
محسن جندقی: «گینس» به کارگردانی محسن تنابنده پرفروش است و در رتبه دوم جدول پرمخاطبترین فیلمهای در حال اکران قرار دارد اما نمیتواند مخاطبان خود را راضی نگه دارد. تماشاگران با دیدن «گینس» میخندند اما بعد از پایان فیلم حس خوب و خوشایندی ندارند. باوجود اینکه محسن تنابنده با گینس یک فیلم اولی محسوب میشود و طبیعتا نباید انتظار زیادی از فیلم اول داشت، اما انتظارات از وی بالاست. او سالها در تلویزیون و سینما بازیگر و نویسنده فیلمها و سریالهای کمدی و طنز است و کمتر کسی است وی را در این عرصه نشناسد. به همین علت خیلیها انتظار دارند فیلمی را بر پرده سینما ببینند که سالها تجربه پشت آن باشد، غافل از اینکه در اولین فیلم سینمایی تنابنده بیتجربگی موج میزند. «گینس» دارای ضعفهای زیاد است اما تماشاگر مشتاق دیدن سوپراستارهای کمدی ایران از دیدن فیلم- حداقل تا میانه فیلم- رضایت نسبی دارد. اگر به جدول فروش فیلمهای روی پرده نگاهی بیندازیم خواهیم دید فیلمهای طنز و کمدی صدر جدول فروش را از آن خود کردهاند و سالهاست چنین وضعیتی به وجود آمده است. بدینترتیب فروش فیلمی که محسن تنابنده و رضا عطاران در پوسترهای آن خودنمایی میکنند نباید شگفتانگیز باشد البته صفت پرفروشبودن این اجازه را به ما نمیدهد که نقاط ضعف فیلم را نادیده بگیریم. «گینس» داستان 3 برادری است که در مزرعه پرورش شترمرغ کار میکنند و به علت اختلاف با صاحب مزرعه از آنجا اخراج میشوند. در این بین فردی که مدتها از آنها کلاهبرداری کرده پیشنهاد زدن رکورد شترمرغسواری را به آنها میدهد و برای اینکار از مسؤولان «گینس» دعوت به عمل میآید. در ادامه فیلم اتفاقات حاشیهای برای این 3 برادر میافتد که وظیفه پیش بردن داستان را برعهده دارند. در «گینس» نه محسن تنابنده و نه رضا عطاران به اندازه حسین اسکندری در نقش بهروز برای خنداندن تماشاگر موفق نیستند و این به علت شخصیتپردازی نامناسب در فیلمنامه است. عطاران و تنابنده که در فیلمهای شاخص کمدی بهعنوان ستونهای اصلی نقشآفرینی میکردند و بار سنگین خنداندن مخاطب را روی دوش میکشیدند، در «گینس» به حاشیه میروند و با شوخیهای ابتر و سطحی این وظیفه را بر دوش «انصاری» میگذارند. جالب اینکه رضا عطاران در «نهنگ عنبر» به کارگردانی سامان مقدم موفق شده بهعنوان تکستاره فیلم بار سنگین پیش بردن قصه را به دوش بکشد اما همین عطاران در گینس در نقش «بهمن» شخصیتی ناقص ارائه میدهد و در حد «تیپ» باقی میماند. «گینس» عطاران و خود تنابنده را به حاشیه میبرد و اجازه خودنمایی به هیچکدام از آنها نمیدهد. با این وجود تماشاگران از همان موقعیتهای کمدی کم که این دو بازیگر به وجود میآورند هم استقبال میکنند و بهموقعیتهای لحظهای و خردهشوخیهای آنها میخندند. البته این روند ادامه پیدا نمیکند و تماشاگران «تنابندهدوست» و «عطاراندوست» هر چه بیشتر به فیلم فرصت میدهند کمتر نتیجه میگیرند چراکه در انتهای فیلم دیگر از همان موقعیتهای طنز و شوخیها خبری نیست. «گینس» چند نقطه عطف دارد که نویسنده فیلمنامه موفق