گروه اقتصادی: پیکر بی‌جان بازار سرمایه روی تخت اتاق مراقبت‌های ویژه است و سهامداران خرد مغبون آنسوی پنجره با چشمانی غمبار، دودشدن هست و نیست زندگی خویش را در تالار شیشه‌ای به نظاره نشسته‌اند؛ این واقعیت امروز بازار سهام ایران پس از 2 سال دولتمردی دولتمردان تدبیر و امید است. مطالعه شاخص‌های عملکردی این بازار مبین این امر بوده که شاخص کل از نقطه اوج خود در نیمه دی‌ماه سال 92 تاکنون دست‌کم
30 درصد آب رفته است. رجوع به وضعیت شاخص متوسط قیمت سهام از عمق بیشتر رکود حکایت داشته، نقطه‌ای که شاخص قیمت وزنی - ارزشی از سقوط
44 درصد متوسط نرخ سهام در بورس تهران در این بازه زمانی روایتی تازه ارائه می‌دهد، بنابراین رکود فعلی را می‌توان یکی از شدیدترین رخداد‌های بازار سهام کشور برشمرد. بازار سهام امروز ایران با مشکلات مهمی چون نابرابری نرخ سود بانکی با ریسک اقتصادی و تورم،کاهش شدید بهای مواد خام در بازارهای جهانی، تعیین نرخ خوراک 13 سنتی برای پتروشیمی‌ها و مطالبات گسترده شرکت‌ها از دولت و دست‌آخر رکود عمیق در اقتصاد دست و پنجه نرم می‌کند. عناصری که گمان می‌رود در کنار عوامل دیگری چون متغیرهای سیاسی و رکود حاکم در اقتصاد جهانی، دست به دست هم داد تا زیان 5/1 درصدی را در پرونده کاری 6 ماه نخست امسال بورس حک کرده و دوباره یک عملکرد ضعیف هم درکارنامه فعل و انفعالات تالار شیشه‌ای به ثبت برسد. در واقع معاملات بازارسهام در 2 هفته اول فروردین منجر به رشد بیش از 13 درصدی شاخص ها شد اما پس از آن با موج جدید ابهامات در پرونده هسته‌ای، اشتیاق سهامداران برای خرید سهام فرو کاست و آنها را به پشت سنگر احتیاط کشاند. البته با خوشبینی‌های به‌وجود آمده در اواخر تیرماه به دلیل توافق تاریخی، بازار با بازدهی 6 درصدی مواجه شد اما پس ازحصول توافق، یک‌بار دیگر بازار سهام چهره خشن خود را به سهامداران نشان داد. در مردادماه امسال هم که بیشتر صنایع بورسی توان عبور از سد رکود حاکم بر اقتصاد کشور را نداشتند، بنابراین شاخص‌ها یک افت 3 درصدی را در تابلوی بورس به ثبت رساندند و حتی با بازگشایی 8 نماد بزرگ، دامنه ریزش‌های شاخص‌ها با پیش‌دستی، ماه آخر فصل دوم سال را در بازار سرمایه به خزان نشاند. مدیرعامل شرکت کارگزاری بانک دی، پیش‌بینی کرده که شرکت‌ها و صنابع بورسی در 6 ماه نخست امسال گزارش‌های مالی خوبی ارائه ندهند و افزوده که سیاست انقباضی دولت برای کنترل نرخ تورم مفید بوده اما رکود تورمی جای خود را به رکود داده است. «حامدفلاح جوشقانی» به نسیم گفته که در حال حاضر، رشد تورم از بین رفته اما رکود سنگین تمام صنایع و شرکت‌های بورسی را فرا گرفته است. وی، نسبت به کشدار شدن رکود کنونی هشدار داده و گفته که اگر این وضعیت ادامه یابد به طور قطع به بحران تبدیل خواهد شد. وی درباره رفتار وزارت نفت با سهامداران شرکت‌های پالایشی هم مدعی شده که وزارت نفت درباره سهامداران شرکت‌های پالایشی شفاف عمل نمی‌کند و تاکید کرد که وزارت نفت باید درباره فروش نفت به پالایشگاه‌ها