
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام گفت: 571 هزار هکتار از جنگلهای استان به میزان 89 درصد در رنجهای مختلف با خشکیدگی دست و پنجه نرم میکنند و متاسفانه 13 درصد از جنگلهای استان به صورت کامل و صددرصدی خشک شدهاند. جنگلهای استان ایلام حدود 642 هزار هکتار از کل استان را دربر میگیرد که جزو جوامع جنگلی مناطق خشک و نیمهخشک سلسله جبال زاگرس است. در میان جنگلهای انبوه غرب کشور، این بلوط است که استوار و نستوه ایستاده است، آلایندهها و ریزگردها را به جان خریده و هوای اقلیم زاگرس را مطلوب نگهداشته است. بلوطی که همواره همپای کوهها نقش حامی داشته و تکیهگاه اما افسوس که ناخواسته کمر به تخریب بیشتر آن بستهایم. بلوط این شناسنامه طبیعت زاگرس بیش از 7 سال است که با زوال تدریجی دستوپنجه نرم میکند و هر روز بر شدت آسیب آن افزوده میشود. این پدیده حدود یکمیلیون و 131 هزار و 220 هکتار از وسعت 6 میلیون هکتاری جنگلهای زاگرس را دربرگرفته است اما تاکنون راهکار مناسبی برای مقابله با خشکیدگی درختان بلوط ارائه نشده است. علاوه بر این امسال نیز دردی دیگر بر بلوط وارد شد و آن آتشسوزیهای پیدرپی بود که تقریبا هر هفته اخبار آن مخابره میشد. در 70 سال گذشته وسعت جنگلهای زاگرس از 12 میلیون هکتار به
6 میلیون هکتار کاهشیافته و جنگلهای زاگرس در معرض نابودی قرار گرفته است و اگر جنگل نباشد به طبع آن آبوخاک را هم از دست میدهیم. سازمان جنگلها و نهادهای ذیربط باید در امر احیا و حفاظت آن نظارت بیشتری داشته باشد تا اقداماتی که صورت میگیرد، حسرت کارشناسان را به دنبال نداشته باشد و موجب خسران آیندگان نشود. رضا احمدی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: جنگل همانند هر مجموعه زنده دیگری پویا و دینامیک است و درخت پایه اصلی این مجموعه پویا است که همواره در معرض تهدیدهای اقلیمی، آب و هوا، دما و بارندگی و از همه مهمتر عوامل انسانی است. وی ادامه داد: بهزعم کارشناسان منابع طبیعی از جمله جامعه فرهیخته و کارآزموده در کشور، 20سال خشکسالی فشار شدیدی به استان وارد کرده است و تنشهای شدید زیستمحیطی از جمله کمبود، فصلی بودن، نامتناسب بودن بارش و کم بودن بارش به صورت برف همه باعث ضعف فیزیولوژی ماندگار در جنگلهای استان شده و کهنسالی درختان جنگلی استان ایلام مانند بلوط و بنه مزید بر این ضعف شده است. مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام گفت: کهنسالترین درختان بلوط و بنه در استان ایلام وجود دارد که از یک طرف جای خوشحالی دارد که حفاظت شده و از طرف دیگر این نگرانی وجود دارد که جامعه جنگل استان پیر است و هر آن تحت تنش و خشکیدگی بوده به طوری که571 هزار هکتار از جنگلهای استان به میزان 89 درصد در رنجهای مختلف با خشکیدگی دست و پنجه نرم میکند و متاسفانه 13 درصد از جنگلهای استان به صورت کامل و صددرصدی خشک شده است. احمدی ریزگردها و تغییرات دما را عوامل موثر در خشکیدگی جامعه جنگلی عنوان کرد و ادامه داد: عوامل دیگری همچون آفات و امراض ثانویه، بیماری لورانتوس و زغالی و هجوم سوسک چوبخوار در عرصه جنگلی همگی باعث میشود