آزاده صالحی: نمایشگاه عکس‌های بهمن جلالی، عکاس پیشکسوت، اردیبهشت‌ماه در گالری راه‌ابریشم افتتاح شد. در این نمایشگاه، عمده آثار جلالی را خانه‌ها و به‌طور کلی معماری کاهگلی مناطقی چون نایین، یزد، بروجرد، کاشان،کاروانسرای شاه‌عباس واقع در جاده قدیم یزد به اصفهان، کرمان، اردستان و ... تشکیل داده بودند. خود او درباره این نمایشگاه اعتقاد دارد: معماری کویر از مشهو‌رترین سبک‌های معماری در جهان است که فرم‌های ساده‌اش را از طبیعت گرفته و نه‌تنها خود را به محیط پیرامونش تحمیل نمی‌کند بلکه جزئی از آن می‌شود. من به شخصه به دفعات، معماری کویر را دیده و آن را عکاسی کرده‌ام. همیشه تحت تاثیر هماهنگی آن با فضای پیرامونش و معماری گمنامی که می‌دانستند دقیقا چگونه از نیروی طبیعت در ساخت این خانه و اماکن استفاده کنند قرار گرفته‌ام. این نوع معماری از دو ویژگی انسان‌دوستانه و طبیعت دوستانه برخوردار است. نکته جالب این است که مصالح آن از طبیعت است و به طبیعت هم بازمی‌گردد. نمایشگاه «باخاک» بهمن جلالی فرصت خوبی بود تا با او به گفت‌و‌گویی نه‌چندان طولانی بنشینیم و درباره روند عکاسی خاصه عکاسی مستند اجتماعی بپرسیم. مسیر گفت‌و‌گو از سال‌های آغازین فعالیت‌های جلالی در انگلستان شکل می‌گیرد و حرف از کار کردن در استودیوی جان ویکرز در انگلستان می‌شود. جلالی می‌گوید: این استودیو همانطور که اشاره کردید متعلق به جان ویکرز، عکاس سرشناس آن دوران بود. او در واقع یک استودیوی تبلیغاتی داشت و من در مدتی که در این کشور تحصیل می‌کردم، نزد او کار کردم. فعالیت و همکاری با ویکرز در عین حال به من کمک کرد تا بتوانم اقامت بگیرم. این عکاس باسابقه درباره دیدگاهش نسبت به عکاسی معماری کویر می‌گوید: من تقریبا از سال‌های 1355 یا شاید هم پیش از آن به معماری کویر علاقه‌مند بودم. همه‌جا می‌رفتم و این نوع معماری را از نزدیک مشاهده می‌کردم حتی روستاها و از این میان دو نوع معماری بیشتر توجهم را جلب کرد. نخست معماری ایران در کویر و دیگری معماری بافت قدیم بوشهر. در کنار این دو نوع من سعی کردم، پروژه کتاب ایران را هم به مرحله انتشار برسانم. علاوه بر این، پروژه معماری خاک ایران را نخستین‌بار در قالب نمایشگاهی با عنوان «از خاک، باخاک، بر خاک» در هامبورگ آلمان برگزار کردم؛ پروژه‌ای که شاید نظیر آن را کمتر دیده باشید. نمی‌توان با بهمن جلالی مواجه شد و از او درباره فعالیت‌هایی که در روزهای اول پیروزی انقلاب اسلامی به همراه دیگر عکاسان انجام داده چیزی نپرسید. بویژه نگاه او نسبت به عکاسی انقلاب و بعد، جنگ هشت ساله و همچنین انتشار کتاب (خرمشهر) که طی این سال تنها 2بار تجدید چاپ شد. البته جلالی بعدها توانست 125 اسلاید و عکس‌هایی از اشغال خرمشهر و هشت سال دفاع مقدس را در برلین به معرض نمایش بگذارد و همچنین فیلمی 12 دقیقه‌ای را نیز در فستیوال فیلم و عکس مستند برلین عرضه کند. وی برای این اسلایدشو نام «روایت شهری که بود» را انتخاب کرد و چگونگی اشغال این شهر را در آن به نمایش گذاشت.