نیمه تاریک فوتبال اوکراین(1)
در حالی که اوکراینی‌ها در راه میزبانی مشترک جام ملت‌های اروپای 2012 در کنار لهستان دچار مشکلات ساختاری فراوانی شده‌اند، رویارویی دو باشگاه بزرگ این کشور در مرحله نیمه‌نهایی جام یوفا، بار دیگر نگاه اروپا و جهان را متوجه سرزمین مزارع طلایی گندم، نوابغ ورزشی و موسیقی، فقر و مافیا کرده است. برخورد امشب دیناموکی‌یف و شاختار (دونتسک در نیمه‌نهایی جام یوفا، برخورد مشابه سال گذشته دو قطب فوتبال رومانی استوابخارست و دیناموبخارست را یادآوری می‌کند و قدرت پنهان فوتبال در شرق اروپا را بار دیگر به رخ غربی‌ها می‌کشد.
البته قدرت فوتبال اوکراین از دهه 70 میلادی به این سو بر کسی پوشیده نبوده و نیست. مکتب دیناموکی‌یف که بر اندیشه‌های والری لوبانفسکی کبیر، بزرگ‌ترین تئوریسین فوتبال در پشت دیوارهای آهنین کمونیسم، استوار شده بود تا زمان فروپاشی شوروی سابق کماکان تنها مکتب مهم و تنها باشگاه قدرتمند فوتبال شوروی باقی ماند. پس از فروپاشی شوروی هم میراث فوتبال این کشور به اوکراین رسید و در واقع تازه چند صباحی است که روس‌ها راه خود را در فوتبال مدرن بازیافته‌اند. اوکراین سال 2006 برای نخستین بار پس از استقلال طعم فوتبال جهان را هم چشید و نام خود را در بین 16 تیم برتر جام جهانی آلمان پرآوازه ساخت.
اما جام جهانی، دیناموکی‌یف و شوچنکو تنها یک روی فوتبال اوکراین است. در حالی که نیمه تاریک آن بسیار بغرنج‌تر از آن چیزی است که از یک کشور بزرگ اروپایی در آستانه میزبانی جام ملت‌ها انتظار داریم.
اخیرا مارکوت دان، خبرنگار انگلیسی در گفت‌وگو با رادیو 5 بی‌بی‌سی، نیمه تاریک فوتبال اوکراین را به شکلی باورنکردنی تصویر کرده است که در اینجا نگاهی به آن می‌اندازیم:
باندهای اخاذی و پولشویی، مواد مخدر و حتی جنایت؛ اینها در زمره فعالیت‌های غیرقانونی‌ای است که عمده اوکراینی‌ها برخی مالکان باشگاه‌های فوتبال را در آنها دخیل می‌دانند. اخیرا در سفری که به کی‌یف، پایتخت این کشور داشتم، راننده تاکسی‌ها و کافه‌دارها وقتی می‌شنیدند به آنجا آمده‌ام تا از آلودگی فوتبال اوکراین گزارش تهیه کنم می‌خندیدند و چشمانشان را می‌بستند. ولاد لاورف، یک روزنامه‌نگار محقق و جزو معدود روزنامه‌نگارانی که درباره مشکلات قلم می‌زند، این رفتار را چنین توجیه می‌کرد: «مردم می‌خندند چون هر کس می‌داند ماجرا از چه قرار است. ولی از نظر آنها این مساله چندان بزرگی نیست». در هرج و مرج پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، جنایتکاران باشگاه‌های فوتبال را مکان‌هایی جذاب برای مقاصد خود یافتند. باشگاه‌ها نه فقط از معافیت مالیاتی برای صادرات الکل و تنباکو برخوردار هستند بلکه پوششی موثر برای پولشویی به حساب می‌آیند.
همسر یکی از فوتبالیست‌های حرفه‌ای سابق اوکراین که اصرار داشت نامش فاش نشود، می‌گفت: «هر کس می‌داند که فقط چهار یا پنج باشگاه حقیقتا دنبال فوتبال بازی کردن هستند و بقیه فقط دنبال پول ساختن از این ابزار هستند».
