چوب حراج بر فرآورده‌های نفتی کشور

گروه اقتصادی: شرکت ملی نفت از طریق ایجاد 4 مرحله دلالی، چوب حراج بر فرآورده‌های نفتی صادراتی زده است و در مقابل با قیمت‌های نجومی اقدام به واردات بنزین فاقد استانداردهای یورو۴ می‌کند. به گزارش تسنیم، براساس آمار شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در 5 ماه نخست امسال حدود 9 میلیارد لیتر نفت‌گاز (گازوئیل) از طریق انبارهای رفسنجان، مشهد، تبریز و اصفهان با تخفیف‌های تا 120 دلار در تن- زیر قیمت نفت‌گاز فوب خلیج‌فارس- به شرکت‌های خاص جهت صادرات فروخته شده است. همچنین تخفیف‌های صادراتی حمل دریایی نفتا و نفت‌کوره نیز به 26 تا 30 دلار در هر تن زیر فوب خلیج‌فارس رسیده است. این در حالی است که وزارت نفت و شرکت‌های تابعه آن براساس قانون بودجه به نیابت از شرکت‌های پالایشی نقش عاملیت فروش را دارند و مبنای تسویه‌حساب فروش‌های داخلی و صادراتی باید براساس قیمت‌گذاری فرآورده‌های نفتی مشابه فوب خلیج‌فارس انجام شود، بنابراین هرگونه کاهش قیمت نسبت به قیمت‌های مرجع در خلیج‌فارس منجر به تحمیل هزینه‌ به دولت یا کاهش درآمد شرکت‌های پالایشی و افت شاخص‌های شرکت‌های بورسی می‌شود. این در حالی است که برخی خریداران فرآورده‌های نفتی تولید داخل، واردکنندگان بنزین‌های پاتیلی با قیمت‌های 5 تا 9 دلار در هر
بشکه- بالاتر از فوب سنگاپور- هستند و محموله‌ها بنزین را در بندر فجیره تحویل امور بین‌الملل شرکت نفت می‌دهند. این شرکت‌ها در واقع حلقه واسط چهارم با مدیریت امور بین‌الملل شرکت ملی نفت هستند.
بدین ترتیب واسط‌های اول دارندگان پالایشگاه‌های نفتی هستند که مؤلفه‌های بنزین را تولید می‌کنند؛ واسط‌های دوم خریداران مؤلفه‌های بنزین هستند که محموله‌ها را به دارندگان مخزن در فجیره و
حمریه- واسط‌های سوم- جهت انجام عملیات اختلاط و امتزاج می‌فروشند و در نهایت واسط‌های چهارم کسانی هستند که خرید محموله را انجام داده و محموله از مخازن ساحلی به کشتی‌های امور بین‌الملل منتقل کرده و تسویه حساب مالی را انجام می‌دهند. البته پیش از این - سوم تیرماه 93- مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی نفت در گفت‌وگویی به‌طور ضمنی این موضوع را تایید کرده بود. هنگامی که از محسن قمصری پرسیده شد این اسناد ثابت می‌کنند ‌بنزین وارداتی از یک پالایشگاه تأمین نشده است، یعنی مؤلفه‌های بنزین در مکانی جز پالایشگاه، با هم ترکیب و تبدیل به بنزین شده است، وی پاسخ داد: در هیچ جای دنیا بنزین از یک پالایشگاه به یک پالایشگاه دیگر منتقل نمی‌شود. در دنیا مخزن‌هایی (pool) داریم که بنزین را‌ می‌سازند، اینکه فکر کنید پالایشگاه‌های مشخصی محموله بنزین را صادر می‌کنند، تقریباً این طور نیست. ضمن اینکه فراموش نکنید ما تحریم هستیم و خرید بنزین توسط ایران تحریم و ممنوع است. صادرکنندگان به‌راحتی نمی‌توانند به ما بنزین بدهند.
تخلف وزارت نفت در تولید بنزین داخلی
علاوه بر حراج فرآورده‌های نفتی از سوی شرکت ملی نفت، دولت اکنون برای تامین نیاز داخلی سوخت خودروها، بنزین غیراستاندارد و ناسالم می‌سازد. این در حالی است که دولت تولید بنزین داخلی را بی‌کیفیت و فاقد استانداردهای خاص می‌دانست و برای جلوگیری از تولید بنزین پتروشیمی‌های کشور اقدام به واردات گسترده بنزین از خارج می‌کند با وجودی که بنزین خارجی نیز از کیفیت و استاندارد لازم برخوردار نیست. به‌رغم مصوبه دولت مبنی بر ممنوعیت استفاده از ریفرمیت در تولید بنزین، شرکت ملی پالایش و پخش در 3 ماه نخست امسال روزانه حدود ۹۰۰ هزار لیتر اکتان‌افزای پتروشیمی را با بنزین پایه تولید داخل ترکیب کرده است. طبق مصوبه 10 اردیبهشت سال 1393 دولت، وزارت نفت موظف شد تا اکتان‌افزای پتروشیمی را از تولید بنزین حذف کند. شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران هم از تیرماه آن سال تأکید کرد که دیگر از ریفرمیت پتروشیمی استفاده نشده است. به‌رغم تأکید مؤکد وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش- به‌عنوان تأمین‌کننده بنزین مورد نیاز کشور- مبنی بر اینکه بعد از ابلاغ مصوبه از این اکتان‌افزا در تولید بنزین استفاده نشده است، آمارهای رسمی این شرکت نشان می‌دهد در 3 ماهه نخست سال 1394 هم به طور روزانه حدود 900 هزار لیتر ریفرمیت پتروشیمی به‌عنوان اکتان‌افزا با بنزین تولید داخل ترکیب شده است. البته آمار سال 1393 نیز نشان از استفاده از ریفرمیت پتروشیمی در تولید بنزین داشت؛ آمار شرکت ملی پالایش و پخش نشان می‌دهد تنها در 5 ماه نخست سال گذشته به طور میانگین روزانه 1/3 میلیون لیتر ریفرمیت تولیدشده در واحدهای پتروشیمی با هدف ارتقای اکتان بنزین تولید داخل استفاده شده است. قائم‌مقام شرکت ملی پالایش و پخش در واکنش به این خبر گفت: در خردادماه 1393 مصرف ریفرمیت از پتروشیمی بندر امام خمینی به صفر رسید و تنها از پتروشیمی نوری 2 هزار و 438 مترمکعب (438/2 میلیون لیتر) ریفرمیت مصرف شد. براساس این آمار، استفاده از ریفرمیت در تیر و مرداد موضوعیت ندارد. اگر چه وزارت نفت به بهانه‌های سیاسی ادعای آلایندگی این اکتان‌افزا را طی 2 سال گذشته مطرح کرده است اما کاهش تولید بنزین داخل و افزایش مصرف این فرآورده نفتی موجب شده این وزارتخانه به‌رغم سیاهنمایی دولتی‌ها درباره ریفرمیت پتروشیمی مجبور به استفاده مجدد از این مواد برای تأمین بنزین مورد نیاز داخل شود. هم‌اکنون حجم تولید بنزین پایه در کشور حدود 65 میلیون لیتر در روز است. این در حالی است که متوسط مصرف این فرآورده در روزهای اخیر 77 میلیون لیتر در روز را نشان می‌دهد.