خود او درباره پیروزی انقلاب و جنگ اعتقاد دارد: مسلما این دو واقعه، عکاسی ایران را رشد داد و عکاسان در رهگذر این دو جریان توانستند به تجارب تازه‌ای دست یابند. بویژه اینکه غالب این تجربه‌ها از دل پیروزی انقلاب برمی‌خاست چون ما تا آن زمان انقلاب گسترده‌ای به این شکل نداشتیم و وقوع انقلاب توانست دستمایه سوژه عکاسان خاصه عکاسان مستند اجتماعی شود و آنها را به خود جذب کند.او را به یاد«زیپولی» عکاس و ایران‌شناس ایتالیایی‌الاصل می‌اندازم که سال گذشته به ایران آمد و در حاشیه نمایشگاه «چشم‌درون» مجموعه عکس‌های خود را که با الهام از اشعار بیدل دهلوی کار کرده بود به نمایش گذاشت.بهمن جلالی می‌گوید: مشکل ما این است که نمی‌دانیم کجا هستیم و امثال زیپولی این را خوب می‌دانند که کجای کارند. فراموش نکنیم که او پیش از آنکه یک عکاس باشد، یک مستشرق و ایران‌شناس است و حتی شاید ایران را بهتر از ما بشناسد. فکر می‌کنم وجه افتراق ما با او و اینکه چرا ما نمی‌توانیم از اشعار مفاخر ایرانی در عکاسی و دیگر هنرهایمان استفاده کنیم این است که ما شناخت و اشراف کافی نداریم.او می‌گوید: وظیفه عکس، افشاگری و دادن اطلاعات از طریق چاپ و انتشارات است. باید بدانیم که جای عکس‌ها در کتاب است و این امر تنها با انتشار میسر می‌شود اما سیاستگذاران فرهنگی به انتشار مجموعه عکس‌های عکاسان توجهی نمی‌کنند. البته بخشی از این آسیب نیز به مدیرمسؤولان نشریات برمی‌گردد که عکاسان را به سمت سوژه‌های مستند اجتماعی هدایت نمی‌کنند و تمام توجهشان به سمت و سوی عکاسی خبری و اخبار روزمره متمرکز شده است. می‌پرسم جایی از شما یک نقل قول خواندم و آن اینکه «تا وقتی می‌خواهیم همه چیز را سهل و آسان به دست بیاوریم، سرنوشت‌مان همین دوسالانه‌هاست». این ضعف به عکاسان برمی‌گردد یا متوجه چرخه آموزشی دانشگاه‌هاست؟ که می‌گوید: قطعا به برگزارکنندگان و بستر آموزش دانشگاه مربوط می‌شود. وقتی دست‌اندر‌کاران برگزاری دوسالانه‌ها از نحوه و چند و چون این نمایشگاه‌ها اطلاع درستی ندارند، چطور می‌توانیم انتظار داشته باشیم که برآیند مطلوبی نصیبمان شود؟
از او درباره آرشیو عکس‌های انقلاب هم می‌پرسم. از جا بلند می‌شود و همانطور که به استقبال میهمانان تازه‌وارد نمایشگاه می‌رود به تلخی می‌گوید: سال‌ها این جمله را گفته‌ایم و کسی اعتنایی نکرده است. باید موسسه‌ای ایجاد شود تا عکس‌هایی که به آن اشاره می‌کنید، خاصه عکس‌های انقلاب و جنگ در آن نگهداری و برای نسل‌های آینده به معرض نمایش گذاشته شود. می‌پرسم نمی‌خواهید توضیح بیشتری درباره این نمایشگاه بدهید، می‌گوید: نه موضوع آن روشن است و یادت باشد هر چه را تعریف کنی آن را کشته‌ای. در کنار عکس‌های معماری کویر بهمن جلالی، 10 قطعه عکس زنان قاجار که از مجموعه «آینه خیال» انتخاب شده در این نمایشگاه به معرض نمایش گذاشته شده است. برگزاری بیش از 50 نمایشگاه عکس در کشورهایی چون ایران، فرانسه، آلمان، مجارستان، چکسلواکی، فنلاند، اسپانیا و...، تدریس و تحقیق در دانشگاه‌های تهران، هنر، آزاد و مرکز تحقیقات و مطالعات ارشاد از سال 1359 تاکنون، تاسیس عکسخانه ایران، مشارکت و همکاری در پروژه چاپ کتاب عکس ایران و... حاصل فعالیت‌های ارزنده و درخشان او در سال‌های گذشته بوده است. نمایشگاه عکس با خاک بهمن جلالی که روز جمعه 11 اردیبهشت‌ماه افتتاح شد تا 22 این ماه در گالری راه ابریشم ادامه دارد. گزارشی از نمایشگاه «با خاک» بهمن جلالی
