۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۲۴

در طلب معصومیت یک آرمان تاریخی

در طلب معصومیت یک آرمان تاریخی تمایل به رنگین کردن بنا‌های معماری در ایران تنها به دوران اسلامی و به تحولات هنری که در پیامد ورود اسلام به ایران شد، محدود نمی‌شود و از گذشته‌های بسیار دور، آشکارا و به وضوح در آثار معماری پیش از اسلام نیز به چشم می‌خورد، طوری که در آثار کهن ایرانی چه از دوران عیلامی‌ها یا پیش از آن و چه در دوران هخامنشیان ، رنگ‌آمیزی بنا‌های معماری یکی از سنت‌های دیرینه محسوب می‌شده است و هنرمند ایرانی آنجا که نمی‌توانسته دیوار‌ها را با نقش برجسته آذین کند از جلوه و حضور آذین‌های رنگی بهره می‌برده است و پوشاندن دیوار‌ها از نقاشی دیواری و رنگین کردن سطوح گچبری‌ها و دیگر عناصر معماری به‌کار رفته در بنا نیز در جهت تحقق همین تفکر بوده است و ردپای این سنت را می‌توانیم تا دوران ساسانیان آشکارا بر گچبری‌های«ایوان بزرگ مدائن» دنبال کنیم. همچنین اندکی بعدتر با ورود اسلام به ایران می‌توانیم تداوم این سنت را در رنگ‌آمیزی و آذین‌گری دوران نخستین معماری‌های اسلامی ایران بویژه در منازل و مساکن عمومی مشاهده کنیم. اما در دوران اسلامی نکته‌ای که پیرامون این مسأله بسیار اهمیت می‌یابد به‌کارگیری رنگ در ساختمان با اندیشه و روشی است که ثابت و پایدار بماند و تغییر ماهیت و کیفیت ندهد. تفکری که در نهایت به ابداع «کاشی» می‌انجامد و معماری اسلامی را به لحاظ تصویری به پردیسی از نقش و رنگ و برگرفته از عرفان اسلامی بدل می‌سازد. اما از آنجا که هر عنصر نابی در هنرهای اسلامی تجلیگاه خاص خویش را می‌جوید کاشیکاری نیز به عنوان یک هنر فاخر و ارزنده اسلامی به یکی از اساسی‌ترین عناصر تزئینی در مساجد اسلامی تبدیل می‌شود و حتی با گذشت اندک‌ زمانی می‌توانیم نفوذ و به‌کارگیری همین هنر والا را در آذین‌گری‌ها و تزئینات مدارس، نظامیه‌ها، مسجد و مدرسه‌ها و به‌طور کلی مراکز علمی و تعلیم و تربیت در این دوران ببینیم به طوری‌که همین مسأله سبب بالا رفتن سطح این مراکز و ارزش دوچندان آنان می‌شود؛ فارغ از اینکه خود این عناصر تزئینی به لحاظ دارا بودن ارزش‌های خاص تصویری، رنگی، نوری و تفکری چقدر در مهندسی ذهن این محصلان مؤثر و قدرتمند بوده و تاثیر عرفانی و روحانی این تصاویر می‌توانسته است به خلاقیت و آرامش محصلان این مراکز کمک کند. از این میان می‌توان به مدرسه چهارباغ اصفهان (مادر شاه)، مدرسه خان در شیراز، مدرسه شاهزاده در یزد، مدرسه سلطانی در کاشان و صدها مدرسه دیگر در طول تاریخ اشاره کرد، اما آنچه امروزه در همین سرزمین تحت نام مدرسه و دانشگاه در حال ساخت‌و‌ساز و شکل‌گیری است نه حقانیت معماری را داراست نه اصول زیبایی‌شناسی اسلامی در آن نقشی دارد و این جایگاه نزول زیر‌ساخت‌های تصویری و معماری را در کشوری نشان می‌دهد که نخستین نظامیه آن را به سال 467 هجری خورشیدی بنا نهاده‌اند. * کارشناس ارشد نقاشی انتخاب شهردار نمونه کشور فارس: به مناسبت روز ملی شوراها، مراسمی در تالار حافظ شیراز برگزار شد و از خدمات 27 شهردار نمونه کشور تقدیر به عمل آمد. این مراسم همزمان با سفر استانی رئیس‌جمهور به استان فارس برگزار شد و از شهرداران نمونه کشوری توسط رئیس‌جمهور تقدیر شد. در این مراسم از شهردار بیرجند و 26 شهردار دیگر که به عنوان شهردار نمونه در بین شهرداران کشور انتخاب شده بودند، تجلیل شد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده