گروه سیاسی: روز مبادای مجلس فرا رسید و دیروز صحن پارلمان در آزمون یک طرح یک فوریتی درباره اجرای برجام قرار گرفت. به گزارش «وطن امروز»، این طرح که طی فرآیند دور زدن کمیسیون برجام مطرح شد و به معنای دقیق‌تر طرحی برای چشم‌پوشی از واقعیات برجام بود؛ دیروز در صحن علنی مجلس ابتدا دارای اولویت شد و سپس کلیات آن در معرض رای نمایندگان قرار گرفت. استدلال‌های موافقان و مخالفان این طرح هم در روزهای قبل از طرح آن در مجلس و هم در جریان جلسه علنی دیروز، یک واقعیت تلخ را برای ایران امروز نشان داد. واقعیتی که می‌گوید یک اکثریت نسبی طرفدار این طرح، با علم به اینکه این طرح فاقد شرایط لازم برای تامین اهداف ایران است، در تلاش برای تصویب آن بودند. مناظره‌های روزهای اخیر درباره برجام و طرح مجلس نشان داد حامیان این طرح حتی اطلاعات اولیه درباره مذاکرات و برجام را ندارند. بسیاری از آنها هنوز یک پاراگراف از برجام را مطالعه نکرده‌اند. حتی در مناظره‌ای که شنبه‌شب میان مهرداد بذرپاش و مسعود پزشکیان در تلویزیون برگزار شد، اوج بی‌اطلاعی حامیان این طرح از مختصات کلی برجام – و نه جزئیات- آشکار شد. مسعود پزشکیان که هم نماینده حامی دولت در کمیسیون برجام بود و هم یکی از نماینده‌های امضاکننده طرح یک فوریتی برای اجرای برجام بود، در این مناظره تنها و تنها با انتقاد از عملکرد دولت سابق، به ذکر مسائلی بی‌ربط و سیاسی بسنده کرد و اساسا با رفتار خود نشان داد اطلاعات او از بسیاری از خبرنگاران حوزه هسته‌ای نیز کمتر است! او آنقدر در این حوزه بی‌اطلاع بود که صراحتا اعلام کرد بیانیه‌ای که او و 4 نماینده دیگر حامی دولت، درباره اثرات مثبت برجام صادر کرده‌اند را اصلا نخوانده و طبیعتا اطلاعاتی درباره آن نیز ندارد! در مقابل اما جریان منتقد محتوای برجام، با انتشار یک گزارش مهم و بی‌سابقه درباره برجام، نشان داد از یک پشتوانه علمی کم‌نظیر نسبت به آنچه طی 12 سال گذشته در مذاکرات هسته‌ای گذشته و تیرماه امسال در وین به برجام منتهی شده، برخوردار است. به جرأت می‌توان گفت، گزارش کمیسیون برجام بی‌نظیرترین گزارش کارشناسی در تاریخ جمهوری اسلامی ایران درباره یک معاهده بین‌المللی است. 170 ساعت کار کارشناسی با دعوت از تمام صاحبنظران مرتبط با مذاکرات هسته‌ای و صنعت هسته‌ای و نظامی کشور و استماع نظرات موافقان و مخالفان این طرح، گزارشی را به مجلس ارائه داد که دقیق‌ترین و کاربردی‌ترین مسائل درباره برجام و تبعات آن برای کشور در آن وجود دارد. با این حال اما در روز ارائه گزارش، ناگهان طرحی با حمایت رسمی و علنی علی لاریجانی به صحن ارائه شد تا همه زحمات کمیسیون برجام به حاشیه برود. طرحی که به جرات می‌توان گفت هدف اصلی آن، سرپوش گذاشتن به فاجعه برجام بوده است. این