زیبا اکبرزاده: زمانی که ارتش ترکیه بیش از 3 هفته پیش به بهانه انفجار سوروچ که دولت مدعی بود کار داعش است، همزمان به داعش و پ‌ک‌ک اعلان جنگ داد- ولی فقط به کردها حمله کرد- می‌شد این پیش‌بینی را از بسیاری از آگاهان ترک یا خارجی شنید که آتش جنگ قومی دیگر به این زودی در آناتولی فرونمی‌نشیند، همانطور که شاید در شام و کردستان هم تا مدت‌ها شاهد ادامه جنگ‌های قومی و نیابتی باشیم. متین گورکان، سرگرد سابق ارتش ترکیه و استاد دانشگاه استانبول نیز یکی از آنهاست. این کارشناس شناخته شده مسائل نظامی و غائله ترکیه با کردها اخیرا در مصاحبه‌ای با «وطن امروز» ادعای اردوغان و حزب حاکم ترکیه مبنی بر جنگ با تکفیری‌ها را زیر سوال برد و گفت آنها هرگز با داعش نجنگیده‌اند بلکه هدف تهاجم‌شان تنها کردها هستند. در مقابل شبه‌نظامیان کرد و احزاب تندرو چپ که متحدان پنهان آنها در جامعه ترکیه محسوب می‌شوند با حمله به زیرساخت‌های ترانزیتی- توریستی که بزرگ‌ترین مزیت این کشور در منطقه و عامل رشد آن طی نیم‌قرن اخیر محسوب می‌شود، نوعثمانی‌ها و ملی‌گرایان ترکیه را به چالش کشیدند. خطوط انتقال نفت، جاده‌ها، خطوط آهن، پاسگاه‌ها و مراکز امنیتی و سرانجام مناطق حساس استانبول، قلب شکوفایی آناتولی نظیر کنسولگری آمریکا یکی پس از دیگری هدف بمبگذاری یا حملات تروریستی قرار گرفتند تا حامیان اردوغان و پیروان آتاتورک که خواب حمله به آن سوی مرزهای همسایگان جنگ‌زده جنوبی‌شان را می‌دیدند ناگهان وحشت‌زده از خواب بپرند و خود را در شرایطی مشابه چند سال قبل سوریه و عراق ببینند یعنی دورانی پرآشوب که زمینه جنگ نیابتی غربی- عربی در بین‌النهرین و شام را پدید آورد. با این حال شاهد هستیم که رئیس‌جمهور اردوغان و نخست‌وزیر داووداوغلو- که مغز متفکر راهبردهای اردوغان محسوب می‌شود– با اصرار بر تنش‌زایی در داخل و خارج مرزها به شکلی باورنکردنی پررونق‌ترین و در ظاهر باثبات‌ترین کشور منطقه را به شکلی باورنکردنی به سوی جنگ داخلی سوق می‌دهند. اردوغان در آخرین سخنان تلویزیونی‌اش پس از حملات شوکه‌کننده این هفته باز هم تاکید دارد، «ما به مقابله با پ‌ک‌ک ادامه خواهیم داد تا زمانی که آنها سلاح‌های خود را روی زمین بگذارند و حتی یک تروریست دیگر در مرزهای ما باقی نماند». اما او در حالی که به ارائه آماری از خسارات سنگینی که حملات هوایی 3 هفته گذشته علیه پ‌ک‌ک در خاک سوریه و عراق وارد کرده است می‌پردازد، هیچ گزارشی از دستاوردهای آنکارا علیه داعش در جنگ اخیر با تروریسم که در اصل با بمبگذاری داعش شروع شد نمی‌دهد. اردوغان فقط ادعا می‌کند که «ما عملیات موثری را علیه داعش انجام داده‌ایم که تهدیدی برای امنیت ما به شمار می‌رود.» و در حالی که تاکید می‌کند، «برای ما هیچ فرقی بین سازمان‌های تروریستی وجود ندارد.» فراموش می‌کند مردم منطقه ۲ در 3 هفته اخیر کماکان در انتظار شنیدن آماری از تلفات داعش از زبان او یا
دولت مانده‌اند. متین گورکان در این باره می‌گوید: «حزب عدالت و توسعه ترکیه حتی یک گلوله هم به سوی داعش شلیک نکرده است.»
