نوام چامسکی*: در سراسر جهان خوشبینی زیادی درباره توافق هسته‌ای ایران و 1+5 در وین به چشم می‌خورد. بیشتر دنیا با ارزیابی مثبت «انجمن کنترل تسلیحات آمریکا» از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) موافق هستند. همه جز استثناهایی لجوج: ایالات متحده آمریکا و همپیمانان نزدیکش عربستان سعودی و اسرائیل. مخالفت با برجام در میان طبقه سیاسی آمریکا به اندازه‌ای شدید است که افکار عمومی را دچار انشعاب نسبت به حمایت یا مخالفت با توافق کرده است، در حالی که افکار عمومی آمریکا حامی مهم این توافق بود. باید به خاطر داشت که جمهوری‌خواهان از مدت‌ها پیش به «شورشیانی تندرو» تبدیل شده‌اند که به‌ندرت در پی مشارکت در روند عادی سیاست کنگره هستند. این تغییر کارکرد از زمان ریاست‌جمهوری رونالد ریگان آغاز شده و جمهوری‌خواهان از آن زمان خود را به «جیب» شرکت‌های بسیار ثروتمندی گره زده‌اند که می‌توانند نیروهای سیاسی غیرسازمان‌یافته جامعه آمریکا را بسیج کنند.
بزرگ‌ترین تهدید
در 20 سال گذشته مصر و بسیاری از کشورهای عربی برای عاری کردن خاورمیانه از سلاح هسته‌ای تلاش کردند اما آمریکا، کانادا و انگلیس همواره این تلاش‌ها را ناکام گذاشته‌اند. اگر چه در سال 1995 قطعنامه خاورمیانه عاری از سلاح هسته‌ای تصویب شد اما از آن زمان تا به حال آمریکا از اجرای آن جلوگیری کرده و در سال‌های اخیر، یکبار در سال 2010 و بار دیگر در سال 2015 باراک اوباما با اجرای آن مخالفت کرد. اگرچه خاورمیانه عاری از سلاح هسته‌ای راهی مستقیم برای جلوگیری از آنچه تهدید ایران خوانده می‌شود، خواهد بود اما مساله مهم و تهدید واقعی ادامه دسیسه‌های واشنگتن برای شکست این تلاش‌ها با هدف حفاظت از اسرائیل است. با وجود آنکه مقام‌های بلندپایه و مفسران آمریکایی ایران را تهدید شماره یک برای امنیت جهان تلقی می‌کنند اما نتایج نظرسنجی موسسه‌های «گالوپ» و «وین» نشان می‌دهد آمریکا برنده جایزه «بزرگ‌ترین تهدید است». به گواه آمارهای موسسه مطالعات بین‌المللی صلح استکهلم و مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، هزینه نظامی ایران بخش ناچیزی از هزینه‌های نظامی عربستان سعودی و حتی بسیار کمتر از هزینه‌های امارات متحده عربی است. در مقایسه هزینه‌های ایران با اسرائیل، این اختلاف بسیار بیشتر است. اسرائیل نه‌تنها پیشرفته‌ترین سلاح‌های آمریکا بلکه زرادخانه بزرگی از سلاح‌های اتمی را در اختیار دارد. نگرانی دیگر از تهدید ایران، نقش این کشور به عنوان «سردمدار حمایت از تروریسم در جهان است» که در واقع به دلیل حمایت ایران از حزب‌الله و حماس است. هر دو جنبش برای مقاومت در برابر خشونت و حملات اسرائیل که از حمایت آمریکا برخوردار است، شکل گرفته‌اند. گناه حماس پیروزی در تنها انتخابات آزاد در جهان عرب و گناه حزب‌الله وادار کردن اسرائیل به عقب‌نشینی از جنوب لبنان است.
دامن زدن به بی‌ثباتی
نگرانی دیگر آمریکا، دامن زدن ایران به بی‌ثباتی در منطقه، غیر از برنامه هسته‌ای این کشور است. در حالی که همین ایران به کردهای عراق در دفاع از خود برابر داعش کمک کرد و حتی در حال ساخت یک نیروگاه برق در بصره است تا میزان برق‌رسانی را به دوران پیش از حمله آمریکا به عراق برساند. اما به مدد حمله سال 2003 آمریکا، صدها هزار نفر در عراق کشته و میلیون‌ها نفر آواره شدند، جنایات هولناکی در این کشور انجام می‌شود و مردم عراق حمله آمریکا را با حمله مغول‌ها مقایسه می‌کنند. در عین حال نزاع فرقه‌ای در عراق شکل گرفت و زمینه را برای ظهور داعش فراهم کرد. آمریکا این اقدامات خود را «ایجاد ثبات» می‌نامد. بسیاری معتقدند آمریکا نباید به هیچ وجه با ایران مذاکره کند بلکه باید به دنبال متحدانی از بین اسرائیل و کشورهای عرب سنی باشد. آمریکا می‌خواهد اسرائیلی که در غزه و دیگر مناطق مرتکب جنایت می‌شود یا عربستانی که وضعیت حقوق بشر آن بر کسی پوشیده نیست، به ایران درس اخلاق بدهند. کودتای 28 مرداد و نیز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و حمایت واشنگتن از صدام و حتی دعوت جورج بوش پدر از مهندسان عراقی به آمریکا برای فراگیری آموزش‌های پیشرفته تولید سلاح‌های اتمی را از جمله دسیسه‌های آمریکا علیه ایران هستند که در سال‌های اخیر به خرابکاری سایبری و کشتن دانشمندان هسته‌ای (احتمالا به دست اسرائیل) گسترش یافتند.
*استاد سرشناس بازنشسته زبان‌شناسی و فلسفه دانشگاه ام‌آی‌تی آمریکا و تحلیلگر سیاسی
منبع: www.tomdispatch.com