تلفات موتوسیکلت در ایران
رشد روز‌افزون استفاده از موتوسیکلت و کاهش قیمت نسبی آن سبب شده نقش آن در جابه‌جایی سفر‌ها بویژه درون‌شهری افزایش یابد و در نتیجه مشکلات ایمنی استفاده از این وسیله خود را بیشتر نشان دهد. بر مبنای آمار شش ماهه اول سال 1383 و مقایسه آن با آمار سال 1378، تعداد تلفات موتوسیکلتسواران به چهار برابر افزایش یافته و بر مبنای مالکیت یکصد هزار موتوسیکلت آمار برای این دوره 5 ساله رشدی معادل 60 درصد را نشان می‌دهد. این موضوع سبب شد، جعفر ستایش، سرهنگ نیروی انتظامی و کارشناس ارشد مهندسی راه و ترابری به تحقیق در این زمینه بپردازد که بخش‌هایی از این تحقیق در پی می‌آید.
استفاده از کلاه ایمنی
بر اساس مطالعات سال 1973 جامیسون و کلی در استرالیا در صورت استفاده از کلاه ایمنی توسط موتوسیکلت سواران در موقع تصادف کاهشی بین 5/51 – 5/67 درصد در تلفات ناشی از ضربه مغزی صورت گرفته و در مطالعه مشابهی توسط پروفسور «رادین عمر» در سال 1997 در مالزی عدم استفاده از کلاه ایمنی خطر مرگ را 30 درصد و خطر ضربه مغزی را 67 درصد افزایش می‌دهد. بر اساس مطالعات مزبور در سال‌های 1969 تا 1984 با اعمال دقیق مقررات ایمنی 30 درصد از تلفات موتوسیکلتسواران در مالزی کاسته شده است. در بند 28 گزارش
7 آگوست سال 2003، دبیرکل سازمان ملل به پنجاه و هشتمین نشست عمومی در رابطه با بحران ایمنی راه‌های کشور‌های جهان اعلام کرده استفاده از کلاه ایمنی استاندارد کاهش ریسک ضربه مغزی را بین
20 تا 45 درصد کاهش می‌دهد. این در حالی است که در سال 1381، 89 درصد موتوسیکلتسواران مقصر در تصادف فاقد کلاه ایمنی بودند، با توجه به اینکه 7/65 درصد تلفات تصادف‌های موتوسیکلت سواران در شش ماهه اول سال 1383 در اثر ضربه به سر بوده، پس می‌توان گفت 5/58 درصد فوت‌شدگان تصادف در صورت استفاده از کلاه ایمنی احتمال داشت زنده بمانند.
نتایج متعددی از این تحقیقات به دست آمده که بعضی از آنها عبارتند از: رابطه بالایی میان تلفات موتوسیکلتسواران و استفاده از کلاه ایمنی وجود دارد، با توجه به اینکه استفاده از کلاه ایمنی در شرایط عادی حداقل 30 درصد و در شرایط ایده‌آل 3/58 درصد کاهش را در تلفات موتوسیکلتسواران به دنبال دارد می‌توان رابطه معنی‌داری بین افزایش آموزش‌های عمومی اعمال دقیق مقررات و وضع مقررات جدید و افزایش کنترل‌های غیرمحسوس هوشمند و غیرهوشمند و برخورد بموقع با متخلف و کاهش تلفات در میان گروه‌های سنی مختلف یافت.
با توجه به کاهش 25 درصدی در نرخ تلفات با مدرک دانشگاهی در سال‌های 1378 و شش ماهه اول سال 1383 باوجود اینکه نرخ استفاده‌کنندگان از وسیله نقلیه دوچرخ موتوری در بین گروه با مدرک تحصیلی دانشگاهی (طبق اعلام اداره آمار) در مقطع زمانی مزبور افزایش یافته، می‌توان رابطه معنی‌داری بین افزایش سطح تحصیلات و کاهش نرخ تلفات یافت. با توجه به افزایش نرخ تلفات حین انتقال به مرکز درمان از 9/9 درصد سال 78 به 3/11 درصد شش ماه اول سال 83 و وقوع بیش از 62 درصد تصادفات منجر به فوت در راه‌های برون‌شهری و روستایی می‌توان رابطه معنی‌داری بین عدم افزایش متناسب امکانات فوریت‌های پزشکی و سرعت خدمات امداد و نجات در زمینه وسیله نقلیه، تجهیزات، دارو و نیروی انسانی با توجه به رشد استفاده از موتوسیکلت یافت. سرهنگ جعفر ستایش در پایان تحقیقات خود پیشنهاد‌هایی برای بهبود این وضعیت ارائه داد که یکی از آنها احداث آموزشگاه موتوسیکلت و نحوه برگزاری آزمون به صورت استاندارد است.
