
گروه سیاسی: مرور محتوای جمعبندی برجام، یک گمانه بسیار خطرناک را تقویت کرد و از همان فردای انتشار جمعبندی برجام، دلسوزان که از سوی دولت با بدترین ادبیات مورد خطاب قرار گرفتهاند؛ ابراز نگرانی خود را نسبت به خطرات این توافق برای ایجاد یک حمله نظامی علیه ایران اعلام کردند. به گزارش «وطن امروز»، محدودیت بیش از یک دههای ایران در حوزه هستهای و غنیسازی و همچنین تلاش همزمان برای محدودیت نظامی و نیز باز کردن یک اتوبان بازرسی درباره برنامههای هستهای و نظامی ایران، در مجموع نگرانیها نسبت به ترغیب طرف مقابل برای استفاده از گزینه نظامی علیه ایران از طریق اجرای تعهدات ایران در برجام را مطرح کرد. با این حال اما در مقابل جریان دولت، نهتنها جوابی به این نگرانیها نداده است بلکه حتی هنوز یک متن ترجمه درست و صحیح را به صورت رسمی در اختیار نمایندگان قرار نداده و با لطایفالحیل مخالف بررسی آنچه در وین به بار آوردهاند، در مجلس میشوند. اگرچه دیگر انتظاری برای شنیدن این نگرانیها از سوی طرف مقابل نیست اما نکته قابلتامل این است که این نگرانیها که گویا دولتیها آن را در مخیله خود هم راه نمیدهند، به عنوان یک راهبرد اساسی برای توافق کنگره و کاخ سفید بر سر برجام رسمیت یافته است به گونهای که مقامات کاخ سفید به اعضای کنگره گفتهاند برای حمله نظامی به ایران، باید آنها به برجام رای دهند. به عبارتی آنها این پیام را به کنگره دادهاند که راه جنگ از برجام میگذرد. به گزارش تسنیم به نقل از پولیتیکو، مقامات دولت اوباما و دیگر حامیان توافق هستهای با ایران در تلاش برای کسب رأی تایید کنگره در ماه آتی، خطاب به قانونگذاران آمریکایی گفتند اگر خواهان بمباران ایران هستید، پس از توافق هستهای حمایت کنید. به نوشته پولیتیکو، طی نشستی در کنگره آمریکا و با حضور تحلیلگران مؤثر، مقامات دولتی این مطلب را بیان کردند که بازرسیها از تأسیسات هستهای ایران براساس این توافق، جزئیات مهمی را آشکار خواهد کرد که اگر ایالات متحده تصمیم بگیرد به ایران حمله کند، میتوانند برای هدفگیری بهتر به کار برده شوند. آدام شیف، عضو برجسته دموکرات کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان آمریکا در اینباره گفت: «این مطمئنا مطلبی است که من شنیدم، اگر قرار بود به استفاده از زور نیاز داشته باشیم توافق برای ما بهتر خواهد بود». شیف همچنین حمایت خود را از توافق هستهای اعلام کرد اما این بحث و استدلال همزمان با تلاش دولت برای ترغیب دموکراتهای میانهرویی که دیدگاهی جنگطلبانه نسبت به ایران و حمایت از توافق دارند، میتواند مفید باشد، توافقی که میتواند کاهش تحریمها را برای ایران در مقابل محدود کردن و بازرسیها از برنامه اتمی آن در بر داشته باشد. انتظار میرود کنگره ماه آینده درباره این توافق رأیگیری کند. مقامات دولت اوباما به ندرت از این موضوع (مفهوم) در ملأعام صحبت میکنند که تاحدودی ناشی از نگرانیها بابت تنشهای بسیار طولانی بین رژیم ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی است که براساس توافق بر مجموعه هستهای ایران نظارت خواهد کرد. مقامات ایرانی اغلب بازرسان آژانس را متهم میکنند که جاسوسهای غربی هستند. شیف در ادامه گفت: «من مطمئنا میتوانم درک کنم که چرا این مطلب برای ایرانیها خوشایند نخواهد بود اما ایرانیها نیز مطالب زیادی را بیان کردهاند که خوشایند ما نبود». روز چهارشنبه بود که آسوشیتدپرس گزارش داد آژانس بینالمللی انرژی اتمی بهطور محرمانه موافقت کرده است به ایران اجازه دهد تا تحت نظارت آژانس نمونهگیریهای محیطی خود را در یک پایگاه نظامی حساس انجام دهد، پایگاهی که گمان میشود تهران در گذشته تحقیقاتی درباره سلاحهای هستهای را در آن انجام داده است. جزئیات این توافق واضح نیست، اما چنین ترتیباتی بیانگر شک و تردید عمیق ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی و نگرانیهای آن بابت این موضوع است که بازرسیهای این نهاد میتواند طراحان جنگی آمریکایی را منتفع کند. یک شخص که اغلب با سیاستگذاران حوزه ایران در دولت آمریکا همصحبت و دمخور است، عنوان داشت در شرایطی که مقامات ایالات متحده در مباحثات خود از گزینه نظامی دفاع میکنند، «این موضوع (کاربرد گزینه نظامی) برای مدت زمانی در ذهن آنها جای داشته است». تحلیلگران گفتهاند انتفاع بخش نظامی (آمریکا) از طریق برخورداری از دیدگاهی شفافتر درباره برنامه (هستهای) ایران، یک ویژگی انکارناپذیر توافق است.
