۱۹/آبان/۱۴۰۵
|
۲۳:۳۶

نگاه

پیشروی طالبان و سناریوهای پیش‌روی پاکستان اقدام دولت پاکستان در بمباران مناطق قبیله‌ای و مرزی میان افغانستان و پاکستان موجب شد تا شبه‌‌نظامیان طالبان روز دوشنبه اعلام کنند توافقنامه صلح در دره سوآت از نظر آنها بی‌ارزش بوده و آن را به حالت تعلیق درآورد‌ه‌ا‌ند. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که دولت پاکستان از سوی آمریکا و همپیمانان خود تحت فشار بوده و اقدام به از سرگیری حملات پراکنده به مناطق تحت کنترل طالبان در دره سوآت کرده است. به نظر می‌رسد در این شرایط دو سناریو را می‌توان برای پاکستان متصور شد: 1- درگیری نظامی بین ارتش پاکستان و نیروهای طالبان حادث شود 2- تداوم وضع فعلی را می‌توان پیش‌بینی کرد؛ یعنی لغو تفاهمنامه بدون اینکه اتفاق خاصی شکل بگیرد. گاهی اوقات مدت زمان توافقنامه‌ها به پایان می‌رسد و کسی به آنها اعتنا نمی‌کند ولی این باعث بروز درگیری و نزاع پس از آن می‌شود و در برخی مواقع هم نزاعی شکل نمی‌گیرد. آینده پاکستان به موضع سه جریان محوری آمریکا، پاکستان و طالبان بستگی دارد؛ 1- ممکن است دولت پاکستان پیشروی طالبان به سمت اسلام‌آباد را نوعی تهدید قلمداد کرده و با این گروه به مقابله بپردازد. 2- ممکن است آمریکا پیشروی طالبان را نوعی تهدید برای درهم شکستن ثبات پاکستان قلمداد کرده و در ائتلافی با پاکستان به گروه طالبان حمله کند. 3- ممکن است به دلیل تعارضات پنهانی که بین ارتش و دولت پاکستان وجود دارد طالبان در موقعیت فعلی مستقر شود یا حتی به پیشروی ادامه دهد. 4- ممکن است پیشروی طالبان با چراغ سبز آمریکایی‌ها اتفاق افتاده باشد و هدف از این سناریو این باشد که ارتش پاکستان که تاکنون تمایلی برای ورود به درگیری‌ها نداشته است برای استقرار ثبات در کشور تشویق شده و دست به کودتا بزند. اینها سناریوهای احتمالی مختلفی است که راجع به پیشروی نیروهای طالبان و آینده تحولات پاکستان می‌توان متصور شد. البته حالت دیگری هم وجود دارد و آن اینکه آمریکا مستقیما وارد عمل شده و در امور پاکستان دخالت کند. در این حالت به نظر می‌رسد اگر صحبت ژنرال «حمید گل» رئیس سابق ISI (سرویس امنیتی پاكستان) صحت داشته باشد که آمریکایی‌ها در تشویق و تحریک طالبان برای پیشروی به سمت اسلام‌آباد دخالت داشته‌اند می‌توان گفت که آمریکایی‌ها در این رابطه 2 هدف مهم را دنبال می‌کنند. 1- چون تصور آمریکا بر این است که پاکستان نمی‌خواهد و یا نمی‌تواند علیه طالبان وارد عمل شود، پس این گروه را علیه پاکستان وارد عمل کند تا دولت و ارتش پاکستان احساس تهدید کرده و به واکنش علیه طالبان وادار شوند. پس عملا چون پاکستانی‌ها تاکنون با آمریکایی‌ها همکاری مستقیم نداشته و برعکس از طالبان حمایت می‌کردند، الان آمریکا می‌خواهد محور درگیری‌ها را تبديل به محور دولت پاكستان و طالبان كند با این هدف که دولت پاکستان وادار به سرکوب این گروه شود. 2- آمریکایی‌ها همیشه روی موضوع تسلیحات هسته‌ای پاکستان حساس بوده‌اند و دائما نگران این مساله هستند که نیروهای رادیکال چه به صورت آشکار یا پنهان بر سلاح‌های هسته‌ای پاکستان مسلط شوند. حال حرکت طالبان به سمت اسلام‌آباد این منفعت را برای آمریکا دارد که به دولت پاکستان اعلام کند «وضعیت خطرناک بوده و امکان دارد بمب‌های هسته‌ای به دست نیروهای رادیکال بیفتد بنابراین این اختيار را به آمریکا بدهید تا بر این تسلیحات کنترل و نظارت بیشتری داشته باشد». حال نتیجه‌ای که می‌گیریم این است که معلوم نیست اگر طالبان با چراغ سبز آمریکا حرکت کرده است، اوضاع به صورت مدیریت شده پیش برود. یعنی ممکن است واقعا ارتش وارد ماجرا نشده و مداخله نکند و از قضا پیشروی طالبان به سقوط دولت پاکستان منجر شود و طالبان هم بر تاسیسات هسته‌ای مسلط شوند. بنابراین اگر آمریکایی‌ها چنین سناریویی را ترتیب داده باشند، ریسک بزرگی كرده‌اند. از سوی دیگر اگر تصور کنیم که ارتش وارد ماجرا شود و کودتا کند، یکی دیگر از سناریوهای مرتبط با تغییرات پاکستان رقم خواهد خورد. پیشروی طالبان که تاکنون به 122 کیلومتری (و به روایتی به 90 کیلومتری) اسلام‌آباد رسیده‌اند، با هیچ واکنشی از سوی ارتش مواجه نشده است.این عدم واکنش می‌تواند بیانگر 2 نکته باشد: 1- احتمالا رابطه میان دولت پاکستان و ارتش، رابطه مطلوبی نیست و ارتش تمایلی ندارد که از دولت فعلی حمایت جدی کند. 2- ارتش در پی کسب فرصتی برای انجام کودتاست و این فرصت از طریق پیشروی طالبان و برهم خوردن ثبات در پاکستان امکان‌پذیر است. بنابراین بر اساس سناریوی دوم است که امکان کودتای ارتش فراهم می‌شود. البته معمولا ارتش کودتا نمی‌کند و به صورت یک نیروی برتر در ساختار سیاسی پاکستان باقی می‌ماند، یعنی این نیرو مستقیما قدرت را در دست نمی‌گیرد اما به صورت مستقیم جریانات سیاسی و نظامی را هدایت می‌کند. *كارشناس مسائل شبه‌قاره به دلیل بسته بودن مرزها رخ داد درگذشت 8 بیمار فلسطینی صدها فلسطینی بیمار و مجروحان بازمانده از جنگ 22 روزه غزه در این باریکه گیر افتاده‌اند و قادر به خروج از این منطقه نیستند تا بلکه در خارج از کشور بتوانند به درمان خود بپردازند. 8 نفر از مردم مظلوم این منطقه که به دلیل بمب‌های شیمیایی و فسفری به کار رفته توسط رژیم صهیونیستی به سرطان و بیماری‌های دیگری مبتلا شده‌اند، آنقدر پشت مرزهای غزه ماندند تا جان خود را از دست دادند. این در حالی است که دیگر داروی موثری برای درمان و ساکت‌کردن درد بیماران در بیمارستان‌ها باقی نمانده و کارکنان درمانگاه‌ها کاری برای مردم نمی‌توانند انجام دهند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده