
یاتک مارتین روبو: یک متخصص لهستانی سیاست دفاعی و تسلیحاتی معتقد است هدف قرار گرفتن پایگاهی در ریاض، پایتخت سعودی توسط اسکادهای یمنی، عربستان را با چالشهای جدی سیاسی و نظامی در ادامه جنگ مواجه خواهد کرد. دکتر «یاتک مارتین روبو» متخصص لهستانی سیاست دفاعی و تسلیحاتی و استاد دانشگاه پوژنان در یادداشتی برای خبرگزاری تسنیم، به بررسی توان موشکی ارتش و انقلابیون یمن در پاسخگویی به تجاوزات عربستان سعودی بویژه درباره موشکهای راهبردی و تعیینکننده بالستیک موسوم به اسکاد پرداخته است. دکتر روبو که فرزند یکی از بزرگترین متخصصان موشکی لهستان و بلوک شرق سابق است به خوبی با مزیتهای این موشکهای در اصل روسی و تاریخچه رسیدن آنها به دست یمنیها آشناست. او مینویسد: کشور یمن که زمانی به 2 بخش شمالی و جنوبی (هرکدام متحد با دو ابرقدرت جنگ سرد) تقسیم شده بود، در سالهای جنگ سرد توانست موشکهای کوتاهبرد از اتحاد جماهیر شوروی سابق دریافت کند. در دهه 1970 هر دو بخش شمالی و جنوبی یمن به موشکهای فراگ و اسکاد ساخت شوروی دست یافتند. در سال ۲۰۰۲، ناوگروهی اسپانیایی یک کشتی متعلق به کرهشمالی به نام «سوسان» را توقیف کرد که ۱۵ موشک اسکاد را به یمن حمل میکرد. واشنگتن به جامعه جهانی اطمینان میداد نمیگذارد متحدانش- نظیر حکومت وقت علی عبدالله صالح - از کرهشمالی تسلیحات خریداری کنند و حادثه توقیف کشتی کرهشمالی یک فاجعه سیاسی برای دولت وقت آمریکا بود. این موشکها در نهایت پس از کمی تاخیر به یمن تحویل داده شد. در سال ۲۰۱۰ یک موسسه تحقیقات نظامی بریتانیایی تخمین زد قدرت موشکی یمن شامل موشکهای اسکاد بی با 6 پرتابکننده سیار و بین ۲۲ تا ۳۳ موشک آماده است. با آغاز نبرد هوایی عربستان سعودی و همپیمانانش علیه خیزش حوثیها در یمن، نخستین هدف بمبارانها، پایگاههای هوایی و یگانهای موشکی یمن بود. با این وجود، یک ماه و نیم بعد، نیروی پدافند هوایی عربستان مدعی شد توانسته است یک فروند موشک اسکاد شلیک شده توسط حوثیها را با سامانه پاتریوت رهگیری و منهدم کند. از آنجا مشخص شد تمام توان موشکی یمن هنوز از بین نرفته است. واقعیت سختافزاری نظامی آن است که توان موشکی ارتش یمن در مقایسه با توان پدافند هوایی پیشرفته عربستان سعودی و همچنین زرادخانههای موشکی این کشور اندک است اما از جنبه ژئواستراتژیک این نیرو میتواند عربستان را با چالشهایی روبهرو کند. عربستان سعودی با تکیه بر توان گسترده هوایی خود، اکثر مناطق یمن را ویران کرده. همچنین این کشور در 8 پایگاه راداری و موشکی، سامانههای پیشرفته کوتاه، میان و بلندبرد ضدهوایی در اختیار دارد. با این وجود چند تهدید بالقوه و تاحدی بالفعل علیه منافع ژئواستراتژیک عربستان سعودی از ناحیه توان راکتی و موشکی حوثیها وجود دارد که عبارتند از:
راکتهای کاتیوشا: پدافند هوایی عربستان سعودی توان مقابله با توپخانه راکتی MRLSH یا همان راکتهای کاتیوشای یمن را ندارد. یمن از نظر تعداد توپخانه راکتی، ششمین کشور دنیاست. این راکتها همانطور که در جریان جنگهای اسرائیل با حزبالله لبنان و حماس نشان دادند به سختی قابل شناسایی هوایی هستند. این تسلیحات میتواند گزینه خوبی برای راکتباران پایگاههای نظامی استانهای جنوبی یمن باشد. همچنین متحدان حوثیها در استان نجران عربستان که چند روزی است علیه دولت عربستان اعلان جنگ کردهاند، توانایی شلیک این راکتها به استانهای میانی عربستان را دارند.