و خرید فرآورده‌های نفتی از آنها شفاف و براساس قرارداد‌های بلندمدت عمل کند. همچنین مدیر عامل شرکت کارگزاری بانک ملت برآورد کرد که گزارش‌های 6 ماه شرکت‌های بورسی در نیمه نخست امسال خوب نباشند و احتمال داد که عمده شرکت‌ها در نیمه نخست سال جاری، تعدیل منفی هم خواهند داشت. عباس نیکچری پیش‌بینی کرده که بازار سرمایه در سال جاری وضعیت خوبی نداشته باشد و افزوده که در سال گذشته هم واقعیت‌های اقتصادی نادیده گرفته شد. به جرات می‌توان گفت اتفاقاتی که بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم در عرصه‌های سیاسی و اقتصادی کشور رخ داده، بیشترین آثار منفی ممکن را در بورس تهران و بازار سرمایه کشور به دنبال داشته، البته وضعیت دیگر بازارهای کشور هم تعریف چندانی ندارند، اما هیچیک از بازارهای موازی یا رقیب، وضعیتی مشابه بازار سرمایه ندارند. چنانچه دولت به سرعت شفافیت در بازار سهام را به سرانجام نرساند، بر رفع مشکل نقدینگی شرکت‌های بورسی تاکید نورزد، باید منتظر ریزش بیشتر شاخص‌ها و غبن بیش از پیش تعداد بیشتری از فعالان بازار سرمایه در این شرایط بود.
سقوط ۲۰۲ هزار میلیارد تومانی ارزش بازار سرمایه
علاوه براین رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران گفت: از دی‌ماه سال
۹۲ تاکنون ارزش بازار سرمایه ایران
۲۰۲ هزار میلیارد تومان کاهش یافته است. علی سنگینیان با بیان اینکه بازار سرمایه کشور از دی‌ماه سال ۹۲ روند نزولی خود را شروع کرده و با افت قیمت‌ها روبه‌رو شده است، گفت: ارزش بازار به عنوان نماد اندازه بازار نشان می‌دهد از دی‌ماه ۹۲، بازار
۳۸ درصد کوچک‌تر شده، یعنی ۲۰۲ هزار میلیارد تومان یا نزدیک به ۶۱ میلیارد دلار ارزش بازار از بین رفته است. وی افزود: نکته مهم اینکه از دست رفتن ارزش بازار در واقع به معنی از دست رفتن ثروت و دارایی‌های من و شما بوده است، صندوق‌های بازنشستگی، بانک‌ها، بیمه‌ها و... در این مدت ضرر کرده‌اند و به عبارتی، این مشکل تنها چالش بازار سرمایه نبوده است بلکه همه ما در این بازار ضرر کرده‌ایم و ۶۰ میلیارد از دارایی‌های‌مان را از دست داده‌ایم. رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران در ادامه با اشاره به کاهش 5/31 درصدی شاخص کل اظهار داشت: نکته جالب این است که همین افت شاخص برای شرکت‌های بزرگ ما حدود ۴۰ درصد بوده و این نشان می‌دهد که شرکت‌های بزرگ هم آسیب دیده‌اند و نه‌تنها وضعیت بهتری ندارند بلکه شرایط بدتری را تجربه می‌کنند. وی توضیح داد: ما در 3-2 سال گذشته (قبل از سال ۹۱) که با شرایط رکود تورمی مواجه شدیم، تنها شرکت‌های کوچک آسیب دیدند و شرکت‌های بزرگ توانستند خود را تا حدودی حفظ کنند و به فعالیت‌شان ادامه دهند اما می‌بینید که در این 2 سال گذشته شرکت‌های بزرگ ما از شرکت‌های کوچک آسیب بیشتری دیده‌اند. سنگینیان تصریح کرد: اگر از شاخص قیمت سودها را از آن حذف کنیم، نشان می‌دهد که حدود ۴۷ درصد این بازار منفی است، یعنی عملکرد بازار حدود ۵۰ درصد منفی بوده است.