دولت ترکیه از حدود ۳ هفته پیش، رسماً ارتش را به جنگ تمام عیار علیه کردها و داعش در ۲ کشور سوریه و عراق فرستاده است. به نظر شما، واقعیت همان است که دولت اعلام می‌کند؟ یعنی بمباران همزمان مواضع داعش و پ‌ک‌ک؟!
پاسخ روشن است: خیر! ببینید، وقتی ارتش ترکیه برخی مواضع «ی‌پ‌گ» و «ی‌پ‌ژ» را در روستای زورمغار در نزدیکی کوبانی مورد هدف قرار داد این شامل همان جنگ گسترده‌ای می‌شد که دولت داووداوغلو بویژه حزب عدالت و توسعه علیه کردها به راه انداخته‌است. دولت اسلامگرای آنکارا، چه در منطقه محافظت شده مدیا (کوه‌های قندیل) و چه در شمال سوریه، در حالی که دنیا در حال مبارزه با داعش است، جبهه جنگ علیه کردها را باز کرده است بر همین اساس ما از دولت‌مان می‌پرسیم آیا شما از جامعه بین‌الملل پشتیبانی می‌کنید یا از داعش؟ براساس گزارشات نهادهای بین‌المللی و دولت‌های عراق و سوریه، میزان تلفات و خسارات گروه‌های تکفیری ناشی از این حملات، در کمترین حد ممکن قرار دارد.
یعنی شما فکر می‌کنید حزب حاکم بر پارلمان ترکیه احیاناً از داعش حمایت می‌کند؟
حمایت رسمی خیر! اما حزب عدالت و توسعه به هیچ‌وجه علیه داعش نجنگیده است، نه تنها آنها تا به حال حتی یک گلوله هم به سوی داعش شلیک نکرده‌اند بلکه به این سیستم تروریستی غیرمستقیم کمک هم کرده‌اند و در منطقه خاورمیانه و در سوریه و عراق شریک اصلی ترور بین‌المللی شده‌اند و این موضوع دیگر بر هیچکس پوشیده نیست و برای همه روشن شده است. اگرچه کردها در ۲ کشور به طور همزمان علیه گروه‌های تروریستی مانند القاعده و داعش در حال مبارزه هستند اما متاسفانه همچنان دست به برخی عملیات‌های تروریستی در داخل ترکیه نیز می‌زنند. این یک اشتباه استراتژیک برای شهروندان کرد ماست. به این معنا که زمینه و مشروعیت لازم برای سرپوش نهادن دولت اردوغان بر حمایت از داعش و سرکوب حقوق کردها را فراهم می‌کند. به نظرم آقای دمیرتاش به درستی این نکته را آموخته است؛ اگرچه دوستانشان در شورای مرکزی پ‌ک‌ک چنین برداشتی از
وضعیت ندارند.
با توجه به به چالش کشیده شدن منافع ترکیه توسط کردها از یک‌سو و داعش از سوی دیگر طی یک هفته اخیر، آیا فکر نمی‌کنید واکنش ارتش ترکیه اجتناب‌ناپذیر بوده است؟
جنگ ترکیه علیه کردها مختص امروز و دیروز نیست و سال‌هاست ترکیه علیه اراده مردم کرد می‌جنگد و در عین حال هم مناطق تحت کنترل گریلاهای پ‌ک‌ک و غیرنظامیان ساکن آن مناطق را بمباران می‌کند ولی آیا ترکیه دستور بین‌المللی را برای این اقدامات خود گرفته است یا خیر؟ درست است روابطی بین پ‌ی‌د و آمریکا وجود دارد ولی این روابط به صورت رسمی نیست. ترکیه با اعلام اینکه حمایت بین‌المللی را همراه خود دارد، در حال فریب افکار عمومی جهان است. آمریکا نمی‌خواهد در منطقه چنین بحران بزرگی به وجود بیاید و ترکیه خودسرانه مواضع کردها را مورد هدف قرار دهد، چرا که بزرگ‌ترین نیرویی که در حال حاضر در خاورمیانه در مقابل داعش می‌جنگد پ‌ک‌ک است. کسانی که سراسر کردستان و اقلیم کردستان را محافظت می‌کنند گریلاهای پ‌ک‌ک هستند. مقاومتی که در روژاوا (کردستان سوریه) صورت می‌گیرد، میراث همان فلسفه پ‌ک‌ک است که در آن مناطق ظهور کرده است و ارتباط آمریکا با نیروهای «ی‌پ‌گ» و «ی‌پ‌ژ» و همچنین «پ‌ی‌د»، ارتباط و همکاری با همان ماهیت و فلسفه پ‌ک‌ک است و دولت اخوانی ترکیه هم برای تضعیف این ماهیت و فلسفه پ‌ک‌ک دست به این حملات زده است و می‌گوید آمریکا هم از ما حمایت می‌کند که من باور نمی‌کنم آمریکا دستور چنین کاری را داده باشد. فراموش نکنید ما ترک‌ها به طور سنتی از منافعی که حزب حاکم که شاخه‌ای از شبکه اخوان‌المسلمین محسوب می‌شود و همپیمان حماس و قطر است، پشتیبانی نمی‌کنیم.