با شناسایی «زنجیره تأمین» میتوان توانایی ایران برای جایگزینی تأسیساتش را از بین برد
آستین لانگ، استاد دانشکده امور بینالملل و عمومی دانشگاه کلمبیا که گزینههای نظامی آمریکا علیه ایران را مورد مطالعه و تحقیق قرار داده است، عنوان داشت: «اگر میخواهید ایران را بمباران کنید، باید از این توافق بسیار هیجانزده شوید. هرچه که درباره برنامه هستهای ایران و زیرساختهایی که مبنای این برنامه هستند بیشتر بدانید، بهتر میتوانید آن را هدف بگیرید». هرچند ایالات متحده هماکنون از سایتهای هستهای اصلی ایران همچون مراکز غنیسازی اورانیوم فردو و نطنز بهخوبی آگاه است، اما طراحان پنتاگون فاقد دانش و اطلاعات لازم از جزئیات «زنجیره تأمین» این کشور هستند - تأسیساتی که مؤلفهها و بخشهایی اساسی همچون سانتریفیوژها را تولید میکنند، همچنین معادن اورانیوم و استخراج آن را. لانگ گفت: «اینها دقیقا از آن نوع چیزهایی است که شما میخواهید نابود کنید، پس در نتیجه شما تنها توان غنیسازی اورانیوم آنها را فلج نمیکنید» بلکه توان ایران برای جایگزینی برنامه غنیسازیاش را هم از بین میبرید. کاخ سفید پیشتر این مطلب را یکبار عنوان کرده بود که پاسخ خشمگینانه ایران را در پی داشت. در جریان یک نشست توجیهی در تاریخ 17 جولای، جاش ارنست، سخنگوی کاخ سفید گفت: با توافق «گزینه نظامی بهبود خواهد یافت». وی افزود: «براساس اطلاعاتی که طی سالهای توافق و از طریق رژیم بازرسیها به دست میآید» تصمیمات ایالات متحده و اسرائیل برای هدف قرار دادن (تأسیسات هستهای ایران) «به شکل عمدهای بهرهمند خواهند شد». پس از آن بود که ایران به سرعت اعتراضی رسمی را به خاطر سخنان ارنست به آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارائه کرد و «نگرانی عمیق» خود را بیان کرد. ایران، ایالات متحده را به نقض توافق متهم کرد و درباره «هرگونه تلاشی برای به دست آوردن اطلاعات محرمانه» هشدار داد.
آمریکا به اطلاعات آژانس دسترسی دارد
توافق هستهای 14 جولای رژیم نظارتی و بازرسیهای سرزدهای را برقرار کرد که از سوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی مدیریت خواهد شد و (آژانس) 150 بازرس را به صورت تمام وقت برای این کار تعیین خواهد کرد. همچنین آنها دسترسی
24 ساعتهای را به تأسیسات هستهای ایران خواهند داشت و مجوز بازرسی از سایتهایی که گمان میرود مراکز هستهای مخفی هستند را خواهند داشت. ایران باید با جزئیات بسیار بیشتری نسبت به قبل، تمام برنامه هستهای خود را برای آژانس شرح دهد. براساس رویههای آژانس بینالمللی انرژی اتمی و متن توافق هستهای، ایالات متحده به این اطلاعات دسترسی خواهد داشت. در ادامه گزارش پولیتیکو تصریح شده است:بازرسیهای سرزده آژانس بینالمللی انرژی اتمی به مقامات اطلاعاتی (غربی/آمریکایی) اجازه میدهد تا درباره نظارت بر تأسیسات هستهای شناخته شده ایران نگرانی کمتری داشته باشند و به آنها اجازه دهد بر شکار (کشف) هرگونه فعالیت هستهای از سوی ایران که ممکن است در خفا انجام شود، تمرکز کنند.
همکاری اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل
گزارش پولیتیکو همچنین میگوید: چندین نهاد اطلاعاتی دولت ایالات متحده آمریکا بر ایران متمرکز هستند که شامل «آژانس اطلاعات مکانی»، «آژانس اطلاعات دفاعی» و «بخش عملیات ایران در سازمان سیا» هستند. آدام شیف، عضو برجسته دموکرات کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان آمریکا گفت وی آن تعداد از همکاران خود را که هنوز تصمیمی درباره تایید یا رد توافق هستهای اتخاذ نکردهاند، تشویق کرده است تا ارزیابیهای طبقهبندیشده ارائهشده از سوی نهادهای اطلاعاتی به کنگره را مطالعه کنند؛ ارزیابیهایی که به گفته شیف، به او بابت تواناییهای سازمانهای جاسوسی ایالات متحده برای کشف هرگونه اقدام متقلبانه (ناقضانه) ایران، اطمینان داده است. وی گفت که واشنگتن برای نظارت بر ایران فراتر از گستره اعلام شده درباره بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی براساس توافق هستهای، همکاریهای خود را با متحدانش افزایش خواهد داد. این نکتهای بود که در گفتوگوی اخیر آمی آیالون، رئیس سابق سرویس اطلاعات داخلی اسرائیل (شینبث) با نشریه پولیتیکو نیز بیان شد. آیالون گفت: «من درباره قابلیتهای (اطلاعاتی) آمریکاییها چیزهایی میدانم و میتوانم به شما بگویم در برخی حوزههای خاص، ما میتوانیم با استفاده از برخی قابلیتهای خاصی که داریم آنها را بهبود بخشیم. من باور دارم ما میتوانیم به نقطهای برسیم که اگر اطلاعات خود را به اشتراک بگذاریم... میتوانیم تقریبا هر چیزی را درباره آنچه در هر سایتی و در هر لحظهای در ایران رخ میدهد را بدانیم».