طرح اگرچه هفته گذشته با یک فوریت تصویب شد اما در کمیسیون امنیت ملی که ریاست آن با یکی از لیدرهای حامی برجام در مجلس است، به سرعت تصویب شد. طرحی که وندی شرمن، نماینده آمریکا در مذاکرات هسته‌ای آن را تامین‌کننده خواست آمریکا دانست! دیروز صحن علنی مجلس، صحنه بزرگی بود. آزمونی که باید در تاریخ به ثبت برسد! 2 جبهه درباره برجام ایجاد شد؛ در یک جبهه حامیان برجام بدون اصلاح بودند و جبهه دیگر خواستار اجرای برجام با اعمال برخی شروط و اصلاحات بویژه برای تضمین لغو تحریم‌ها بود. همانگونه که انتظار می‌رفت؛ روند موافقت‌ها و مخالفت‌ها نیز همانند روزهای گذشته بود. مخالفان، درباره تبعات فنی و نیز سیاسی این طرح اظهارنظر می‌کردند و موافقان نیز مثل همیشه تهمت و توهین را محور اظهارنظرهای خود درباره مخالفان می‌کردند. نماینده‌ای که برادر او اکنون به دامان ضد انقلاب پناهنده شده، در موافقت با جواد ظریف و برجام، یک نماینده انقلابی از خانواده شهید را که خواستار اصلاح برجام است، متهم به همنوایی با ابرقدرت‌ها کرد و همانند حسن روحانی که سکه کاسبان تحریم را زد؛ این نماینده روحانی را متهم به کاسبی از تحریم‌ها کرد.
در سوی دیگر برخی اعضای ارشد فراکسیون رهروان که وابسته به رئیس مجلس هستند، بدون آنکه از ماهیت و محتوای برجام دفاعی داشته باشند؛ صرفا به اظهارنظرهای مختلف درباره برجام می‌پرداختند. ظریف، عراقچی، صالحی و بقیه کسانی که در وین برجام را به بار آوردند دیروز از نزدیک شاهد تصمیم‌گیری مجلس بودند. در این میان علی‌اکبر صالحی نیز جزو کسانی بود که پشت میکروفن رفت و با یک رفتار نامتعادل و احساسی اقدام به دفاع از برجام کرد و به گونه‌ای سناریوی مظلوم‌نمایی خود را پیش برد که حتی در بخشی از این فیلم هندی، حالت گریه نیز به خود گرفت تا سناریوی کلی «بی‌خیالان» نسبت به کشور و منافع ملی، در روز رای‌گیری در مجلس، رنگ احساسی به خود نیز بگیرد! در نهایت سناریوی بی‌خیالان به نتیجه رسید و طرح اقدام متقابل و متناسب دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام که بیشتر شبیه یک لایحه دولتی برای اجرای چشم بسته برجام بود به تصویب رسید. 139 نماینده به این طرح رای مثبت دادند و 100 نماینده نیز با آن مخالفت کردند. 12 نماینده نیز ترجیح دادند نه نگران کشور باشند و نه بی‌خیال کشور! و رای ممتنع دادند! نکته قابل تامل درباره رای 54 درصدی مجلس به این طرح آن بود که نمایندگان حامی اجرای طرح، هرگز حاضر نشدند امضای خود را پای این طرح ثبت کنند. یعنی به‌رغم درخواست‌ها برای رای‌گیری شفاف درباره این طرح که نمایندگان موافق و مخالف طرح را مشخص می‌کرد اما با این پیشنهاد مخالفت شد تا در نهایت مشخص نشود چه کسانی در تاریخ مورد مواخذه ملت قرار خواهند گرفت.