راه‌حل صلح که همه طرف‌ها دنبال می‌کنند به نظرتان به کجا می‌رسد؟!
ترکیه 4 سال است با پ‌ک‌ک در حال مذاکره و گفت‌وگو است، اگر ترکیه و آمریکا پ‌ک‌ک را تروریست می‌نامند این گفت‌وگوها و مذاکرات 4-3 ساله به چه معنا بوده است؟ مگر ترکیه نمی‌دانست در حال داد و ستد با چه کسی است، ملاقات‌های مختلفی که با عبدالله اوجالان صورت می‌گرفت به چه معنا بود؟ هر وقت اردوغان تحت فشار قرار می‌گرفت رو به سمت جزیره امرالی می‌کرد و یک مثلث ارتباطی بین دولت اردوغان، اوجالان و قندیل شکل گرفته بود. آیا در آن زمان ترکیه تروریست یا تروریست نبودن پ‌ک‌ک را تشخیص نداده بود؟ متاسفانه ترکیه از عضویت خود در ناتو و از تنها همپیمان غرب بودن استفاده می‌کند و در مقابل اراده کردها در هر 4 بخش کردستان می‌ایستد و به غربی‌ها می‌گوید در کنار من باشید تا من هم در کنار شما باشم و حزب حاکم واقعا پا را فراتر گذاشته است و خود را همانند یک غول بی‌رقیب در خاورمیانه می‌بیند و خواسته‌های غیر قانونی خود را بدین‌گونه بر جامعه بین‌المللی تحمیل می‌کند و من این سکوت بین‌المللی در مقابل حملات حزب حاکم علیه کردها را نادرست می‌بینم و آن را به معنای حمایت بین‌المللی از تروریست‌های داعش تعبیر می‌کنم.
اما فکر نمی‌کنید ادعای استقلال‌طلبی کردها نسبت به خاک کشور شما، بهانه مشروعی برای سرکوب آنها توسط حزب عدالت و توسعه باشد؟
این ادعای اردوغان که کردها به دنبال جدایی نیمی از خاک ترکیه هستند تنها یک حقه، فریب و بهانه است. دولت می‌خواهد ورود خود به خاک سوریه را موجه جلوه دهد. ما به‌عنوان شهروندان مخالف دولت، تا به حال حتی یک‌بار از تشکیل دولت کردی سخنی نشنیده‌ایم. کردها فراتر از یک دولت کردی در حال بنیانگذاری یک سیستم دموکراتیک هستند که شامل همه اقوام و ادیان و مذاهب است و این ادعای حزب عدالت و توسعه فقط برای جلب حمایت ملی‌گراهای‌های ترکیه و احزاب دیگر است و به آنها می‌گوید زنگ خطری به‌عنوان دولت کردی در شمال سوریه نواخته شده است و ما باید در مقابل این اقدام بایستیم. دلیل دیگر هم شکست در انتخابات مجلس بود که باعث شده اردوغان سردرگم شود و به ایجاد بحران در خاورمیانه دست بزند و در آخر اینکه شک نکنید اگر ترکیه دست به اقدامات نیروی زمینی علیه مواضع نیروهای ی‌پ‌گ در شمال سوریه بزند، پاسخ عکس خواهد گرفت، چرا که این به معنای تجاوز به مناطق تحت کنترل کردها خواهد بود که تا به حال از زیر سلطه داعش خارج کرده‌اند.