورت پیش‌فرض وجود دارد. برنامه‌های یادشده فضای مجازی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد که برای سازنده هزینه‌بر است. نکته قابل تامل در این باره این است که ما بدون آنکه بدانیم و بخواهیم با استفاده از این ابزار‌ها به سازندگان آن نفع مالی می‌رسانیم. در نگاه اجمالی به نظر می‌رسد تمام منفعت سازندگان این برنامه‌ها به فراهم ساختن بستر تبلیغات محدود می‌شود اما فرآیند کسب منفعت، تنها به این موضوع ختم نمی‌شود. استفاده از این نرم‌افزارها باعث بالارفتن تعداد کاربران نرم‌افزار می‌شود که خود ملاکی است برای بالارفتن ارزش سهام شرکت سازنده در بازارهای بورس جهانی؛ چه برای خرید نرم‌افزار پولی پرداخت کرده باشیم و چه پولی پرداخت نکرده باشیم، تنها با نصب برنامه‌ها بر تعداد کاربران افزوده می‌شود، در نتیجه ارزش سهام و سرمایه کلی آن شرکت بالا می‌رود حتی اگر یک پیام هم ارسال یا دریافت نکرده باشیم.
از طرفی با استفاده از این برنامه‌ها طی برقراری ارتباط اینترنتی با سرور خارجی، مقداری از پهنای باند کلی اینترنت کشور، به مقاصد خارجی منتهی می‌شود و کشور برای این پهنای باند مصرفی باید به مراکز سرویس‌دهنده خارجی پول پرداخت کند.
همچنین عضویت در بعضی از این برنامه‌ها تا مدت مشخصی رایگان است و پس از انقضای این مدت باید بابت استفاده از آن هزینه پرداخت. بسیاری از کاربران به این هزینه تن در می‌دهند، چرا که به آن وابسته شده‌اند.
به علاوه منفعت مالی غیرمستقیمی هم وجود دارد اینکه برنامه‌سازان با حفره‌های امنیتی که در خلال این برنامه‌ها تعبیه کرده‌اند می‌توانند به اطلاعات کاربر دسترسی داشته باشند یا حتی آن را با قیمتی گزاف در جهات سیاسی و امنیتی بفروشند.
*کارشناس ارشد مدیریت رسانه