مجلس سر کار است؟
مخالفان طرح اقدام متقابل و متناسب دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام در ابتدا به در دستور کار قرار گرفتن این طرح انتقاد کردند. شاید این برای اولین بار در مجلس نهم و حتی مجالس گذشته بود که یک طرح یک‌فوریتی به این سرعت در دستور کار مجلس قرار می‌گرفت که البته این موضوع به دلیل اصرار حامیان دولت و فراکسیون رهروان و نیز استفاده از ابزار قانونگذاری آنان در مجلس بود. روح‌الله حسینیان و مهرداد بذرپاش، نمایندگان مردم تهران در مجلس شورای اسلامی نسبت به این موضوع انتقاد کردند. روح‌الله حسینیان در این‌باره گفت: امروز در یک نقطه حساس تاریخی قرار گرفته‌ایم و اگر بدون دقت وارد بحث برجام شویم در برابر نسل‌های آینده پاسخی نداریم. وی با طرح این پرسش که چرا وارد کاری شویم که از اصل خلاف قانون اساسی است، اظهار داشت: چرا در ورود به طرح اجرای برجام تاکید می‌کنیم؟ چرا نمی‌گذارند نمایندگان روی آن مطالعه کافی انجام دهند؟ وی با اشاره به اصول 75 و 125 قانون اساسی که همه عهدنامه‌ها را منوط به تصویب مجلس می‌کنند، گفت: کجای برجام با این طرح به تایید مجلس می‌رسد؟ عهدنامه، طرفینی است، مگر می‌شود با اضافه و کم کردن یا حاشیه زدن به اصلی که ایران هیچ حقی در آن ندارد مجلس را سر کار بگذارند؟ مهرداد بذرپاش نیز در این‌باره به سیاسی‌کاری صورت گرفته درباره اولویت یافتن این طرح اشاره کرد و گفت: کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در کمتر از دو ساعت هم طرح را که جزو مهم‌ترین طرح‌های جمهوری اسلامی است بررسی کرده و هم 200 پیشنهاد را نیز بررسی و به صورت یکجا رد کرده است. عضو هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی همچنین تصریح کرد: به نظر شما این بررسی کارشناسی است؟ این بررسی عمیق و درست است؟ کسی مخالف برداشته شدن تحریم‌ها نیست ولی اگر در طرحی در این سطح که میزان اهمیت آن بر همه همکاران واضح و مبرهن است در عرض 2 ساعت به صورت یکجا 200 پیشنهاد را رد کنند، کارشناسی است؟ به نظر کار بهتری می‌توانستیم انجام دهیم. بذرپاش به اظهارات اخیر وندی شرمن در حمایت از طرح مجلس نیز اشاره کرد و گفت: من خواهش دارم که یکی از اعضای تیم مذاکره‌کننده امروز جواب خانم شرمن را بدهد. من از روی متن می‌خوانم که چه حرفی زده است. ما در مورد طرح صحبت می‌کنیم نه برجام. وندی شرمن، عضو ارشد تیم مذاکره‌کننده آمریکا گفته است «هیچ یک از بخش‌های طرح یک‌فوریتی مجلس مانع اجرایی شدن برجام نیست که نیاز امروز ما و کاخ سفید باشد» یکی این صحبت‌ها را تکذیب کند. حمید رسایی نیز در این‌باره به نکته قابل تاملی اشاره کرد و گفت برخی وزرای دولت حاضر به دفاع از برجام در مجلس و شورایعالی امنیت ملی نشدند. این نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: برجام یک موافقتنامه است و نمی‌شود آن را توجیه کرد اما دولت حتی برجام را در هیأت دولت هم نبرده است، برخی از وزرا حتی حاضر نشدند در جلسه کمیسیون برجام و همچنین در شورایعالی امنیت ملی از برجام دفاع کنند. در ادامه سیدبهلول حسینی در حمایت از در اولویت قرار گرفتن این طرح گفت: این توافق حاصل 2 و به عبارتی 12 سال مذاکره خصوصاً در ماه‌های اخیر است، در این