ارتباطات سیاسی
آقای لاورف می‌گوید، طبق داده‌های پلیس به سرنخی رسیده که مالک یکی از باشگاه‌های صاحبنام سردسته یک باند بزرگ جنایتکاران است اما از آنجا که این مالک باشگاه به خاطر ارتباطات سیاسی‌اش مورد بازپرسی قرار نمی‌گیرد، لاورف هم نمی‌تواند داستانش را منتشر کند: «آنها از خدمات گران‌ترین وکلای بریتانیایی و آمریکایی بهره‌مند هستند تا مطمئن شوند هیچکس حتی برای تحقیق درباره آنچه پشت پرده جریان دارد پا پیش نمی‌گذارد.» اما به همت نفوذ برخی بازپرسان اوکراینی، دست‌کم یک مورد برای گزارش وجود دارد؛ رئیس سابق باشگاه «اف‌سی تاویریا سیمفرپول» ویکتور کاراسف که از منطقه کریمه در لیگ برتر اوکراین شرکت می‌کند، در سال 2007 به جرم صدور فرمان سوءقصد و استفاده از سلاح‌های غیرقانونی به هفت سال زندان محکوم شد. روویم آرونوف، مدیر تجاری سابق باشگاه نیز در زندان در انتظار صدور حکم بسر می‌برد.
مقر باندها
کمی بعد من با ویکتور شمچیوک یک عضو مجلس و دادستان سابق شبه‌جزیره کریمه که در این پرونده حضور داشت ملاقات کردم. او به من گفت: «ما نسبت به نحوه عضویت افراد در یک باند سازماندهی شده از جنایتکاران مشکوک شدیم. آنها چگونه کارشان را آغاز کرده‌اند، چه افرادی را شامل می‌شوند و اینکه مستندات اداره یک باند چیست و چگونه از سلاح ها استفاده می‌کنند؟» پلیس محلی اعلام می‌کند باشگاه اف سی تاویریا به‌عنوان مقر یک باند جنایتکار به نام باشماکی (کفش‌ها) مورد استفاده قرار می‌گیرد، باندی که متهم به 50 فقره جنایت و همینطور آدم‌ربایی است. اگر در بریتانیا اتفاقی مثل این رخ می‌داد تیتر یک اخبار می‌شد. البته خیلی از اوکراینی‌هایی که با آنها درباره ایده اداره یک باشگاه لیگ برتری توسط گانگسترها صحبت می‌کردم نیز اصلا متعجب نمی‌شدند و به من می‌گفتند: «این فقط یک قصه نیست». گزارش
نیمه تاریک فوتبال اوکراین(1)
در حالی که اوکراینی‌ها در راه میزبانی مشترک جام ملت‌های اروپای 2012 در کنار لهستان دچار مشکلات ساختاری فراوانی شده‌اند، رویارویی دو باشگاه بزرگ این کشور در مرحله نیمه‌نهایی جام یوفا، بار دیگر نگاه اروپا و جهان را متوجه سرزمین مزارع طلایی گندم، نوابغ ورزشی و موسیقی، فقر و مافیا کرده است. برخورد امشب دیناموکی‌یف و شاختار (دونتسک در نیمه‌نهایی جام یوفا، برخورد مشابه سال گذشته دو قطب فوتبال رومانی استوابخارست و دیناموبخارست را یادآوری می‌کند و قدرت پنهان فوتبال در شرق اروپا را بار دیگر به رخ غربی‌ها می‌کشد.
البته قدرت فوتبال اوکراین از دهه 70 میلادی به این سو بر کسی پوشیده نبوده و نیست. مکتب دیناموکی‌یف که بر اندیشه‌های والری لوبانفسکی کبیر، بزرگ‌ترین تئوریسین فوتبال در پشت دیوارهای آهنین کمونیسم، استوار شده بود تا زمان فروپاشی شوروی سابق کماکان تنها مکتب مهم و تنها باشگاه قدرتمند فوتبال شوروی باقی ماند. پس از فروپاشی شوروی هم میراث فوتبال این کشور به اوکراین رسید و در واقع تازه چند صباحی است که روس‌ها راه خود را در فوتبال مدرن بازیافته‌اند. اوکراین سال 2006 برای نخستین بار پس از استقلال طعم فوتبال جهان را هم چشید و نام خود را در بین 16 تیم برتر جام جهانی آلمان پرآوازه ساخت.
اما جام جهانی، دیناموکی‌یف و شوچنکو تنها یک روی فوتبال اوکراین است. در حالی که نیمه تاریک آن بسیار بغرنج‌تر از آن چیزی است که از یک کشور بزرگ اروپایی در آستانه میزبانی جام ملت‌ها انتظار داریم.