افزایش آمار موتوری‌ها در جهان
در سال‌های اخیر استفاده از موتوسیکلت در دنیا افزایش داشته است به‌طوری که در آمریکا در فاصله سال‌های 2000 تا 2005 موتورسواری 51 درصد رشد داشته است. در واقع افزایش تردد با موتوسیکلت تابعی از افزایش قیمت نفت و ترافیک سنگین شهرها ارزیابی می‌شود. در تایوان تعداد اتومبیل‌ها به ازای هر 10 هزار نفر حدود 2 هزار و 500 عدد است درحالی که 5 هزار موتوسیکلت در این کشور تردد می‌کند، یعنی موتورسواری دو برابر رانندگی با ماشین در تایوان رایج است. در ویتنام هم موتوسیکلت به دلیل کمبود وسایل حمل و نقل عمومی و پایین بودن سطح درآمد به شکل گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای ساکنان لندن دلایل دیگری هم برای استفاده از موتوسیکلت وجود دارد. در شهر لندن موتورسوارها حداقل روزانه 8 یورو سود می‌کنند زیرا دیگر وسایل نقلیه برای ورود به منطقه مرکزی لندن باید عوارض بپردازند. همچنین موتوری‌ها از پرداخت هزینه پارکینگ در این شهر معاف هستند، اما در مقایسه امنیت انواع اتومبیل با موتوسیکلت باید گفت به ازای هر 100 هزار ماشین 62/18 تصادف مرگبار تخمین زده می‌شود در حالی‌که این رقم برای موتوری‌ها 19/75 درصد ثبت شده است. این اختلاف معنی‌دار نشان می‌دهد موتوسیکلت 4 برابر پرخطرتر از ماشین است. به همین منظور در انگلستان چند موسسه برای افزایش ضریب امنیت موتورسواران فعالیت می‌کنند. این مراکز با ارائه آموزش‌های لازم برای کسانی که قصد شرکت در آزمون اخذ گواهینامه موتوسیکلت را دارند سعی در افزایش ایمنی موتورسواران دارند، اما در میان انواع مختلف موتوسیکلت‌ها نوعی موتوسیکلت بویژه در جنوب شرق آسیا رایج است؛ این سه چرخه‌های موتوری با کابین اضافی که در مواردی تا 6 نفر را هم می‌توانند جابه‌جا کنند در بسیاری از موارد به‌عنوان تاکسی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این سه‌چرخه‌های موتوری که اغلب مورد توجه زیاد گردشگران قرار می‌گیرند در پاکستان، هند، آمریکای جنوبی و آفریقا هم کم و بیش به چشم می‌خورند. دریچه
تلفات موتوسیکلت در ایران
رشد روز‌افزون استفاده از موتوسیکلت و کاهش قیمت نسبی آن سبب شده نقش آن در جابه‌جایی سفر‌ها بویژه درون‌شهری افزایش یابد و در نتیجه مشکلات ایمنی استفاده از این وسیله خود را بیشتر نشان دهد. بر مبنای آمار شش ماهه اول سال 1383 و مقایسه آن با آمار سال 1378، تعداد تلفات موتوسیکلتسواران به چهار برابر افزایش یافته و بر مبنای مالکیت یکصد هزار موتوسیکلت آمار برای این دوره 5 ساله رشدی معادل 60 درصد را نشان می‌دهد. این موضوع سبب شد، جعفر ستایش، سرهنگ نیروی انتظامی و کارشناس ارشد مهندسی راه و ترابری به تحقیق در این زمینه بپردازد که بخش‌هایی از این تحقیق در پی می‌آید.
استفاده از کلاه ایمنی
بر اساس مطالعات سال 1973 جامیسون و کلی در استرالیا در صورت استفاده از کلاه ایمنی توسط موتوسیکلت سواران در موقع تصادف کاهشی بین 5/51 – 5/67 درصد در تلفات ناشی از ضربه مغزی صورت گرفته و در مطالعه مشابهی توسط پروفسور «رادین عمر» در سال 1997 در مالزی عدم استفاده از کلاه ایمنی خطر مرگ را 30 درصد و خطر ضربه مغزی را 67 درصد افزایش می‌دهد. بر اساس مطالعات مزبور در سال‌های 1969 تا 1984 با اعمال دقیق مقررات ایمنی 30 درصد از تلفات موتوسیکلتسواران در مالزی کاسته شده است. در بند 28 گزارش
7 آگوست سال 2003، دبیرکل سازمان ملل به پنجاه و هشتمین نشست عمومی در رابطه با بحران ایمنی راه‌های کشور‌های جهان اعلام کرده استفاده از کلاه ایمنی استاندارد کاهش ریسک ضربه مغزی را بین
20 تا 45 درصد کاهش می‌دهد. این در حالی است که در سال 1381، 89 درصد موتوسیکلتسواران مقصر در تصادف فاقد کلاه ایمنی بودند، با توجه به اینکه 7/65 درصد تلفات تصادف‌های موتوسیکلت سواران در شش ماهه اول سال 1383 در اثر ضربه به سر بوده، پس می‌توان گفت 5/58 درصد فوت‌شدگان تصادف در صورت استفاده از کلاه ایمنی احتمال داشت زنده بمانند.