نمیشود بهخوبی آنها را بپزد و خام باقی میمانند. اخراج برادران از مزرعه، سکته کردن بهمن (با بازی رضا عطاران) و تصادف شترمرغ، تعقیب و گریز برای چک حسابهایی که مسدود شده و رویداد پایان قصه نقاط عطف «گینس» هستند که کارگردان موفق نمیشود زنجیری از این حلقهها درست کند. حتی در جایی که تماشاگر انتظار داشت نقطه عطف اصلی داستان یعنی شترمرغسواری و ثبت رکورد رخ بدهد، فیلمنامه دست به غافلگیری میزند و شترمرغ زنده را از فیلم حذف میکند. در یک فیلمنامه قوی غافلگیریهای اینچنینی، زمینه خلق نقطه اوج داستان میشود اما در ادامه تماشاگر مایوس میشود و فیلم خط داستانی خود را گم میکند و کارگردان نمیتواند به رویدادهای بعدی چفت و بست درستی بزند. مثلا در ادامه میبینیم که یکی از برادران موضوع مهم دریافت چک را از برادر دیگری پنهان میکند غافل از اینکه این موضوع لو رفته است و به وسیله خواهرزن و با حیله چک یادشده گرفته میشود. این خردهداستان آنقدر بد پرداخت میشود که نهتنها به کل داستان کمک چندانی نمیکند بلکه به علت پردازش بد موجب افت فیلم هم میشود. یا در یکی از مهمترین بخشهای قصه، شترمرغ که میتوانست به شخصیت اصلی فیلم تبدیل شود از بین میرود و نماینده گینس هم بهراحتی قبول میکند که موضوع زدن رکورد شترمرغسواری را فراموش کند و اجازه دهد این بار به جای رکوردشکنی شترمرغسواری، رکورد تهیه بزرگترین ساندویچ شترمرغ شکسته شود. جالب اینکه همین رکورد هم به دست فراموشی سپرده میشود و رکوردشکن قصه (محسن تنابنده) کمترین نقش را در تهیه آن ایفا میکند. به طور کلی «گینس» فیلمی با حضور بهترینها و پرداخت بدترینهاست. فیلمنامه «گینس» حفرههای فراوانی دارد که نویسنده نمیتواند آنها را پر کند. مثلا این فیلم به این سوالها پاسخ نمیدهد که چرا برادران اینهمه بدهکار هستند؟ چرا نماینده گینس راضی به تغییر عنوان رکورد میشود؟ چرا «بهمن» با همسرش مشکل دارد؟ چرا فیلم انتها ندارد؟ سرنوشت برادران بعد از آن همه بدهی چه میشود؟ چرا شترمرغ در مراسم به دست «بهروز» که خودش احتیاج به نگهداری دارد سپرده شده بود و در جایی مطمئن نگهداری نشد تا مراسم را به هم نریزد. همانطور که در سطور بالا گفته شد تماشاگران «گینس» بارها از موقعیتهای فیلم میخندند و به سطحیترین شوخیهای آنها هم توجه میکنند. تنابنده میتوانست با استفاده از همین موضوع ضعفهای فیلمنامه را با یک پایان طلایی، خوب و غافلگیرکننده بپوشاند اما متاسفانه پایان سطحی، قابل حدس و بد موجب میشود دوستداران تنابنده و عطاران هم در پایان مایوس و ناراضی سالن سینما را ترک کنند. «گینس» و «گینسها» حالا حالاها میفروشند اما قطعا یک روز تماشاگرانی که توقع چندانی هم از فیلمها ندارند از دیدن فیلمهایی اینچنینی خسته میشوند و وظیفه کارگردانانی مثل تنابنده این است که این مخاطب کمتوقع را راضی نگهدارند. تنابنده استعداد فراوانی در بازیگری و نویسندگی دارد و قطعا میتواند کارگردان قابل احترامی هم باشد اگر فیلمنامهای خوب بیابد یا خودش برای نوشتههایش وقت و هزینه بگذارد. اگر...