اخیرا مارکوت دان، خبرنگار انگلیسی در گفت‌وگو با رادیو 5 بی‌بی‌سی، نیمه تاریک فوتبال اوکراین را به شکلی باورنکردنی تصویر کرده است که در اینجا نگاهی به آن می‌اندازیم:
باندهای اخاذی و پولشویی، مواد مخدر و حتی جنایت؛ اینها در زمره فعالیت‌های غیرقانونی‌ای است که عمده اوکراینی‌ها برخی مالکان باشگاه‌های فوتبال را در آنها دخیل می‌دانند. اخیرا در سفری که به کی‌یف، پایتخت این کشور داشتم، راننده تاکسی‌ها و کافه‌دارها وقتی می‌شنیدند به آنجا آمده‌ام تا از آلودگی فوتبال اوکراین گزارش تهیه کنم می‌خندیدند و چشمانشان را می‌بستند. ولاد لاورف، یک روزنامه‌نگار محقق و جزو معدود روزنامه‌نگارانی که درباره مشکلات قلم می‌زند، این رفتار را چنین توجیه می‌کرد: «مردم می‌خندند چون هر کس می‌داند ماجرا از چه قرار است. ولی از نظر آنها این مساله چندان بزرگی نیست». در هرج و مرج پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، جنایتکاران باشگاه‌های فوتبال را مکان‌هایی جذاب برای مقاصد خود یافتند. باشگاه‌ها نه فقط از معافیت مالیاتی برای صادرات الکل و تنباکو برخوردار هستند بلکه پوششی موثر برای پولشویی به حساب می‌آیند.
همسر یکی از فوتبالیست‌های حرفه‌ای سابق اوکراین که اصرار داشت نامش فاش نشود، می‌گفت: «هر کس می‌داند که فقط چهار یا پنج باشگاه حقیقتا دنبال فوتبال بازی کردن هستند و بقیه فقط دنبال پول ساختن از این ابزار هستند».
ارتباطات سیاسی
آقای لاورف می‌گوید، طبق داده‌های پلیس به سرنخی رسیده که مالک یکی از باشگاه‌های صاحبنام سردسته یک باند بزرگ جنایتکاران است اما از آنجا که این مالک باشگاه به خاطر ارتباطات سیاسی‌اش مورد بازپرسی قرار نمی‌گیرد، لاورف هم نمی‌تواند داستانش را منتشر کند: «آنها از خدمات گران‌ترین وکلای بریتانیایی و آمریکایی بهره‌مند هستند تا مطمئن شوند هیچکس حتی برای تحقیق درباره آنچه پشت پرده جریان دارد پا پیش نمی‌گذارد.» اما به همت نفوذ برخی بازپرسان اوکراینی، دست‌کم یک مورد برای گزارش وجود دارد؛ رئیس سابق باشگاه «اف‌سی تاویریا سیمفرپول» ویکتور کاراسف که از منطقه کریمه در لیگ برتر اوکراین شرکت می‌کند، در سال 2007 به جرم صدور فرمان سوءقصد و استفاده از سلاح‌های غیرقانونی به هفت سال زندان محکوم شد. روویم آرونوف، مدیر تجاری سابق باشگاه نیز در زندان در انتظار صدور حکم بسر می‌برد.
مقر باندها
کمی بعد من با ویکتور شمچیوک یک عضو مجلس و دادستان سابق شبه‌جزیره کریمه که در این پرونده حضور داشت ملاقات کردم. او به من گفت: «ما نسبت به نحوه عضویت افراد در یک باند سازماندهی شده از جنایتکاران مشکوک شدیم. آنها چگونه کارشان را آغاز کرده‌اند، چه افرادی را شامل می‌شوند و اینکه مستندات اداره یک باند چیست و چگونه از سلاح ها استفاده می‌کنند؟» پلیس محلی اعلام می‌کند باشگاه اف سی تاویریا به‌عنوان مقر یک باند جنایتکار به نام باشماکی (کفش‌ها) مورد استفاده قرار می‌گیرد، باندی که متهم به 50 فقره جنایت و همینطور آدم‌ربایی است. اگر در بریتانیا اتفاقی مثل این رخ می‌داد تیتر یک اخبار می‌شد. البته خیلی از اوکراینی‌هایی که با آنها درباره ایده اداره یک باشگاه لیگ برتری توسط گانگسترها صحبت می‌کردم نیز اصلا متعجب نمی‌شدند و به من می‌گفتند: «این فقط یک قصه نیست». ارسال نظر
پربیننده