مدت برادران مؤمن ما زحمات زیادی کشیدند. وی افزود: «شاید همانطوری که آقای ظریف گفت به آنچه خواستیم نرسیدیم اما به آنچه باید رسیدیم». وی همچنین خاطرنشان کرد: به قول آقای رئیس‌جمهور ما به طرف مقابل سه گل زدیم و دو گل خوردیم که این نشان‌دهنده دیپلماسی هوشمند و نرمش قهرمانانه است. اما پس از در اولویت قرار گرفتن این طرح، و براساس پیشنهاد لاریجانی، 2 موافق و 2 مخالف درباره کلیات این طرح به اظهارنظر پرداختند. در این میان البته هر از گاهی برخی نمایندگان مخالف طرح نسبت به اداره مجلس توسط علی لاریجانی اعتراض کردند. الیاس نادران به‌عنوان اولین مخالف، به رفتار غیراخلاقی با کمیسیون ویژه برجام و نیز فرآیند غیرقانونی درباره بررسی برجام در مجلس اشاره کرد. نادران در ادامه به بی‌توجهی کمیسیون بروجردی نسبت به اعمال ایرادات گزارش کمیسیون برجام در این طرح اشاره کرد و گفت: کمیسیون ویژه بررسی برجام 40 روز متن برجام را مورد رسیدگی قرار داد و گزارشی را منتشر و در صحن علنی مجلس قرائت کرد، رد پای این گزارش در کجای طرح پیشنهادی مشاهده می‌شود. کمیسیون امنیت ملی باید پاسخ دهد با توجه به اشکالاتی که در کمیسیون ویژه بررسی برجام مورد رسیدگی قرار گرفته کدام یک از دغدغه‌های مطرح شده در طرح پیشنهادی رفع شده است. عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس همچنین تصور تصویب کلیات این طرح و سپس اصلاح آن در بررسی جزئیات را یک تصور نادرست دانست و گفت: عده‌ای با کلیات و جزئیات طرح پیشنهادی موافقند که خودشان می‌دانند و عده‌ای هم به تصور اینکه به کلیات رای دهند بعد در جزئیات خواهند توانست پیشنهادات خود را جایگزین کنند به کلیات رای می‌دهند که من خطاب به گروه دوم می‌گویم شما یا آقای رئیس را نشناخته‌اید یا ساده‌لوحی می‌کنید، برای اینکه فکر می‌کنید چیزی را می‌شود تصویب کرد و جایگزین آنچه کرد که کمیسیون امنیت ملی در صحن تقدیم کرده است. این تجربه در 3-2 روز آینده مشخص می‌شود.
ماجرای نقل قول لاریجانی!
اما تذکر علیرضا زاکانی تاحدودی فضای مجلس را متاثر از خود کرد. زاکانی گفت دبیرخانه شورایعالی امنیت ملی با این طرح مخالف است. زاکانی درباره نقش لاریجانی در ایجاد شرایط فعلی گفت: «کمیسیون برجام 40 شبانه‌روز تلاش کرد تا بتواند ابعاد مختلف و پیچیده این توافقنامه را مورد بررسی قرار دهد و در نهایت به گزارشی رسیدیم که مبتنی بر قواعد کمیسیون‌های مجلس به تصویب رسید و در صحن منعکس شد اما جنابعالی- لاریجانی- طرحی را که از دو ماه قبل آماده کرده بودید در دستور گذاشتید». به گزارش فارس، لاریجانی در اینجا پاسخ داد تذکر شما قبلاً توسط دیگر نمایندگان مطرح شده و پاسخ داده شده است که زاکانی در جواب گفت: شما اتهام دروغ به من زدید. من صبح در دبیرخانه شورای امنیت ملی بودم، صحبت‌هایی که دیروز بعدازظهر با آقای شمخانی کرده بودید مطرح شد و مسؤول مربوط گفت آقای لاریجانی درست مطلب را منتقل نکرده است. اما ماجرا چه بود؟ یا در واقع اینکه زاکانی می‌گوید لاریجانی مسائل را درست منتقل نکرده چیست؟ مشرق در گزارشی به نقل از یک منبع آگاه در این‌باره نوشت: براساس قرار قبلی، باید آقایان زاکانی، لاریجانی و شمخانی قبل از بررسی کلیات طرح یک‌فوریتی اقدام متناسب و متقابل ایران در اجرای برجام، درباره مفاد طرح، به تفاهم می‌رسیدند، این در حالی است که چنین تفاهمی هنوز حاصل نشده است لذا طرح باید از دستور کار خارج می‌شد. وی افزود: آقای لاریجانی بدون حضور آقای زاکانی، با دبیر شورایعالی امنیت ملی صحبت کرده و بنابر اظهارات آقای زاکانی، از دفتر دبیرخانه نیز با مجلس تماس گرفته شده تا طرح از دستور کار خارج شود اما این اتفاق نیفتاد. حسین طلا دیگر مخالف این طرح بود. این نماینده مردم تهران در مجلس خاطرنشان کرد با توافق انجام شده ما 15 سال وارد محدودیت می‌شویم و این برای کشور مفید نخواهد بود. وی با بیان اینکه مقام معظم رهبری درباره برجام دو نکته اصلی را بیان کرده‌اند، در بیان این دو نکته گفت: اول اینکه ایشان تأکید کردند توافق بررسی شود که از همین رو کمیسیون ویژه تشکیل و نهایتا گزارش آن قرائت شد. دوم اینکه تأکید کردند من در رد یا قبول توافق دخالتی نمی‌کنم. نماینده مردم تهران در مجلس با تأکید مجدد بر اینکه با توافق و رفاه مردم مخالف نیست، خاطرنشان کرد: ما امروز به دنبال گرفتن حق قانونی مردمیم. ما مخالف اینیم که عزت و شرف ملت زیر سوال برود البته باید بگویم منظورم این نیست که طرح همکاران باعث این موضوع شده اما باید همکاری بیشتری برای جمع‌بندی در این زمینه داشته باشیم. علیرضا زاکانی نیز در مخالفت با این طرح اظهارات مفصلی داشت. زاکانی در بخشی از این اظهارات تاکید کرد برجام موجب لغو تحریم‌ها نمی‌شود. وی با تأکید مجدد بر اینکه تحریم‌ها لغوشدنی نیست، گفت: سخنان آقای عراقچی، صالحی و ظریف با هم تناقض دارد؛ ما فهمیدیم 5 سند درباره توافق هسته‌ای وجود دارد که اولی برجام و دومی قطعنامه شورای امنیت است. وی ادامه داد: سومین سند برنامه بلندمدتی است که آقای عراقچی گفت همین برجام است اما آقای صالحی در جلسه کمیسیون گفت در حال تدوین است. نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی گفت: سند چهارم توافق محرمانه میان ایران و آژانس است که به ما عنوان شد کلیاتی از آن را می‌توانیم مطرح کنیم اما سند پنجم بین ایران و آمریکا امضا شده است. وی مسیر شکایات و حق‌خواهی ایران را در برجام مسدود دانست و اظهار داشت: من از آقای عراقچی پرسیدم ما به کجا می‌توانیم شکایت کنیم. ایشان پاسخ داد باید به خدا شکایت کنیم. زاکانی با تأکید بر اینکه تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای نتوانسته است حقوق اساسی ایران را از گرگ‌های اروپایی و آمریکایی بگیرد، تصریح کرد: قرار نیست اگر این تیم نتوانست حق ما را بگیرد ما به این طرح رأی موافق دهیم.
تصویب شد!
موافقان طرح نیز در اظهارنظرهایی با استناد به اظهارات تیم مذاکره‌کننده مطالبی را بیان کردند که در بیشتر مواقع اساسا با موضوع و محتوای جلسه ارتباطی نداشت اما سرانجام نمایندگان کلیات طرح اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در قبال اجرای برجام را پس از بحث و بررسی به تصویب رساندند. نمایندگان با 139 رأی موافق، 100 رأی مخالف و 12 رأی ممتنع از 253 نماینده حاضر در صحن علنی، کلیات این طرح را مصوب کردند. جزئیات این طرح در نشست علنی روز سه‌شنبه این هفته پارلمان در صحن علنی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.