از خاک، با خاک، بر خاک
آزاده صالحی: نمایشگاه عکس‌های بهمن جلالی، عکاس پیشکسوت، اردیبهشت‌ماه در گالری راه‌ابریشم افتتاح شد. در این نمایشگاه، عمده آثار جلالی را خانه‌ها و به‌طور کلی معماری کاهگلی مناطقی چون نایین، یزد، بروجرد، کاشان،کاروانسرای شاه‌عباس واقع در جاده قدیم یزد به اصفهان، کرمان، اردستان و ... تشکیل داده بودند. خود او درباره این نمایشگاه اعتقاد دارد: معماری کویر از مشهو‌رترین سبک‌های معماری در جهان است که فرم‌های ساده‌اش را از طبیعت گرفته و نه‌تنها خود را به محیط پیرامونش تحمیل نمی‌کند بلکه جزئی از آن می‌شود. من به شخصه به دفعات، معماری کویر را دیده و آن را عکاسی کرده‌ام. همیشه تحت تاثیر هماهنگی آن با فضای پیرامونش و معماری گمنامی که می‌دانستند دقیقا چگونه از نیروی طبیعت در ساخت این خانه و اماکن استفاده کنند قرار گرفته‌ام. این نوع معماری از دو ویژگی انسان‌دوستانه و طبیعت دوستانه برخوردار است. نکته جالب این است که مصالح آن از طبیعت است و به طبیعت هم بازمی‌گردد. نمایشگاه «باخاک» بهمن جلالی فرصت خوبی بود تا با او به گفت‌و‌گویی نه‌چندان طولانی بنشینیم و درباره روند عکاسی خاصه عکاسی مستند اجتماعی بپرسیم. مسیر گفت‌و‌گو از سال‌های آغازین فعالیت‌های جلالی در انگلستان شکل می‌گیرد و حرف از کار کردن در استودیوی جان ویکرز در انگلستان می‌شود. جلالی می‌گوید: این استودیو همانطور که اشاره کردید متعلق به جان ویکرز، عکاس سرشناس آن دوران بود. او در واقع یک استودیوی تبلیغاتی داشت و من در مدتی که در این کشور تحصیل می‌کردم، نزد او کار کردم. فعالیت و همکاری با ویکرز در عین حال به من کمک کرد تا بتوانم اقامت بگیرم. این عکاس باسابقه درباره دیدگاهش نسبت به عکاسی معماری کویر می‌گوید: من تقریبا از سال‌های 1355 یا شاید هم پیش از آن به معماری کویر علاقه‌مند بودم. همه‌جا می‌رفتم و این نوع معماری را از نزدیک مشاهده می‌کردم حتی روستاها و از این میان دو نوع معماری بیشتر توجهم را جلب کرد. نخست معماری ایران در کویر و دیگری معماری بافت قدیم بوشهر. در کنار این دو نوع من سعی کردم، پروژه کتاب ایران را هم به مرحله انتشار برسانم. علاوه بر این، پروژه معماری خاک ایران را نخستین‌بار در قالب نمایشگاهی با عنوان «از خاک، باخاک، بر خاک» در هامبورگ آلمان برگزار کردم؛ پروژه‌ای که شاید نظیر آن را کمتر دیده باشید. نمی‌توان با بهمن جلالی مواجه شد و از او درباره فعالیت‌هایی که در روزهای اول پیروزی انقلاب اسلامی به همراه دیگر عکاسان انجام داده چیزی نپرسید. بویژه نگاه او نسبت به عکاسی انقلاب و بعد، جنگ هشت ساله و همچنین انتشار کتاب (خرمشهر) که طی این سال تنها 2بار تجدید چاپ شد. البته جلالی بعدها توانست 125 اسلاید و عکس‌هایی از اشغال خرمشهر و هشت سال دفاع مقدس را در برلین به معرض نمایش بگذارد و همچنین فیلمی 12 دقیقه‌ای را نیز در فستیوال فیلم و عکس مستند برلین عرضه کند. وی برای این اسلایدشو نام «روایت شهری که بود» را انتخاب کرد و چگونگی اشغال این شهر را در آن به نمایش گذاشت.