گروه سیاسی: آنچه این روزها در ایران درباره آن گفت‌وگو می‌شود چگونگی انجام توافق هسته‌ای احتمالی، ضمن احترام به خطوط قرمز کشور است. در این میان کارشناسان زیادی معتقدند آنچه جواد ظریف و تیم او در مذاکرات لوزان انجام داده‌اند نمی‌تواند ضامن حفظ حریم خطوط قرمز ایران شود. به گزارش «وطن امروز»، طی روزهای اخیر اخبار و شنیده‌های فراوانی منتشر شد که می‌گوید توافق احتمالی تقریبا مکتوب شده و گویا قرار است به ایران، جهت تعیین تکلیف آورده شود. در این میان کارشناسان در ایران ضمن مخالفت با چنین اقدامی تاکید کرده‌اند تیم مذاکره‌کننده اختیار کامل دارد و تمام خطوط قرمز برای آنها ترسیم شده است و آنها از این خطوط مطلع هستند و بر همین اساس دلیلی وجود ندارد آنها بخواهند این توافق را به ایران بیاورند. برخی دیگر نیز معتقدند این رفتار می‌تواند به مثابه یک فشار برای پذیرش یک توافق بد تلقی شود. البته موضوع فشار، در خارج از ایران و در رسانه‌های آمریکایی نیز مطرح است. درست در روزهایی که ارزیابی‌ها و تحلیل‌های متنوعی درباره محتوای توافق احتمالی در ایران مطرح می‌شود، روزنامه آمریکایی واشنگتن‌پست در گزارشی مدعی شده تیم مذاکره‌کننده دولت ایران در توافق احتمالی 3 موضوع اساسی را پذیرفته است. به گزارش «وطن امروز»، واشنگتن‌پست به نقل از یک مقام ایرانی مدعی شده تیم مذاکره‌کننده در این 3 موضوع را پذیرفته است:
1- تدریجی بودن روند تعلیق تحریم‌ها
2- برداشته شدن گام اول توسط ایران از طریق انجام بازرسی‌های عمیق
3- پذیرش پروتکل الحاقی و دسترسی به تاسیسات نظامی
روزنامه واشنگتن‌پست در این گزارش با تیتر «فشار برای رسیدن به توافق هسته‌ای با انعطاف ایران همراه است» درباره امتیازاتی که تاکنون از طرف ایران به آمریکا یا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داده شده، ادعاهای گرانی مطرح کرده است. به گزارش «وطن امروز»، در این گزارش به قلم کارن دی‌یانگ و کارول مولرو، آمده است: ایران با پروسه‌ای موافقت کرده است که به بازرسان آژانس انرژی اتمی اجازه می‌دهد قبل از برداشته شدن تحریم‌ها، به سایت‌های هسته‌ای ایران «دسترسی عمیق‌تر» داشته باشند. در این گزارش، واشنگتن‌پست مدعی شده یکی از مقام‌های ایرانی حاضر در مذاکرات تاکید کرده است: «ما چیزی برای پنهان کردن نداریم. پس چنین اجازه‌ای را می‌دهیم». خبرنگار واشنگتن پست در این باره نوشته است: این مسؤول ایرانی در ملاقات با خبرنگاران غربی - که البته جلسه‌ای نادر در بین گفت‌وگوهای هسته‌ای به حساب می‌آید - این مواضع را اعلام کرده است. به گزارش واشنگتن‌پست، این بازرسی‌های پیچیده و این دورنمای حاصل شده درباره توافق هسته‌ای با ایران، با موافقت ایالات متحده صورت گرفته و مقام‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند موضعی که ایران در حال حاضر گرفته، موضعی به مراتب انعطاف‌پذیر‌تر و متفاوت نسبت به مواضعی بوده که تا یک ماه گذشته رهبر عالی ایران آیت‌الله علی خامنه‌ای اعلام کرده بود. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند این موضع جدید بر همزمانی رسیدن به توافق و اجرای این مساله توسط تهران استوار است. یعنی زمانی که 2 طرف به توافق رسیدند، تبعات این توافق بلافاصله برای ایران ظاهر نخواهد شد. به جای آن، ایالات متحده و اتحادیه اروپایی وعده داده‌اند که با اجرایی شدن این کار، زمینه لازم برای از بین بردن تحریم‌ها را فراهم سازند. البته این مساله زمانبر بوده و شامل اجرای پروسه تهیه پیش‌نویس‌ها و همچنین آگاه کردن بانک‌های آمریکایی و اروپایی است. در همین حال مقامات ایرانی نیز گفته‌اند حاضرند پروتکل الحاقی را به صورت داوطلبانه اجرا کنند تا مجلس ایران آن را برای اجرا شدن تصویب کند. این اقدام به بازرسان آژانس انرژی اتمی اجازه «دسترسی مدیریت شده» به سایت‌های هسته‌ای ایران و همچنین «سایت‌های