گروه سیاسی: آن زمان که سیدمحمد خاتمی در جمع روحانیون مجمع سرانجام توانست چراغ سبز کم رنگ «کناره‌گیری» از انتخابات را بگیرد، اگرچه نگاه‌ها چه در جهت مقصدیابی و چه در مسیر جایگزینی خاتمی به میرحسین موسوی معطوف شد، اما بودند کسانی که شیخ مهدی کروبی را پیروز همه‌جانبه کناره‌گیری خاتمی می‌دانستند. به زعم این افراد، شیخ توانست زمینه تردید خاتمی را فراهم کند تا در مواجهه با میرحسین، کنارکشیده و راه انصراف را برگزیند. شیخ در وضعیت پس از خاتمی اما خیلی به دنبال کناره‌گیری میرحسین نبود. ورود به چرایی این موضوع دراز‌دامنه است اما استراتژی «انتخابات 2 مرحله‌ای» را می‌توان به طور کلی اصلی‌ترین علت این امر دانست. به هرحال شیخ اصلاحات که عزمش برای کاندیداتوری و پیروزی در انتخابات اینک بر همگان آشکار شده به‌رغم حضور برخی چهره‌ها در اردوگاه انتخاباتی‌اش، اما به نظر می‌رسد این روزها شرایط مساعدی را در حزب و اردوگاهش مشاهده نمی‌کند. شاید پذیرش این موضوع برای کروبی بسیار دشوار باشد اما اوضاع در اردوگاه کروبی خوشایند وی نیست. انصراف مخفی برخی از اعضای اعتمادملی از عضویت در این حزب و یا تمایل به استعفا از سوی عده‌ای دیگر پس از دریافت نتایج نظرسنجی های مختلف که در آن شیخ کمترین درصد آرا را به خود اختصاص داده بود، از جمله مسائلی است که عرصه را بر این حزب فردمحور تنگ کرده است. حزب اعتماد ملی ذیل گفتمان اصلاح‌طلبی شکل گرفت اما تنها نام کروبی بر آن ثبت شد. کسانی چون جواد اطاعت، مهدی آیتی، رضا حجتی و مهدی پورفاطمی از جمله معترضانند. اگرچه پورفاطمی پیش از اینها جدایی از اعتمادملی را خواستار شده بود اما می‌توان این تحلیل را قوی دانست که عامل اصلی کناره‌گیری دیگران، جهت‌گیری‌های شیخ در انتخابات آتی ریاست جمهوری است. البته مهدی کروبی در شرایط کنونی چندین بار نسبت به این موضوع هشدار داده بود، به گونه‌ای که در برهه‌ای نسبت به تمایل اعضای حزب به خاتمی، بشدت هشدار داد و برخی شنیده‌ها حكایت داشت كه حتی آنان را تهدید به اخراج از حزب کرده است. با این وجود گرایش به خیمه اصلاح‌طلب مقابل کروبی موضوعی نبود که از نظرها پنهان بماند. در همین راستا بود که افرادی چون مهدی آیتی، جواد اطاعت، رضا حجتی و برخی دیگر از اعضای اعتماد ملی دی‌ماه سال گذشته و در شرایطی که هنوز خاتمی اعلام کاندیداتوری نکرده بود، در جمع اهالی بنیاد باران حضور یافتند و خواستار کاندیداتوری سیدمحمد خاتمی شدند و در ادامه نماز خود را نیز به امامت وی اقامه کردند. شیخ اکنون هم دچار چنین واقعیتی نه تنها در حزب که در اردوگاه انتخاباتی خود است. در روزهای اخیر اخبار و شنیده‌های زیادی چنین موضوعی را