راکتهای فراگ: راکتهای کوتاهبرد فراگ۷ اگرچه از جمله قدیمیترین موشکهای دنیا هستند اما به دلیل غیرهدایتپذیر بودن و سیستم نشانهگذاری مکانیکی، امکان رهگیری توسط سامانههای ضدبالستیک پاتریوت و کوتاهبرد راپیر عربستان را ندارد. از این رو این راکتها هم گزینه خوبی برای اصابت به اجتماعات زرهی عربستان در مرزهای 2 کشور هستند.
موشکهای بالستیک اسکاد بی و سی: در نهایت موشکهای بالستیک اسکاد بی و اسکاد سی که چند سال پیش نیز عبدالله صالح ۱۵ فروند از کرهشمالی خریداری کرده است، اصلیترین سلاح موشکی یمن است. این موشکها با برد بیش از ۳۰۰ کیلومتر، توان هدف قرار دادن تمامی پایگاههای نظامی عربستان را در جنوب دارند. اگرچه این موشکها به راحتی توسط سامانههای پاتریوت قابل رهگیری و انهدام هستند اما حوثیها با استفاده از تاکتیک غفلگیری امکان گریز از سیستم پدافندی عربستان با استفاده از موشک اسکاد را دارند. به باور نهادهای تحلیلی نظامی، عربستان احتمالاً تعداد ۷ تا ۱۳ فروند از موشکهای اسکاد یمن را توسط بمباران هوایی هدف قرار داده است. از این رو به احتمال زیاد، حوثیها هنوز تعدادی بین ۱۲ تا ۲۷ فروند موشک اسکاد در اختیار دارند.
چالش جدی برای عربستان
براساس آنچه ارتش یمن ادعا کرده مبنی بر هدف قرار دادن پایگاههای بزرگ هوایی و موشکی عربستان توسط موشکهای اسکاد بی و اسکاد سی باید بگویم که در صورت اصابت یک موشک اسکاد به یک پایگاه نظامی، حقیقتا تلفات انسانی و سختافزاری قابل ملاحظه خواهد بود و بویژه در صورت اصابت این موشکها به یک پایگاه هوایی، نظیر پایگاه هوایی خمیس مشیط خسارت قابل توجهی به هواپیماها میتواند وارد شود. البته نیروی موشکی یمنیها مشخصا محدود و قدیمی است اما با این وجود، تاکتیک مخفیکاری و غافلگیری حوثیها در کنار عدم روحیه رزمی سعودیها (چندی پیش چند تن از نیروهای حوثی با سلاح سبک و موشک ضدتانک در داخل خاک عربستان عملیاتی انجام دادند که به وضوح نظامیان سعودی در تانکها و نفربرهای مجهز آمریکایی، هیچ کاری نکرده و به سادگی منهدم شدند) میتواند چالش جدی رسانهای، سیاسی و نظامی برای این کشور به بار آورد. پس از حمله اسکادی یمنیها به پایگاه هوایی خمیس مشیط، پیشبینیها این بود که اگر یک موشک اسکاد یمن بتواند در یکی از مراکز استانهای سعودی منفجر شود، پیامدهای سیاسی، نظامی و اجتماعی این رویداد، آینده جنگ را با چالشهای جدی مواجه خواهد کرد. حال که یمن موفقشده پایگاه موشکی بالستیکی مرکزی عربستان (السلیل) را آن هم در نزدیکی ریاض پایتخت این کشور در فاصله 700 کیلومتری مرز 2 کشور هدف قرار دهد و عربستان نیز هنوز این موضوع را تکذیب نکرده است میتوان به جرات از وارد شدن جنگ به مرحلهای جدید سخن گفت.