
دکتر شهابالدین سینایی: 4 درصد یعنی یک نفر از میان 25 نفر یا به عبارتی یک تن به ازای هر 25 تن. این رقم را البته میتوان در برخی محاسبات سرانگشتی از طریق گرد کردن با تقریب کمتر از 10 نادیده گرفت. به این ترتیب
4 درصد به سمت صفر درصد میل میکند و الباقی یعنی 96 درصد به سمت 100 درصد. در برخی جوامع 4 درصد در فرآیندهای آماری قابل توجه است. مثلا در اقتصادهای غربی رشد 4 درصدی چشمگیر و رقمی کمتر دستیافتنی است. در برخی جوامع نیز 4 درصد چندان محلی از اعتنا ندارد. به عنوان مثال در ترکیه احزابی که زیر
10 درصد آرا را به خود اختصاص داده باشند، حق فرستادن کاندیداهای خود را به پارلمان ندارند از این رو در انتخابات پارلمانی اخیر ترکیه احزابی نظیر حزب سعادت، آناتولی، میهن و مرکز که در مجموع حدود 4 درصد از آرا را به خود اختصاص دادند، نتوانستند نمایندهای به پارلمان بفرستند.
اما چرا در این روزها 4 درصد این همه اهمیت پیدا کرده است؟
قضیه 4 درصد و کم و زیاد آن به زمانی باز میگردد که جناب آقای مهندس «اسحاق جهانگیری» معاون اول رئیسجمهور، اواسط مردادماه در جلسه شورای اداری استان گلستان ضمن تمجید از جمعبندی هستهای وین و برنامه جامع اقدام مشترک در سخنانی تعجببرانگیز اظهار داشت براساس نظرسنجیای که توسط سازمانهای معتبر کشور درباره توافق هستهای انجام شده است، منتقدان هستهای باید تنها
در حد همان 4 درصد خود حرف بزنند و نباید با لحن طلبکارانه صحبت کنند.
هر چند این سخنان واکنشها و پاسخهای مربوط به خود را از طرف بعضی نمایندگان ملت و رسانهها دریافت کرد اما میطلبد این ادبیات و اظهارنظرها در بوته نقدی عمیقتر با توجه به آثار آن قرار گیرد. در بخشی از واکنشها نسبت به این سخنان آمده است معاون اول رئیسجمهور بر حسب کدام منبع یا نهاد نظرسنج این آمار را به دست آورده است و اگر این نظرسنجی به واقع صورت گرفته با توجه به مزیتهای تبلیغاتی برای سینهچاکان برجام، تاکنون در کدام خزانه مکتوم بوده است. همینطور این نظرسنجی بر مبنای کدام منطق و اصول حرفهای صورت گرفته که چنین آمار تاملبرانگیزی را به دست مسؤولان داده است که منتقدان 4 درصدند.
حتی با فرض صحت سخنان جهانگیری، نفس این گفتهها با توجه به جایگاه گوینده آن بسیار شگفتانگیز است. گویی این سخنان از زبان فردی فرسنگها دور از مسؤولیت دومین شخص اجرایی بیان شده است. آنچه مشخص است به رغم تلاشهای دیپلماتیک تیم مذاکرهکننده، متن توافق برنامه اقدام مشترک در بردارنده ابهامها و نیز شکافهایی است که در مواقع خاص میتواند به شکل استخوان لای زخم آثار مهلکی برای امنیت ملی به دنبال آورد؛ آثاری که از سوی همان 4 درصد ادعایی درباره آن هشدار داده شده است. اهمیت مساله تا بدانجاست که موافقان و مخالفان برجام به شکلی منصفانه و بر حسب معیارهای کارشناسانه و نه با هوچیگری و انحراف افکار عمومی باید به بررسی پیامدهای آن بپردازند و به همین خاطر وضعیت 4 به 96 درصدی را نمیتوان عقلانی متصور شد.
جدا از این مساله، آنچه بیش از هر چیز دیگری در سخنان معاوناول محترم رئیسجمهور نگرانکننده است، دعوت به خاموشی، خفقان و به بیانی دیگر نادیده گرفتن 4 درصد ملت است. چنین رویههایی که مبتنی بر نوعی «خودهمهانگاری» و «مدعیالعمومپنداری» است، این تهدید را در دل دارد که میتواند سنگ بنای ایجاد استبداد شود.
در جوامع مردمسالار، چه دموکراسیهای پارلمانی و چه ریاستی، دولتهایی که حتی نزدیک به 80-70 درصد آرا را به دست میآورند، هرگز چنین با منتقدان و رقیبان خود سخن نمیگویند و آنان را در موضع خاموشی قرار نمیدهند، زیرا ماهیت تفکر بستن دهان مخالفان روح دموکراسی را میخراشد؛ چه برسد اختلاف آرا، تنها 250 هزار رأی بوده باشد و صرفا با 7 دهم درصد آرا، موفقیت کسب شده باشد!!
از آن مهمتر ضرورتهای توجه به حقالناسی است که حتی اگر 4 درصد هم باشند نمیتوان آن را تضییع کرد و بر حسب پذیرش آمارهای مورد ادعا، دهان چند میلیون تن از جمعیت 80 میلیون نفری را به واسطه نقطهنظرات خاص سیاسی بست و در عوض دلسوزیشان، به آنان نسبت طلبکاری داد.