
گروه بینالملل: سرانجام ولادیمیر پوتین موضع خود درباره بحران اوکراین را آشکار ساخت. از ابتدای هفته گذشته که دولت و پارلمان همسایه ناآرام روسیه طی یک شبه کودتا به دست مخالفان غربگرای ویکتور یانوکوویچ، رئیسجمهور این کشور افتاد، همه منتظر واکنش صاحبخانه کرملین به این اتفاقات بودند، گو اینکه تا پیش از این اوکراین قرار بود مهمترین متحد اروپایی روسیه در اتحادیه جدید اوراسیا باشد و حال حکومت مرکزیاش به دست عاملان آمریکا و اروپا افتاده بود. رئیسجمهور روسیه دیروز برای نخستین بار بعد از برکناری رئیسجمهور اوکراین و آغاز تنشها در شبهجزیره «کریمه» در یک نشست مطبوعاتی حاضر شد و خیلی صریح موضع خود را آشکار ساخت، همانقدر صریح که ارتش و ناوگان روسیه تاکنون در مواجهه با تهدید روستبارهای کریمه توسط ملیگرایان افراطی غرب اوکراین واکنش نشان دادهاند. لحن تاواریش «ولادیمیر ولادیمیرویچ» (لقب پوتین) بسیار قاطعتر از توصیف سلف و خلف و نخستوزیر کابینهاش
« دیمیتری مدودف» بود که یک روز جلوتر دولت جدید کییف را به رسمیت نشناخته بود. پوتین معتقد بود آنچه در اوکراین رخ داده چیزی جز کودتا نبوده است. همان ابتدا او رو در رو با خبرنگاران گفت: «رویدادهای کییف و سراسر اوکراین فقط به یک شکل میتواند ارزیابی شود. این کودتا علیه قانون اساسی و غصب مسلحانه حکومت است». به گفته رهبر روسیه «هیچکسی با این دیدگاه مخالف نیست». رئیسجمهور فدراتیو، دولت موقت اوکراین را «برآمده از کودتایی علیه قانون اساسی» خواند و گفت: «ارزیابی من از آنچه در کییف رخ داد، این است که رئیسجمهور قانونی سرنگون شد و قدرت غصب شد. سؤال بزرگی برای من وجود دارد که نه من و نه همکارانم نتوانستند آن را پاسخ دهند... چرا این کار انجام شد؟ رئیسجمهور یانوکوویچ در حضور وزرای سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و لهستان و همچنین نمایندهای که من اعزام کرده بودم با مخالفان توافق رفعمخاصمه امضا کرد...براساس آن آقای یانوکوویچ تقریبا همه قدرت خود را از دست داد و با همه خواستههای مخالفان موافقت کرد... برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمان، انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری و هر آنچه که آنها خواسته بودند». پوتین اعتراف کرد نمیداند «چرا غرب به دنبال ناآرامی در اوکراین بود» یا شاید هم میداند و ترجیح میدهد بر زبان نیاورد: «مخالفان به جای آنکه ساختمانها و مراکزی را که اشغال کرده بودند تخلیه کنند، ساختمانهای دولتی را هم اشغال کردند... چه دلیل وجود داشت که قانون اساسی سرنگون شود، چه دلیل داشت که به ناآرامی و تنش دامن زده شود؟ این اقدام غلطی بود که... به بروز تنش و بحران در شرق اوکراین منجر شد.» و بعد تاکید کرد هنوز هم گروههای تندرو و افراطی در کییف حضور دارند و فعالیت میکنند. حالا او مقامات دولت موقت اوکراین را که بعد از برکناری «ویکتور یانوکوویچ» روی کار آمدهاند، «غیرقانونی» میداند:« تنها یک رئیسجمهور قانونی در اوکراین وجود دارد و او هم یانوکوویچ است، هرچند واضح است که او اکنون قدرتی ندارد. اگر او در کییف میماند، گروههای تندرو او را میکشتند، آن هم به دلیل آنکه تصمیمی بر اساس اختیارات خود اتخاذ کرده است». با این حال پوتین تأکید کرد: «به نظر نمیرسد یانوکوویچ در اوکراین آینده سیاسیای داشته باشد و روسیه هم تنها به دلایل انساندوستانه به وی پناه داده است». رئیسجمهور روسیه در این نشست اعلام کرد 2 روز قبل با یانوکوویچ دیدار کرده و او سالم و سرحال است. وی سپس بلافاصله درباره پارلمان اوکراین هم که اکنون به دست مخالفان افتاده، نظر داد: «پارلمان اوکراین هم نیمه قانونی است!» دست آخر گفت اگر قرار بر برکناری رئیسجمهور بود، میشد از گزینه استیضاح استفاده کرد.
فعلا نیازی به نظامیگری نیست
مرد اول کرملین در پاسخ به سؤالی درباره احتمال استفاده از قوای نظامی روسیه گفت: فعلا نیازی به انجام چنین کاری نیست اما یکی از گزینههایی است که میتواند مورد استفاده قرار گیرد. این پاسخی بود به تهدید آشنای کاخ سفید که چند ساعت جلوتر اعلام کرده بود: اگر روسیه از کریمه نرود همه گزینهها روی میز خواهد بود. پوتین درباره رزمایش انجام شده در مرزهای غربی روسیه هم توضیح داد: «این رزمایش از مدتها قبل برنامهریزی شده بود و دیروز هم پایان یافت و ارتباطی با تحولات اخیر نداشت. بعد ناگهان در مقابل تعجب همگان نیروهای اوکراینی را دوستان و برادران نیروهای روس خواند: «اوکراین و روسیه در برابر هم نیستند، بلکه هر دو در یک جناح ایستادهاند. در یک هفته اخیر هیچ گلولهای در شبهجزیره «کریمه» شلیک نشده و نیازی هم به آن نخواهد بود.» البته او تصریح کرد: «استفاده از قوای نظامی آخرین گزینه است و فعلا کریمه در وضعیتی است که نیاز به حمایت دارد و روسیه حق خود میداند که از هر ابزاری برای حمایت از اتباع روسیالاصل اوکراین استفاده کند». پوتین افزود: «حتی اگر روسیه وادار به استفاده از قوای نظامی شود، این کار را با اهداف بشردوستانه و به درخواست رئیسجمهور قانونی اوکراین انجام میدهد و اقدامش قانونی است». در مقابل سر وصدای غرب در مورد کریمه، رئیسجمهور روسیه تهاجم آمریکا به عراق و افغانستان را یاد آوری کرد و گفت: این اقدامات غیرقانونی و برخلاف قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل بود.پوتین کاهش شاخص بازار بورس مسکو و ارزش پول این کشور را هم با مساله اوکراین بیارتباط دانست و گفت: ناآرامی بازار پیش از این موضوع آغاز شده بود و کاهش کنونی مسالهای گذراست. او به همان اندازه نیز تهدید غرب به تحریم روسیه را گذرا شمرد: «آنهایی که میخواهند چنین تحریمهایی را اعمال کنند، باید به تبعات آن فکر کنند».
سوچی آماده است ولی...
او درباره اینکه برخی کشورهای عضو G8 اعلام کردهاند در نشستی که در «سوچی» برگزاری میشود، شرکت نمیکنند، گفت: «ما برای برگزاری نشست آمادهایم، حالا اگر آنها نمیخواهند بیایند، این به خودشان بستگی دارد.»پوتین همچنین با انتقاد از سیاستهای غرب و آمریکا در قبال اوکراین، گفت: گاهی تصور میکنم که سران این کشور در آزمایشگاهی نشسته و از کشورها به عنوان موش آزمایشگاهی استفاده میکنند. او آرزو کرد روابط روسیه و اوکراین به وضعیت قبلی بازگردد، مشروط بر اینکه «مقامات قانونی» در اوکراین روی کار بیایند. البته گفت به مقامات دولتی از جمله «دیمیتری مدودف» نخستوزیر دستور داده است با همتایان فعلی خود در اوکراین در تماس باشند.
در پایان هم نوبت پوتین بود که تهدید کند: «در صورتی که انتخابات ریاستجمهوری در اوکراین تحت فشار و اختناق برگزار شود، مسکو مقامات برآمده از آن را نمیپذیرد. این مردم اوکراین هستند که باید درباره دولت بعدی خود تصمیم بگیرند و انتخاب کنند که رئیسجمهور بعدی چه کسی باشد».