«تأمین اعتبار نشده است. بودجه نداریم تا اطلاع‌ثانوی. زیر ساختش آماده نیست فعلا. بروید فردا بیایید!» اینها عباراتی هستند که کم از مدیران نمی‌شنویم و این روزها تکیه‌کلام‌شان شده است. اساسا به هیچ‌وجه نمی‌توان پذیرفت مدیری دغدغه پروژه‌ای مهم و حیاتی را داشته باشد اما برای این دغدغه‌اش شبانه‌روزی تلاش نکند، پشت‌سر هم مصاحبه نکند، با این و آن جلسه نگیرد، سفر نرود، حرفش را به گوش بالادستی‌ها نرساند و یک لحظه آرام بنشیند. حال اگر دغدغه آن مدیر، تأمین شرایط اولیه زندگی معمولی امروزی باشد دیگر باید خواب بر چشمانش حرام شود. براساس یکسری شنیده‌ها و تحقیق‌ها برای دیدن یکی از این مناطق راهی سفر شدیم؛ روستای موگر از توابع شهرستان لنده استان کهگیلویه‌وبویراحمد. تا پایان این سفر دائما این عبارات در ذهنم مرور می‌شد: موگر، گرگر، انگشت قطع شده، مارون، فلوریدا، فتح‌المبین، آبشار، راه، زمین‌های کشاورزی، دختران بی‌سواد!
***
از سوق که بگذری باید دژکوه مستحکم را دور بزنی و راهی جاده‌ای شوی که جز با ماشین شاسی‌بلند نمی‌توانی به سلامت از آن عبور کنی. مرتب باید پیچ‌های تند
180 درجه‌ای را بپیچی و همراه با ماشین در دست‌اندازها بالا و پایین بروی. برای احتیاط قرص ضدتهوع هم لازم است! چند روستا را در مسیر طی می‌کنیم. بیش از یک ساعتی در این جاده برهوتی می‌رویم. با خودم فکر می‌کنم شاید حق با دولتی‌ها باشد. شاید اصلا به صرفه دولت نباشد رسیدگی به این چنین مناطق محرومی. راهنما به روستایی در دامنه کوه اشاره می‌کند و می‌گوید همین موگر است. برای رسیدن به روستا باید از مسیر رودخانه گذشت. هیچ پلی هم وجود ندارد. چند پایه ستونی در مسیر رودخانه است که انگار قصد داشته‌اند پلی بزنند. کابل سیمی گرگری نظرمان را جلب می‌کند. (گرگر وسیله‌ای است که به وسیله کابل سیمی برای جابه‌جایی استفاده می‌شود.) سراغ گرگر می‌رویم. وصفش را زیاد شنیده بودیم. داستان‌های تلخ قطع انگشت‌ها. به خاطر همین راستش را بخواهید می‌ترسیم که سوارش شویم و ترجیح می‌دهیم به رودخانه بزنیم که این مسیر امن‌تر است لابد! رودخانه مارون وحشی است. با احتیاط باید گذر می‌کردیم. هر آن ممکن بود زیر پایمان خالی شود و به ناکجا‌آباد برویم. با احتیاط پشت‌سر راهنما می‌رویم. همین که به آن طرف رود می‌رسیم جوانی با عینک دودی به سمت‌مان می‌آید. بعد از سلام و علیک و خوش‌وبشی مشخص شد این جوان تا ماشین ما را دیده، کشاورزی را رها کرده و به خیال اینکه ما مسؤولی باشیم سراسیمه پیش ما آمده است. جوان قبراقی بود. از طرز حرف زدنش می‌آمد تحصیلکرده باشد. معلوم شد مهندسی کامپیوتر خوانده و بعد از سربازی آمده است موگر برای کشاورزی. برایم خیلی جالب شد جوان تحصیلکرده شهردیده، رفاه را رها کرده و آمده است در این روستای دورافتاده. علت را که می‌پرسیم با اعتماد به نفس می‌گوید: کار نیست، وقتی اینجا زمین داریم چرا نیاییم سر زمین‌مان کار کنیم؟ حق با او بود. در 80-70 هکتار زمین، کشاورزی می‌کرد و کشاورز نمونه شده بود. هرکسی را که می‌بینیم با او صحبت می‌کنیم. جالب است نوع مطالبات و حتی ادبیاتشان کاملا شبیه به هم بود و این یعنی آنها دارند با این دردها زندگی می‌کنند. یعنی درد مشترک. مهم‌ترین مشکل، راه‌شان است. ناراحت کننده‌ترین مشکل هم همین راه است. در زمستان که ارتفاع آب 5-4 متر بالا می‌آید مجبورند از گرگر استفاده کنند با آن همه خطرش. تازه همین گرگرشان هم خراب است. از طرفی کابل سیمی، شکم برداشته است و وقتی سوارش می‌شوند آب، داخل گرگر می‌رود. مشکل دیگر این است که اگر عده‌ای با گرگر رفتند آن سوی رودخانه، تکلیف کسانی که این سمت رودخانه مانده‌اند چیست؟ گرگر چه‌طور بازمی‌گردد؟ باید مردی پیدا شود و بزند به آب سرد و وحشی رودخانه. برود آن سوی رودخانه و گرگر را بیاورد. حالا تصور کنید برای کسی اگر مشکلی پیش بیاید؛ زنی بخواهد زایمان کند، پیرمردی سکته کند و...!! اگر راه‌شان درست شود همه چیز درست می‌شود. با توجه به زمین‌های خوبی که این منطقه دارد می‌تواند در کشاورزی حرف‌های خوبی برای گفتن داشته باشد. اگر راه درست شود مدرسه می‌آید. اگر راه درست شود کسانی که به شهرها کوچ کرده‌اند باز به زندگی شیرین قبلی‌شان بازمی‌گردند. اگر راه درست شود آبشار بسیار زیبای موگر دیده می‌شود؛ آبشاری که اگر جاده درست شود کلی توریست جمع می‌کند و به یک منطقه بکر گردشگری تبدیل می‌شود. اگر راه درست شود دیگر انگشتی قطع نمی‌شود. اگر راه درست شود کسی به خاطر یک بیماری نه‌چندان حاد، جان نمی‌دهد. اگر راه درست شود کلی آدم باصفای پاک‌دل برای انقلاب، دعای خیر می‌کنند. که انقلاب بیشتر به این دعاها نیازمندست تا فرمایشات و خطابه! مشکل دیگرشان آب آشامیدنی است. باورم نمی‌شد در سال 94 جایی باشد که آب آشامیدنی نداشته باشد و با آب رودخانه زندگی را سر کنند. این یعنی کلی بیماری و زحمت. مشکل دیگر این منطقه معلق بودن جغرافیایی است! یعنی برق این روستا با سوق است، راه‌شان با کهگیلویه، بهداری‌شان با بهمئی و خودشان جزو شهرستان لنده‌اند! تنها مرکز معنوی‌شان که امام‌زاده‌شان باشد، هم در حال ویرانی است. حقیقتش یک مساله خیلی مهم‌تر هم بود که یکی از انگیزه‌های اصلی سفر ما به موگر شد. نخواستم همان اول کار بگویم که متهم شویم باز داریم از شهید مایه می‌گذاریم و پشت‌سر شهید پنهان شده‌ایم. این محرومیت‌ها هر جا که باشد دردآور است؛ چه شهیدی باشد چه نباشد. اما قضیه موگر توفیر دارد. موگر زادگاه شهید هدایت‌الله طیب است. چمران کهگیلویه. همان جوان برومندی که در دانشگاه فلوریدای آمریکا، انجمن اسلامی دانشجویان را تأسیس کرد و با مناظره‌های خود در زمان تسخیر لانه جاسوسی در آمریکا، منطق انقلاب و انقلابیون را به رخ کشید. همان که زندگی و ترقی خود را به خاطر فرمان امام(ره) رها می‌کند و به جبهه‌ها می‌شتابد و درنهایت در عملیات فتح‌المبین با شهادت به وصال می‌رسد. این شهید والامقام در وصیتنامه‌اش عنوان می‌کند که «مرا در سوق دفن نکنید. مرا به روستایم ببرید تا لااقل به خاطر مزارم به روستایم توجهی شود». از هر کدام از روستایی‌ها که درباره شهید طیب می‌پرسیم همین قسمت وصیتنامه شهید را برای‌مان می‌گویند. روستا علاوه بر شهید هدایت‌الله طیب، شهید دیگری هم دارد. شهید کیومرث احسانی که او هم موفق به کسب بورسیه دانشگاه‌های آمریکا شده بود ولی به خاطر جنگ به جبهه رفت و شهید شد. شهیدی که شهید شاخص استانی و کشوری است به آرزویش نرسید و موگر همچنان محروم است. به یکی از خانه‌های اهالی روستا می‌رویم. می‌گوید 2 دخترم هیچ سوادی ندارند حتی در حد ابتدایی. یعنی نمی‌توانستند مدرسه بروند. برایم جالب است این دخترها که نه مدرسه رفته‌اند، نه ارتباط فامیلی دارند، طبیعتا دوست و آشنایی هم ندارند چگونه فکر می‌کنند؟! وقتی اینها فقط سریال‌های رنگی صدا‌وسیما که غالبش از تجریش و نیاوران به بالاست را می‌بینند و نگاهی به زندگی خودشان می‌اندازند چه فکری به ذهنشان می‌زند؟! نمی‌دانم. شاید اگر موگر راه داشت، الان اینها خانم دکتر بودند...!