
رضا طالقانی: پاییز سال 92 بود که میسر شد و توانستم اولین تصاویر از فیلم و پشت صحنه فیلم«محمد رسولالله(ص)»را ببینم. از همان زمان شوقی در درونم ایجاد شد و انتظاری شکل گرفت که هرچه زودتر نسخه نهایی آماده شود. این انتظار قرار بود جشنواره فجر همان سال به پایان برسد اما مجیدی بهخاطر حساسیتهایش برای کار، یک سالی زمان گرفت تا نسخه بهتر و کاملتری را بتواند تحویل دهد.
جشنواره سی و سوم فجر، فیلم بالاخره ارائه شد اما باز هم منتظر بودیم. اکران در روز افتتاحیه کنسل شد چون نسخه آماده شده امکان نمایش نداشت و کیفیتش از ظرفیت سینماهای ما بیشتر بود. مجیدی به آلمان رفت تا نسخه مناسبی برای پخش آماده کند و برگشت و بعد از این همه زمان سرانجام« محمد رسولالله(ص)»در 2 روز پایانی جشنواره آن هم به صورت محدود اکران شد. شاید تنها باری باشد که زمانی که روی صندلی سینما نشستهای استرس نهفتهای وجود دارد از پخش فیلم. استرسی که نشأت گرفته از نگرانی و حساسیتی است برای فیلمی که عنوان میشود فاخرترین فیلم سینمای ایران خواهد بود.
«محمد رسولالله(ص)» را بالاخره تماشا کردیم. اشک و لبخندمان را در هنگام تماشا عیان کرد. «محمد رسولالله(ص)» تقریبا به دل اکثر تماشاگران نشست به جز عدهای که همیشه منتقد هستند و شاید در نقدهایشان انتقام کمکاری همه نهادهای فرهنگی را میخواهند از یک فیلم بگیرند. آنها هنوز هم نتوانستهاند اختلاف سلیقه خود با هنر و میل مردم را کشف کنند و به گمان میرسد خود نیز میخواهند در این اختلاف ابدالدهر بمانند. عدهای منتقد که در دفترهای خود نشستهاند و به شعار لنگش کن بشدت معتقدند و کاری جز نق زدن ندارند و خود هم میدانند بهرغم ادعایشان مبنی بر مهم بودن فرم و محتوا، بعضا فقط و فقط شخصیت کارگردان یا عوامل برایشان مهم است و بر آن اساس به کاری برچسب فیلم خوب یا فیلم مقوا میزنند. لازم است این دوستان عظمت کار را درک کنند و متوجه شوند که برای کارهای عادی سینما نقد نمینویسند بلکه این اثر به مراتب متفاوتتر از مابقی آثار سینمایی ما است.
نکته حائز اهمیت این است که فیلم یک سر و گردن شاید هم بیشتر از سینمای ایران بالاتر است که در اینجا هم انقلت میآورند و میگویند مشخص است که اگر این میزان هزینه برای هر فیلمی شود نتیجه همین خواهد بود که در جواب باید گفت، بودند فیلمهایی که هزینههای هنگفت برایشان شده و عناوین پرهزینهترین را یدک کشیدهاند اما نه تنها فروش و بازخورد قابل توجهی نداشتهاند بلکه گاها به سبب ایرادات واضح و مبرهن از اکرانشان هم جلوگیری شده است. صرف اینکه هزینه گزاف برای یک فیلم شود گواه و دلیل بالابودن کیفیت فیلم نیست بلکه اگر همه این موارد در اختیار هدف غایی فیلم باشد نقطه مناسب و ایدهآل است.
تمام ظرفیت سینمایی ایران بهعلاوه بخشی از ظرفیت بینالمللی سینما گرد هم آمدند برای یک هدف آن هم نمایش واقعیت پیامبر مهر و رحمت. فیلم «محمد رسولالله(ص)» بیانیه فرهنگی جمهوری اسلامی ایران است درباره پیامبر اسلام(ص) و اهانتهای شبکهای به این بزرگوار که در سالها اخیر شاهد آن بودهایم. بر همه روشن است میزان تاثیرگذاری سینما بر مردم و سبک نگرششان؛ آیا با وجود این مهم، این مقدار هزینه و توجه به اهمیت موضوع اشتباه بوده؟ که قطعا پاسخ منفی است.