جنگل به سمت خشکیدگی و زوال پیش رود. وی رعایت نکردن فرهنگ طبیعتگردی، مدارا نکردن با طبیعت، افزایش فشار انسانی بر طبیعت، شخم زیراشکوب جنگل، افزایش قطع و تخریب بیرویه و تخریب توسط دام با چرا کردن در جنگل را از دیگر عوامل موثر در خشکیدگی عنوان کرد. مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان با ابراز تاسف از پیشی گرفتن شدت تخریب از فعالیتهای احیایی گفت: خشکیدگی بلوطها از سال 87 در جنگلهای استان آغاز و از همان سال کارهای قانونی هماهنگی با سازمان جنگلهای کشور و استانداری و مجامع ذیربط انجام شده و اقدامات لازم صورت گرفت و 2 سال بعد یعنی از سال 89 شدت خشکی فوقالعاده منجر به تشکیل کارگروههای ملی و استانی برای بررسی پدیده خشکیدگی بلوطهای استان ایلام و زاگرس شد و همکاری سازمان جنگلها موجب شد استان ایلام موفق به پیشگیری از خشکیدگی، مبارزه و انجام عملیات اصلاحی و احیایی در عرصه جنگل همچون عملیات اصلاح و پرورش در عرصه جنگل در سطح بالغ بر 10هزار هکتار در سال 91 شود. مهدی حیدری، عضو هیاتعلمی گروه علوم جنگل دانشگاه ایلام نیز اظهار کرد: اکوسیستم جنگلی زاگرس اکنون شکنندهتر از همیشه است، اگر هرس کردن بهعنوان عملیات کنترل یا پیشگیری از توسعه خشکیدگی توصیه شده است، این اقدام نباید بیضابطه باشد. هرس کردن از نظر شدت و زمان اجرا اصولی دارد که رعایت نشدن آنها برای پایههای بلوط تنش جدی به همراه دارد و محل قطع خود میتواند کانون سرایت قارچ و بیماری باشد، از طرفی صدور مجوز و عدم نظارت جدی راه را برای سوءاستفاده افراد سودجو هموار خواهد کرد. وی با بیان اینکه نباید اجازه داد زغالگیریها از بیماری زغالی پیشی گیرد، تصریح کرد: ما هنوز معیار علمی برای هرس درختان بلوط نداریم. برای پایههای با درصد خشکیدگی مختلف، میزان هرس قطعاً متفاوت است و در خشکیدگی با شدت زیاد و جایی که تنه نیز آسیبدیده دیگر هرس معنا ندارد. استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام گفت: متأسفانه با وجود ارزش فوقالعاده جنگلهای زاگرس در بعد منطقهای، ملی و بینالمللی بانک اطلاعات ما در این باره غنای کافی نداشته و شاید اگر مطالعات منسجم در این عرصهها وجود داشت، اکنون آمادگی بیشتری برای کنترل بحران داشتیم که امیدوارم دولت محترم نگاه ویژهای برای تأمین اعتبار و مدیریت نجات جنگلهای زاگرس داشته باشد، چراکه آسیب به جنگلهای زاگرس آسیب به امنیت غذایی و بهداشتی تمام ایرانیان است. مهدی نظری، مرد درختی ایران نیز در این باره اظهار کرد: متأسفانه علاوه بر ریزگردها که از چند سال پیش موجب نابودی بسیاری از درختان زاگرس بویژه بلوطستانها شده است آتشسوزیهای مکرر این روزها دل بسیاری از دوستداران طبیعت را به درد آورده است. نظری نگاه سطحی به سازمانهای مردمنهاد و خلاصه کردن آنها در تشکیل یک پرونده و عضویت چند نفر را دردی بزرگ دانست و گفت: باید زمینه حضور واقعی مردم برای حفاظت از منابع طبیعی فراهم شود. وی ادامه داد: در آتشسوزی اخیر بسیاری از مردم شاهد دود شدن پوشش گیاهی بودند و مایل بودند که کمک کنند اما آیا امکانات و بستر لازم برای این کار وجود دارد؟