نتایج متعددی از این تحقیقات به دست آمده که بعضی از آنها عبارتند از: رابطه بالایی میان تلفات موتوسیکلتسواران و استفاده از کلاه ایمنی وجود دارد، با توجه به اینکه استفاده از کلاه ایمنی در شرایط عادی حداقل 30 درصد و در شرایط ایده‌آل 3/58 درصد کاهش را در تلفات موتوسیکلتسواران به دنبال دارد می‌توان رابطه معنی‌داری بین افزایش آموزش‌های عمومی اعمال دقیق مقررات و وضع مقررات جدید و افزایش کنترل‌های غیرمحسوس هوشمند و غیرهوشمند و برخورد بموقع با متخلف و کاهش تلفات در میان گروه‌های سنی مختلف یافت.
با توجه به کاهش 25 درصدی در نرخ تلفات با مدرک دانشگاهی در سال‌های 1378 و شش ماهه اول سال 1383 باوجود اینکه نرخ استفاده‌کنندگان از وسیله نقلیه دوچرخ موتوری در بین گروه با مدرک تحصیلی دانشگاهی (طبق اعلام اداره آمار) در مقطع زمانی مزبور افزایش یافته، می‌توان رابطه معنی‌داری بین افزایش سطح تحصیلات و کاهش نرخ تلفات یافت. با توجه به افزایش نرخ تلفات حین انتقال به مرکز درمان از 9/9 درصد سال 78 به 3/11 درصد شش ماه اول سال 83 و وقوع بیش از 62 درصد تصادفات منجر به فوت در راه‌های برون‌شهری و روستایی می‌توان رابطه معنی‌داری بین عدم افزایش متناسب امکانات فوریت‌های پزشکی و سرعت خدمات امداد و نجات در زمینه وسیله نقلیه، تجهیزات، دارو و نیروی انسانی با توجه به رشد استفاده از موتوسیکلت یافت. سرهنگ جعفر ستایش در پایان تحقیقات خود پیشنهاد‌هایی برای بهبود این وضعیت ارائه داد که یکی از آنها احداث آموزشگاه موتوسیکلت و نحوه برگزاری آزمون به صورت استاندارد است.
افزایش آمار موتوری‌ها در جهان
در سال‌های اخیر استفاده از موتوسیکلت در دنیا افزایش داشته است به‌طوری که در آمریکا در فاصله سال‌های 2000 تا 2005 موتورسواری 51 درصد رشد داشته است. در واقع افزایش تردد با موتوسیکلت تابعی از افزایش قیمت نفت و ترافیک سنگین شهرها ارزیابی می‌شود. در تایوان تعداد اتومبیل‌ها به ازای هر 10 هزار نفر حدود 2 هزار و 500 عدد است درحالی که 5 هزار موتوسیکلت در این کشور تردد می‌کند، یعنی موتورسواری دو برابر رانندگی با ماشین در تایوان رایج است. در ویتنام هم موتوسیکلت به دلیل کمبود وسایل حمل و نقل عمومی و پایین بودن سطح درآمد به شکل گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای ساکنان لندن دلایل دیگری هم برای استفاده از موتوسیکلت وجود دارد. در شهر لندن موتورسوارها حداقل روزانه 8 یورو سود می‌کنند زیرا دیگر وسایل نقلیه برای ورود به منطقه مرکزی لندن باید عوارض بپردازند. همچنین موتوری‌ها از پرداخت هزینه پارکینگ در این شهر معاف هستند، اما در مقایسه امنیت انواع اتومبیل با موتوسیکلت باید گفت به ازای هر 100 هزار ماشین 62/18 تصادف مرگبار تخمین زده می‌شود در حالی‌که این رقم برای موتوری‌ها 19/75 درصد ثبت شده است. این اختلاف معنی‌دار نشان می‌دهد موتوسیکلت 4 برابر پرخطرتر از ماشین است. به همین منظور در انگلستان چند موسسه برای افزایش ضریب امنیت موتورسواران فعالیت می‌کنند. این مراکز با ارائه آموزش‌های لازم برای کسانی که قصد شرکت در آزمون اخذ گواهینامه موتوسیکلت را دارند سعی در افزایش ایمنی موتورسواران دارند، اما در میان انواع مختلف موتوسیکلت‌ها نوعی موتوسیکلت بویژه در جنوب شرق آسیا رایج است؛ این سه چرخه‌های موتوری با کابین اضافی که در مواردی تا 6 نفر را هم می‌توانند جابه‌جا کنند در بسیاری از موارد به‌عنوان تاکسی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این سه‌چرخه‌های موتوری که اغلب مورد توجه زیاد گردشگران قرار می‌گیرند در پاکستان، هند، آمریکای جنوبی و آفریقا هم کم و بیش به چشم می‌خورند. ارسال نظر
پربیننده