خود او درباره پیروزی انقلاب و جنگ اعتقاد دارد: مسلما این دو واقعه، عکاسی ایران را رشد داد و عکاسان در رهگذر این دو جریان توانستند به تجارب تازه‌ای دست یابند. بویژه اینکه غالب این تجربه‌ها از دل پیروزی انقلاب برمی‌خاست چون ما تا آن زمان انقلاب گسترده‌ای به این شکل نداشتیم و وقوع انقلاب توانست دستمایه سوژه عکاسان خاصه عکاسان مستند اجتماعی شود و آنها را به خود جذب کند.او را به یاد«زیپولی» عکاس و ایران‌شناس ایتالیایی‌الاصل می‌اندازم که سال گذشته به ایران آمد و در حاشیه نمایشگاه «چشم‌درون» مجموعه عکس‌های خود را که با الهام از اشعار بیدل دهلوی کار کرده بود به نمایش گذاشت.بهمن جلالی می‌گوید: مشکل ما این است که نمی‌دانیم کجا هستیم و امثال زیپولی این را خوب می‌دانند که کجای کارند. فراموش نکنیم که او پیش از آنکه یک عکاس باشد، یک مستشرق و ایران‌شناس است و حتی شاید ایران را بهتر از ما بشناسد. فکر می‌کنم وجه افتراق ما با او و اینکه چرا ما نمی‌توانیم از اشعار مفاخر ایرانی در عکاسی و دیگر هنرهایمان استفاده کنیم این است که ما شناخت و اشراف کافی نداریم.او می‌گوید: وظیفه عکس، افشاگری و دادن اطلاعات از طریق چاپ و انتشارات است. باید بدانیم که جای عکس‌ها در کتاب است و این امر تنها با انتشار میسر می‌شود اما سیاستگذاران فرهنگی به انتشار مجموعه عکس‌های عکاسان توجهی نمی‌کنند. البته بخشی از این آسیب نیز به مدیرمسؤولان نشریات برمی‌گردد که عکاسان را به سمت سوژه‌های مستند اجتماعی هدایت نمی‌کنند و تمام توجهشان به سمت و سوی عکاسی خبری و اخبار روزمره متمرکز شده است. می‌پرسم جایی از شما یک نقل قول خواندم و آن اینکه «تا وقتی می‌خواهیم همه چیز را سهل و آسان به دست بیاوریم، سرنوشت‌مان همین دوسالانه‌هاست». این ضعف به عکاسان برمی‌گردد یا متوجه چرخه آموزشی دانشگاه‌هاست؟ که می‌گوید: قطعا به برگزارکنندگان و بستر آموزش دانشگاه مربوط می‌شود. وقتی دست‌اندر‌کاران برگزاری دوسالانه‌ها از نحوه و چند و چون این نمایشگاه‌ها اطلاع درستی ندارند، چطور می‌توانیم انتظار داشته باشیم که برآیند مطلوبی نصیبمان شود؟
از او درباره آرشیو عکس‌های انقلاب هم می‌پرسم. از جا بلند می‌شود و همانطور که به استقبال میهمانان تازه‌وارد نمایشگاه می‌رود به تلخی می‌گوید: سال‌ها این جمله را گفته‌ایم و کسی اعتنایی نکرده است. باید موسسه‌ای ایجاد شود تا عکس‌هایی که به آن اشاره می‌کنید، خاصه عکس‌های انقلاب و جنگ در آن نگهداری و برای نسل‌های آینده به معرض نمایش گذاشته شود. می‌پرسم نمی‌خواهید توضیح بیشتری درباره این نمایشگاه بدهید، می‌گوید: نه موضوع آن روشن است و یادت باشد هر چه را تعریف کنی آن را کشته‌ای. در کنار عکس‌های معماری کویر بهمن جلالی، 10 قطعه عکس زنان قاجار که از مجموعه «آینه خیال» انتخاب شده در این نمایشگاه به معرض نمایش گذاشته شده است. برگزاری بیش از 50 نمایشگاه عکس در کشورهایی چون ایران، فرانسه، آلمان، مجارستان، چکسلواکی، فنلاند، اسپانیا و...، تدریس و تحقیق در دانشگاه‌های تهران، هنر، آزاد و مرکز تحقیقات و مطالعات ارشاد از سال 1359 تاکنون، تاسیس عکسخانه ایران، مشارکت و همکاری در پروژه چاپ کتاب عکس ایران و... حاصل فعالیت‌های ارزنده و درخشان او در سال‌های گذشته بوده است. نمایشگاه عکس با خاک بهمن جلالی که روز جمعه 11 اردیبهشت‌ماه افتتاح شد تا 22 این ماه در گالری راه ابریشم ادامه دارد. ارسال نظر
پربیننده