۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۵:۰۴

از موج تا توفان

در کنار فرانسوا تروفو از موج تا توفان در اواخر دهه 1950 و 1960 گروهی از فیلمسازان فرانسوی دست به نوعی دگرگونی در سینمای فرانسه زدند که به «موج نو فرانسه» شهرت یافت. این دگرگونی تحت نفوذ فیلم‌های سینمای «نئورئالیسم» ایتالیا صورت گرفت که در آنها از هنرپیشه‌های غیرحرفه‌ای استفاده می‌شد و داستان‌های طبقات کارگر را به تصویر می‌کشیدند.گرچه موج نو هرگز به‌طور‌‌ رسمی به عنوان یک حرکت سازمان یافته مطرح نبوده است اما فیلمسازان پیرو آن از طریق نوعی مخالفت خودآگاهانه با ساختار سنتی سینمای فرانسه به آن پیوند می‌خوردند. از میان فیلمسازان پیشگام در موج نو می‌توان به اسامی بزرگی چون ژان لوک گودار، اریک رومر، کلود شابرول و ژاک ریوت اشاره کرد که به عنوان منتقد در مجله معروف سینمایی «کایه دو سینما» مشغول به کار بودند اما در این میان فرانسوا تروفو به عنوان یک کارگردان، فیلمنامه‌نویس، تهیه‌کننده و هنرپیشه، نقش کاملا برجسته‌ای در «موج نو سینمای فرانسه» دارد.فرانسوا تروفو، ششم فوریه 1932 در شهر پاریس متولد شد. سال‌های ابتدایی زندگی خود را زیر نظر پرستاران کودک سپری کرد اما شوق او به کتاب و موسیقی زمانی پدیدار می‌شود که مادربزرگش نگهداری از او را برعهده می‌گیرد و میان پسر جوان و این دو عالم بی‌انتها نوعی دوستی ایجاد می‌کند. زندگی او با مادربزرگ تا 10 سالگی ادامه می‌یابد اما مرگ پیرزن باعث می‌شود تا فرانسوا راه خانه مادر و پدرخوانده‌اش را در پیش گیرد و برای اولین‌بار زندگی با آنها را تجربه کند. از آنجا که فرانسوا کودکی ناخواسته بود، در خانه مورد بی‌مهری مادر قرار می‌گرفت در حالی که پدرخوانده‌اش با او رفتار بهتری داشت. هر بار که این زوج به مسافرت می‌رفتند پسرک مدت‌ها در خانه تنهایی را تجربه می‌کرد بنابراین فرانسوا تا آنجا که می‌توانست وقت خود را با دوستانش سپری می‌کرد تا از خانه دور بماند و سینما بهترین راه گریز او از این محیط نه‌چندان دلچسب بود. اولین فیلمی که تروفو دید «بهشت گمشده» به کارگردانی ابل گانس بود. او این تجربه را در 8 سالگی کسب کرد و از آن به بعد اشیاق او نسبت به سینما آغاز شد. فرانسوا غالبا از مدرسه فرار می‌کرد و از آنجا که پول کافی برای خرید بلیت نداشت به‌صورت مخفیانه و بدون اجازه وارد سالن‌های تئاتر می‌شد و نمایش‌ها را می‌دید. پس از اخراج از چندین مدرسه، فرانسوا تصمیم می‌گیرد تا خودش آموزش و تعلیم خود را به عهده بگیرد. از اهداف او این بود که هر روز سه فیلم تماشا کند و هر هفته سه کتاب بخواند.آشنایی او با کارگردان فرانسوی، آنری لانگلوا باعث شد که تروفو در مقابل حجم وسیعی از فیلم‌های خارجی سراسر جهان قرار گیرد و به این ترتیب به سینمای ایالات متحده و کارگردان‌هایی نظیر جان فورد، هوارد هاوکس و آلفرد هیچکاک علاقه‌مند شود. در سال 1948 و پس از برپایی یک کلوپ فیلم، تروفو با «آندره بزن» منتقد معروف سینما آشنا می‌شود تا زندگی او وارد عصر تازه‌ای شود. «بزن» که خود مدیر یک انجمن فیلم و سینما بود از نظر شخصیتی و حرفه‌ای تاثیر بسیاری روی تروفو گذاشت چرا که به عنوان یک دوست او را در برابر بسیاری از مشکلات مالی و خطر‌هایی مانند بزهکاری حمایت می‌کرد.در سال 1950 فرانسوا تروفو به ارتش فرانسه می‌پیوندد اما دو سال بعدی را با فرار از ارتش سپری می‌کند تا به جرم ترک ارتش دستگیر شود. در این زمان آندره بزن با استفاده از روابط سیاسی‌اش موجب آزادی تروفو شده و او را در مجله سینمایی تازه تاسیس خود با نام «کایه دو سینما» مشغول به کار می‌کند.اما فرانسوا تروفو یکی از مهم‌ترین نظریه‌های سینمایی را با نام «تئوری مولف» بنیان نهاد که بر اساس آن فیلم یک کارگردان بازتاب دید شخصی خلاقانه اوست؛ گویی خود کارگردان مولف اولیه آن است. در سال 1954 و با نگارش مقاله‌ای با عنوان «یک گرایش خاص از سینمای فرانسه» تروفو اظهار می‌کند که یک فیلم برای یک کارگردان مانند کتابی است که می‌نگارد و کارگردان‌های بزرگی چون رونوار و هیچکاک دارای سبک خاصی هستند که وارد همه آثار آنها شده و در آنها نشر می‌یابد. گرچه این نظریه در آن زمان مورد استقبال چندانی قرار نگرفت اما در سال 1960 و به‌وسیله منتقد معروف آمریکا‌یی اندرو ساریس مورد توجه واقع شد. در ادامه تروفو تصمیم می‌گیرد دست به کارگردانی بزند و در سال 1955 با ساخت فیلم «یک ملاقات» خود را به عنوان یک کارگردان مطرح می‌سازد. پس از دیدن فیلم «نشانی از شر» به کارگردانی اورسن ولز، تروفو تصمیم می‌گیرد فیلم «400 ضربه» را بسازد؛ فیلمی که جایزه بهترین کارگردانی جشنواره «کن» را برای او به همراه آورد در حالی که تنها یک سال پیش او را از حضور در آن محروم کرده بودند.«400 ضربه» داستان نوجوانی به نام آنتوان دوانل را دنبال می‌کند که میان پدر و مادری که مشکلات احساسی شدیدی بینشان حاکم است و دوران نوجوانی پرانزوا اسیر شده. شباهت‌های زیادی میان دونوال و تروفو وجود دارد که می‌توان به عدم وجود عشق میان والدین آنها، بزهکاری و فرار از ارتش اشاره کرد. این فیلم شروع موج نو را رقم زد.فیلم «فارنهایت 451» اولین فیلم انگلیسی‌زبان و رنگی تروفو بوده که در آن علاقه او به کتاب کاملا مشهود است. برای تروفو که فیلم‌هایش چندان پرهزینه نبودند، بودجه زیاد این فیلم و عدم تسلط او به زبان انگلیسی چالش‌برانگیز بود اما در سال 1973 وی موفق شد جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی را برای «روز در ازای شب» دریافت کند. هدف این کارگردان بزرگ ساختن 30 فیلم و اعلام بازنشستگی و به دنبال آن شروع نگارش کتاب بود اما پس از ساختن فیلم بیست و پنجم و در سال 1984 فرانسوا تروفو در اثر تومور مغزی در شهر «ات دو سین» درگذشت. وی در زمان مرگ 52 سال بیشتر نداشت.
ارسال نظر
captcha
پربیننده