مرتبط با فعالیت‌های هسته‌ای» را می‌دهد که این دسترسی شامل تاسیساتی که به سایت‌های نظامی ایران تعلق دارد نیز می‌شود. با وجود این توافق اولیه در لوزان، هنوز هم در ایران بیان می‌کنند که اجازه دسترسی به سایت‌های نظامی را نداده و اطلاعات و زوایای پیدا و پنهان نظامی خود را با دیگران شریک نمی‌شویم. این مقام ایرانی که خواست نامش منتشر نشود، گفته است: با پذیرش پروتکل الحاقی، ما بدین معنی عمل نکرده‌ایم که اجازه دسترسی به تمام سایت‌های نظامی‌مان را می‌دهیم و سایت‌های نظامی برای بازرسان باز نیستند که در هر زمان و در هر مکان که خواستند به گردآوری اطلاعات بپردازند. ما درحال حاضر درباره دسترسی‌های مدیریت شده که رویه‌ای مرسوم در آژانس انرژی اتمی است صحبت می‌کنیم. به گزارش واشنگتن‌پست، در حالی که گفت‌وگوها در وین همچنان ادامه دارد، یوکیا آمانو، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی سفری کوتاه به ایران داشت و در این سفر با روحانی، رئیس‌جمهور ایران و همچنین علی شمخانی، رئیس شورایعالی امنیت ملی این کشور درباره چگونگی بازرسی‌ها و پروسه‌هایی که ثابت کند ایران به دنبال بمب اتم نیست، گفت‌وگو کرد. هفته گذشته، یکی از مسؤولان دولت اوباما نیز در گفت‌وگو با خبرنگاران اعلام کرد وقفه‌ای در رویه رسیدن به توافق و همچنین اجرایی شدن رخ خواهد داد. او گفت: ما روی یک پروسه کار کرده‌ایم و به این نتیجه رسیده‌ایم که ایران در ابتدای مرحله رسیدن به توافق، باید گام‌های داوطلبانه و مهمی را برای تایید شدن روند توافق بردارد. این مقام آمریکایی در ادامه افزود: ما باید اقدامات مختلفی را برای آماده شدن برای برداشتن تحریم‌های ایران انجام دهیم. این مساله مثل این نیست که کلیدی را روشن یا خاموش کنید. این فرآیند به زمان نیاز دارد.
به گزارش «وطن امروز»، در ایران و براساس خطوط قرمز ترسیم شده از سوی مقامات عالی نظام تمام تحریم‌ها باید در روز امضای توافق لغو شود. همچنین ایران به هیچ عنوان اجازه بازرسی از تاسیسات نظامی و دسترسی به مقامات امنیتی و دانشمندان هسته‌ای خود را به آژانس نخواهد داد. از سوی دیگر در صورت موافقت تیم مذاکره‌کننده با چنین توافقی، رسما قانون الزام دولت به حفظ دستاوردهای هسته‌ای ملت ایران نیز نقض خواهد شد. نمایندگان مجلس شورای اسلامی سه‌شنبه 3 تیرماه مصوبه این طرح را با 213 رای موافق تصویب کردند. این طرح که به تایید شورای نگهبان نیز رسیده است، می‌گوید: «لغو تحریم‌ها به طور یکجا و کامل باید در متن توافقنامه درج شده و در روز آغاز اجرای تعهدات ایران انجام شود». بر اساس این طرح همچنین «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در چارچوب توافقنامه پادمان مجاز به انجام نظارت‌های متعارف از سایت‌های هسته‌ای است و دسترسی به اماکن نظامی، امنیتی و حساس غیرهسته‌ای، اسناد و دانشمندان ممنوع است. باید مصوبات شورایعالی امنیت ملی رعایت شود». رهبر معظم انقلاب نیز در همان روز در دیدار مسؤولان نظام درباره خطوط قرمز ایران برای توافق نکات مهمی را یادآوری کردند. ایشان تصریح کردند: تحریم‌های اقتصادی، مالی و بانکی باید فورا هنگام امضای موافقتنامه لغو شود. ایشان همچنین فرمودند: لغو تحریم‌ها نباید به اجرای تعهدات ایران منوط شود. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تصریح کردند: ما با موکول کردن اجرای تعهدات طرف مقابل به گزارش آژانس مخالفیم، چون آژانس بارها و بارها ثابت کرده مستقل و عادل نیست بنابراین ما به آن بدبین هستیم. ایشان افزودند: می‌گویند «آژانس باید اطمینان پیدا کند» این چه حرف نامعقولی است، چگونه اطمینان پیدا کند، مگر اینکه وجب به وجب این سرزمین را بازرسی کند. رهبر انقلاب مخالفت قاطع با «بازرسی‌های غیرمتعارف، پرس و جو از شخصیت‌های ایران و بازرسی از مراکز نظامی» را از دیگر خطوط قرمز هسته‌ای اعلام کردند.