روایت می‌کند. همزمان با افزایش احتمال بازگشت خاتمی، تمایل برخی از اعضای حزب اعتماد ملی برای کناره‌گیری شیخ، روند صعودی گرفته است اما برخی محذوریت‌ها، معذوریت‌ها و محدودیت‌ها منجر به آن شده تا این عده نتوانند خواسته خود را شفاف و علنی سازند. البته شنیده شده تمایل به کناره‌گیری کروبی، در قالب پیشنهاد گرفتن چندین وزارتخانه و پست کلیدی و کناره‌گیری به سود میرحسین مطرح شده که مشخص نیست نتیجه آن چه بوده است. همانگونه که گفته شد پیش از این، مهدی کروبی اعضای اعتماد ملی را در حمايت از خاتمی به اخراج از حزب تهدید کرده بود، با این حال مشخص نیست وی به دیدارهای مستمر برخی از اعضای حزب خود با سیدمحمد خاتمی و اعضای بنیاد باران احاطه دارد یا نه! البته برخی تحلیلگران این ارزیابی را مطرح کرده‌اند که مهدی کروبی در هفته‌های اخیر با آگاهی از میزان رای خود، این قبیل پیشنهادات را چندان ناخوشایند نمی‌داند. اما آنچه این ارزیابی را سست می‌کند، بي‌اعتقادي ستاد میرحسین موسوی به جایگاه کروبی است. در حالی که برخی اعضای ستاد میرحسین همانند محمدعلی ابطحی – که البته اینک در خیمه شیخ حضور یافته – و برخی اعضای سازمان مجاهدین و حزب مشارکت، مهدی کروبی را «غضنفر» دانسته و اعلام می‌کنند که وی رای ندارد و «از ناحیه وی جای نگرانی نیست»، اعتقاد به امکان امتیازگیری کروبی از آنان تا حد زیادی خوشبینانه است. انشقاق در حزب اعتماد ملی در حمایت از کروبی و احتمال آگاهی شیخ اصلاحات از این موضوع، گمانه دیگری را هم از سوی برخی کارشناسان نزدیک به حزب اعتماد ملی به وجود آورده و آن، تلاش برای تقویت جایگاه حزب اعتماد ملی است. منابع نزدیک به اعتماد ملی می‌گویند، مهدی کروبی خود از عدم کسب پیروزی در انتخابات آگاه است - برخی معتقدند مهدی کروبی توانایی احیای آرای خود در دوره گذشته انتخابات ریاست‌جمهوری را نیز ندارد – و به دنبال حفظ پرستیژ عملکرد حزبی و حفظ حزب اعتماد ملی در مناسبات سیاسی کشور است. به اعتقاد این کارشناسان مسائل سیاسی، شیخ اصلاحات با تقویت جایگاه «کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری» در تلاش برای حفظ و تقویت مناسبات اقتصادی و سیاسی خود در خارج از کشور نیز هست. شاید حضور عبدالله مومنی در اردوگاه انتخاباتی شیخ و تاثیرگذاری طیف علامه دفتر تحکیم وحدت و نهضت آزادی، که ارتباطات مستمر خارجی دارند، در روند تصمیم‌گیری ستاد انتخاباتی کروبی را بتوان در همین راستا ارزیابی کرد. به هر حال در فاصله کمتر از 40روز به زمان رای‌گیری انتخابات ریاست‌جمهوری دهم، اوضاع برای مهدی کروبی، نخستین کسی که برای حضور در این انتخابات اعلام آمادگی کرد، چندان مساعد نیست.
چرا کروبی؟
این سوال می‌تواند قابل طرح باشد که وقتی در حزب اعتماد ملی، تمایل به کناره‌گیری مهدی کروبی وجود داشته باشد، حضور برخی چهره‌های سیاسی در اردوگاه انتخاباتی شیخ، چگونه قابل پذیرش است؟ پاسخ پرسش البته چندان دشوار نیست. بیشترین گرایش چهره‌ها به مهدی کروبی از یک طیف سیاسی صورت گرفته است. طیفی که از نقش‌آفرینی فراوانی در رسانه‌های کروبی نیز برخوردار است. اما این سوال نیز قابل پذیرش است كه در عین حالي که افرادی چون غلامحسین کرباسچی و محمدعلی نجفی به ستاد کروبی پیوسته‌اند، تصمیم کارگزاران برای حمایت از میرحسین چگونه توجیه‌پذیر است؟ تقسیم کار در کارگزاران در راستای استراتژی تقویت کاندیداهای اصلاح‌طلب به خوبی صورت گرفته است. از یکسو برخی چهره‌ها جهت‌گیری‌های انتخاباتی شیخ را سامان می‌بخشند و از دیگر سو امکانات تشکیلاتی کارگزاران در اختیار میرحسین بدون سازمان تشکیلاتی قرار می‌گیرد. بسیاری معتقدند این استراتژی در راستای هدف «تکثر آرا» به منظور کشیده شدن انتخابات به دور دوم طراحی و اجرا شده است. عدم پیروزی احمدی‌نژاد در مرحله اول انتخابات هدف غایی این استراتژی و طراحان آن است لذا در این راستا عدم اعتقاد به کروبی، موضوعی پنهان نیست. به‌عنوان مثال یکی از اعضای ارشد ستاد کروبی اخیرا به صراحت اعلام کرده که «همه اعتبار و هویت ما از هاشمی‌رفسنجانی است. ما بازی هر کسی را خراب کنیم، بازی هاشمی را خراب نمی‌کنیم». برخی دیگر نیز در جلسات خود صریحا اعلام می‌کنند که در راستای استراتژی «تکثر آرا» به ستاد کروبی پیوسته‌اند اگرنه هیچگاه و تحت هیچ شرایطی حاضر به تقویت وی نمی‌شدند. در چنین شرایطی که تمایل به کناره‌گیری کروبی در حزب اعتماد ملی رو به فزونی نهاده و از سوی دیگر افراد پیوسته به ستاد انتخاباتی شیخ نیز در حال پیگیری استراتژی خود هستند، به نظر می‌رسد مهدی کروبی نیاز به تدوین سیاستگذاری‌های جدیدی برای بازیگری در عرصه سیاسی – انتخاباتی کشور دارد. شاید در روزهای آینده اخبار غیرقابل انتظاری در این باره منتشر شود. تمایل حامیان کروبی به کناره‌گیری وی افزایش یافت
بحران در خانه شیخ
گروه سیاسی: آن زمان که سیدمحمد خاتمی در جمع روحانیون مجمع سرانجام توانست چراغ سبز کم رنگ «کناره‌گیری» از انتخابات را بگیرد، اگرچه نگاه‌ها چه در جهت مقصدیابی و چه در مسیر جایگزینی خاتمی به میرحسین موسوی معطوف شد، اما بودند کسانی که شیخ مهدی کروبی را پیروز همه‌جانبه کناره‌گیری خاتمی می‌دانستند. به زعم این افراد، شیخ توانست زمینه تردید خاتمی را فراهم کند تا در مواجهه با میرحسین، کنارکشیده و راه انصراف را برگزیند. شیخ در وضعیت پس از خاتمی اما خیلی به دنبال کناره‌گیری میرحسین نبود. ورود به چرایی این موضوع دراز‌دامنه است اما استراتژی «انتخابات 2 مرحله‌ای» را می‌توان به طور کلی اصلی‌ترین علت این امر دانست. به هرحال شیخ اصلاحات که عزمش برای کاندیداتوری و پیروزی در انتخابات اینک بر همگان آشکار شده به‌رغم حضور برخی چهره‌ها در اردوگاه انتخاباتی‌اش، اما به نظر می‌رسد این روزها شرایط مساعدی را در حزب و اردوگاهش مشاهده نمی‌کند. شاید پذیرش این موضوع برای کروبی بسیار دشوار باشد اما اوضاع در اردوگاه کروبی خوشایند وی نیست. انصراف مخفی برخی از اعضای اعتمادملی از عضویت در این حزب و یا تمایل به استعفا از سوی عده‌ای دیگر پس از دریافت نتایج نظرسنجی های مختلف که در آن شیخ کمترین درصد آرا را به خود اختصاص داده بود، از جمله مسائلی است که عرصه را بر این حزب فردمحور تنگ کرده است. حزب اعتماد ملی ذیل گفتمان اصلاح‌طلبی شکل گرفت اما تنها نام کروبی بر آن ثبت شد. کسانی چون جواد اطاعت، مهدی آیتی، رضا حجتی و مهدی پورفاطمی از جمله معترضانند. اگرچه پورفاطمی پیش از اینها