بازمیگردم به حرف قبلی. فیلم «محمد رسولالله(ص)»یک سر و گردن از سینمای ایران بالاتر است. این فیلم به صورت محدود که اکران شد مورد پسند قرار گرفت پس طبیعی است که در اکران عمومی مورد توجه بیشتری قرار بگیرد که اکران و فروش بیسابقه روزهای ابتدایی موید و موکد این ادعاست. نمایش 3 روز ابتدایی فیلم و پیش فروش اکثر سانسهای پیش رو سینماهای نمایشدهنده نشان میدهد مخاطب ارتباط بسیار خوبی با فیلم برقرار کرده است. البته لازمههایی وجود دارد که باید رعایت شود تا میزان نمایش فیلم چندین و چند برابر باشد. اگر قبول میکنیم فیلم اثر فاخر فرهنگی ایرانی است پس لازم است جریانسازی وسیعی صورت بگیرد تا فیلم «محمد رسولالله(ص)» مساله شود. وقتی این اتفاقات بیفتد میشود توقع داشت نمایش فیلم موجب تاثیرگذاری بر نوع نگرش بیاطلاعان نسبت به پیامبر اسلام (ص) شود و اگر صورت نگیرد اتلاف سرمایه عظیمی صورت گرفته است. به قولی کار حسینی انجام شده حالا نوبت کار زینبی است. کار با بیشترین هزینه و زمان و دقت ساخته شده حالا زمان کار مهمتر است. این اصل باید مورد نظر همگان باشد که کار دیده شود. کار باید در ایران دیده و فراگیر شود تا بتوان توقع داشت در جامعه بینالملل هم دیده شود. اشتباه نشود منظور اینجا میزان فروش فیلم نیست بلکه جریانسازی است. همگان دیدهاید که وقتی مسالهای مردمی شد تاثیرگذاریش دهها برابر میشود که حالا اگر این امر برای یک محصول فرهنگی اتفاق بیفتد نورعلینور است.
اگر این اصل را بپذیریم حالا باید پای عمل هم باشیم. تمام ظرفیت بسیج شد برای ساخت فیلم اما آیا تمام ظرفیت بسیج شده است برای نمایش و تبلیغ فیلم؟ امکانات هم اگر به میدان آمده باشد آیا درست و مناسب بوده؟ عکسهای فیلم در سطح شهر بر بیلبوردها نمایش داده شده اما به نظر شما چه درصدی از مردم متوجه میشوند این عکسها مربوط به فیلم «محمد رسولالله(ص)» است که قرار است اکران شود؟ ضرورت درست تبلیغ کردن هم بشدت حس میشود.
علیایحال باید گفته شود در این وهله توقع از مردم و سازمانهای مردم نهاد و تشکلهای مردمی بیشتر است. مردم خود همانطور که مقام معظم رهبری عنوان کردهاند برای تقویت جبهه فرهنگی مومن به میدان بیایند. فیلم را ببینند و فیلم را تبلیغ کنند که میزان تاثیرش چندین برابر است. بارها مشاهده کردهایم وقتی کلامی، ماجرایی یا اتفاقی بین مردم رد و بدل شود و بین عموم اکثریت پیدا کند آن امر مساله مردم میشود. البته باید گفته شود این مساله را عموما ما در ورطه سیاست دیدهایم و این بار وقت آن است تا در عرصه فرهنگ این رویداد اتفاق بیفتد که قطعا نتیجه مطلوبتری خواهد داشت.
سازمانها و تشکلهای مردمی هم باید از ظرفیت خود استفاده کنند و مردم را مطلع سازند. در اواخر همین هفته گذشته مشاهده کردیم نشریه خط حزبالله که متعلق به مرکز نشر آثار مقام معظم رهبری است هم به میدان آمد و از ظرفیت خود برای تبلیغ و توزیع فیلم استفاده کرد. جا دارد که مابقی سازمانها و نهادهای ما نیز جدیتر و محکمتر پا به عرصه بگذارند و برای بهتر دیده شدن فیلم اقدامات شایستهای انجام دهند. اگر در مجموع این کارها صورت گیرد میتوان از فیلم «محمد رسولالله(ص)» توقع داشت،
اگرنه قافیه را باختهایم.