فیلم هندی صالحی در مجلس
علی‌اکبر صالحی که تا قبل از موافقت با حضور مستقیم او در مذاکرات هسته‌ای، هر از گاه ساز متفاوت نسبت به مواضع دولت در مذاکرات می‌زد، پس از حضور در وین و قرار گرفتن در مسیر مستقیم مذاکرات، تاحدودی تغییر موضع داد و به دفاع تمام‌قد از مذاکرات پرداخت. با این حال هنوز اظهارنظر معروف وی درباره دبه آمریکایی‌ها پس از مذاکرات لوزان در اذهان مانده است. صالحی در آن زمان گفت که آمریکایی‌ها درباره توافقات لوزان دبه درآورده‌اند. او البته چند روز بعد ناگهان در جریان یک عمل کلنوسکوپی، دچار پارگی روده بزرگ شد. اتفاقی که او آن را بسیار خطرناک می‌دانست. با این حال اما یک روز پس از عمل جراحی وقتی خبرنگار واحد مرکزی خبر در بیمارستان از صالحی درباره دبه آمریکایی‌ها پرسید، او جواب داد که «شوخی کرده است»! صالحی دیروز در مجلس حاضر بود و آخرین دفاعش از برجام را نیز انجام داد. در میانه اظهاراتش قسم خورد، گریه کرد و این فیلم هندی را با یک ادعای عجیب مبنی بر اینکه به اعدام تهدید شده نیز تکمیل کرد. رئیس سازمان انرژی اتمی اظهار داشت: بنده در اینجا شهادت می‌دهم والله در مسائل هسته‌ای نه با کندی روبه‌رو خواهیم شد و نه با توقف. آب سنگین‌مان خواهد بود. تحقیقات ما بر سر جای خود خواهد ماند، غنی‌سازی را انجام خواهیم داد و این در حالی است که آمریکایی‌ها می‌خواستند آب سنگین، غنی‌سازی و... نباشد اما به لطف خدا همه اینها بر سر جایش باقی است. این اظهارات صالحی در حالی است که براساس توافق وین و براساس برجام، ایران با یک وقفه بزرگ و یک کندی بی‌سابقه در صنعت هسته‌ای خود مواجه می‌شود. صالحی در ادامه عجیب‌تر هم سخن گفت. او مدعی شد: آنچه طرف مقابل در مذاکرات از ما می‌خواست محقق نشد. آنها می‌خواستند ما کشوری در کلوب فناوری هسته‌ای نباشیم که به لطف الهی هستیم. خواسته‌مان را بر آنها تحمیل کردیم. این درحالی است که طرف مقابل با برپایی جشن در وزارت خارجه آمریکا، گفت که برای اولین بار در 12 سال گذشته توانسته است ایران را متوقف کند. آمریکایی‌ها همین اواخر هم گفته‌اند با توافق، دستاوردهایی داشته‌اند که جنگ علیه ایران نیز نمی‌توانست آنها را محقق کند. صالحی اضافه کرد: ما به غنی‌سازی خود ادامه خواهیم داد، تحقیق و توسعه ادامه خواهد داشت، آب سنگین‌مان را خواهیم داشت و فروشنده اورانیوم غنی‌‌شده و آب سنگین خواهیم بود و به لطف خدا و حمایت مقام معظم رهبری و هدایت‌های ایشان برجام تاج افتخاری برای این ملت خواهد بود و یقین بدانید با این برجام منافع ملی و حاکمیت ملی حفظ خواهد شد. این اظهارات صالحی تقریبا برای همان کسانی خوب است که نه در جریان مذاکرات بوده‌اند و نه اساسا برجام را خوانده‌اند! چراکه در صورت مطالعه برجام، قطعا اظهارات و ادعاهای صالحی بیشتر شبیه یک جوک خواهد بود. البته صالحی در بخشی از اظهاراتش مدعی شد او تهدید به اعدام شده و کسی به او گفته است که در اراک او را دفن و سپس روی او بتن خواهد ریخت که به نظر می‌رسد با توجه به شخصیت صالحی، باید از کنار این قبیل ادعاهای او به‌سادگی گذشت.