جدایی از اعتمادملی را خواستار شده بود اما می‌توان این تحلیل را قوی دانست که عامل اصلی کناره‌گیری دیگران، جهت‌گیری‌های شیخ در انتخابات آتی ریاست جمهوری است. البته مهدی کروبی در شرایط کنونی چندین بار نسبت به این موضوع هشدار داده بود، به گونه‌ای که در برهه‌ای نسبت به تمایل اعضای حزب به خاتمی، بشدت هشدار داد و برخی شنیده‌ها حكایت داشت كه حتی آنان را تهدید به اخراج از حزب کرده است. با این وجود گرایش به خیمه اصلاح‌طلب مقابل کروبی موضوعی نبود که از نظرها پنهان بماند. در همین راستا بود که افرادی چون مهدی آیتی، جواد اطاعت، رضا حجتی و برخی دیگر از اعضای اعتماد ملی دی‌ماه سال گذشته و در شرایطی که هنوز خاتمی اعلام کاندیداتوری نکرده بود، در جمع اهالی بنیاد باران حضور یافتند و خواستار کاندیداتوری سیدمحمد خاتمی شدند و در ادامه نماز خود را نیز به امامت وی اقامه کردند. شیخ اکنون هم دچار چنین واقعیتی نه تنها در حزب که در اردوگاه انتخاباتی خود است. در روزهای اخیر اخبار و شنیده‌های زیادی چنین موضوعی را روایت می‌کند. همزمان با افزایش احتمال بازگشت خاتمی، تمایل برخی از اعضای حزب اعتماد ملی برای کناره‌گیری شیخ، روند صعودی گرفته است اما برخی محذوریت‌ها، معذوریت‌ها و محدودیت‌ها منجر به آن شده تا این عده نتوانند خواسته خود را شفاف و علنی سازند. البته شنیده شده تمایل به کناره‌گیری کروبی، در قالب پیشنهاد گرفتن چندین وزارتخانه و پست کلیدی و کناره‌گیری به سود میرحسین مطرح شده که مشخص نیست نتیجه آن چه بوده است. همانگونه که گفته شد پیش از این، مهدی کروبی اعضای اعتماد ملی را در حمايت از خاتمی به اخراج از حزب تهدید کرده بود، با این حال مشخص نیست وی به دیدارهای مستمر برخی از اعضای حزب خود با سیدمحمد خاتمی و اعضای بنیاد باران احاطه دارد یا نه! البته برخی تحلیلگران این ارزیابی را مطرح کرده‌اند که مهدی کروبی در هفته‌های اخیر با آگاهی از میزان رای خود، این قبیل پیشنهادات را چندان ناخوشایند نمی‌داند. اما آنچه این ارزیابی را سست می‌کند، بي‌اعتقادي ستاد میرحسین موسوی به جایگاه کروبی است. در حالی که برخی اعضای ستاد میرحسین همانند محمدعلی ابطحی – که البته اینک در خیمه شیخ حضور یافته – و برخی اعضای سازمان مجاهدین و حزب مشارکت، مهدی کروبی را «غضنفر» دانسته و اعلام می‌کنند که وی رای ندارد و «از ناحیه وی جای نگرانی نیست»، اعتقاد به امکان امتیازگیری کروبی از آنان تا حد زیادی خوشبینانه است. انشقاق در حزب اعتماد ملی در حمایت از کروبی و احتمال آگاهی شیخ اصلاحات از این موضوع، گمانه دیگری را هم از سوی برخی کارشناسان نزدیک به حزب اعتماد ملی به وجود آورده و آن، تلاش برای تقویت جایگاه حزب اعتماد ملی است. منابع نزدیک به اعتماد ملی می‌گویند، مهدی کروبی خود از عدم کسب پیروزی در انتخابات آگاه است - برخی معتقدند مهدی کروبی توانایی احیای آرای خود در دوره گذشته انتخابات ریاست‌جمهوری را نیز ندارد – و به دنبال حفظ پرستیژ عملکرد حزبی و حفظ حزب اعتماد ملی در مناسبات سیاسی کشور است. به اعتقاد این کارشناسان مسائل سیاسی، شیخ اصلاحات با تقویت جایگاه «کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری» در تلاش برای حفظ و تقویت مناسبات اقتصادی و سیاسی خود در خارج از کشور نیز هست. شاید حضور عبدالله مومنی در اردوگاه انتخاباتی شیخ و تاثیرگذاری طیف علامه دفتر تحکیم وحدت و نهضت آزادی، که ارتباطات مستمر خارجی دارند، در روند تصمیم‌گیری ستاد انتخاباتی کروبی را بتوان در همین راستا ارزیابی کرد. به هر حال در فاصله کمتر از 40روز به زمان رای‌گیری انتخابات ریاست‌جمهوری دهم، اوضاع برای مهدی کروبی، نخستین کسی که برای حضور در این انتخابات اعلام آمادگی کرد، چندان مساعد نیست.
چرا کروبی؟
این سوال می‌تواند قابل طرح باشد که وقتی در حزب اعتماد ملی، تمایل به کناره‌گیری مهدی کروبی وجود داشته باشد، حضور برخی چهره‌های سیاسی در اردوگاه انتخاباتی شیخ، چگونه قابل پذیرش است؟ پاسخ پرسش البته چندان دشوار نیست. بیشترین گرایش چهره‌ها به مهدی کروبی از یک طیف سیاسی صورت گرفته است. طیفی که از نقش‌آفرینی فراوانی در رسانه‌های کروبی نیز برخوردار است. اما این سوال نیز قابل پذیرش است كه در عین حالي که افرادی چون غلامحسین کرباسچی و محمدعلی نجفی به ستاد کروبی پیوسته‌اند، تصمیم کارگزاران برای حمایت از میرحسین چگونه توجیه‌پذیر است؟ تقسیم کار در کارگزاران در راستای استراتژی تقویت کاندیداهای اصلاح‌طلب به خوبی صورت گرفته است. از یکسو برخی چهره‌ها جهت‌گیری‌های انتخاباتی شیخ را سامان می‌بخشند و از دیگر سو امکانات تشکیلاتی کارگزاران در اختیار میرحسین بدون سازمان تشکیلاتی قرار می‌گیرد. بسیاری معتقدند این استراتژی در راستای هدف «تکثر آرا» به منظور کشیده شدن انتخابات به دور دوم طراحی و اجرا شده است. عدم پیروزی احمدی‌نژاد در مرحله اول انتخابات هدف غایی این استراتژی و طراحان آن است لذا در این راستا عدم اعتقاد به کروبی، موضوعی پنهان نیست. به‌عنوان مثال یکی از اعضای ارشد ستاد کروبی اخیرا به صراحت اعلام کرده که «همه اعتبار و هویت ما از هاشمی‌رفسنجانی است. ما بازی هر کسی را خراب کنیم، بازی هاشمی را خراب نمی‌کنیم». برخی دیگر نیز در جلسات خود صریحا اعلام می‌کنند که در راستای استراتژی «تکثر آرا» به ستاد کروبی پیوسته‌اند اگرنه هیچگاه و تحت هیچ شرایطی حاضر به تقویت وی نمی‌شدند. در چنین شرایطی که تمایل به کناره‌گیری کروبی در حزب اعتماد ملی رو به فزونی نهاده و از سوی دیگر افراد پیوسته به ستاد انتخاباتی شیخ نیز در حال پیگیری استراتژی خود هستند، به نظر می‌رسد مهدی کروبی نیاز به تدوین سیاستگذاری‌های جدیدی برای بازیگری در عرصه سیاسی – انتخاباتی کشور دارد. شاید در روزهای آینده اخبار غیرقابل انتظاری در این باره منتشر شود. ارسال نظر
پربیننده