نو شدن یا معاصر بودن ـ3
زندگی بر پایه تفاوت‌ها
در دو هفته گذشته بحث‌هایی درباره نو شدن و معاصر بودن مطرح و به طور خلاصه به برخی از ویژگی و رویکردهای هنرمعاصر اشاره شد، اما یکی از تفاوت‌های عمده‌ای که وضعیت امروز ما نسبت به گذشته دارد و می‌توان روی آن تاکید کرد، نوع نگاه ما به هنرمندان است. اگر پیش از این هنرمندان را در مقایسه با هم قرار داده و یک یا چند هنرمند را در راس هرم یک جریان یا گرایش هنری می‌گذاشتیم، اما امروز دیگر با چنین دیدی به این مساله نگاه نمی‌شود. در این دوره با وجود آنکه همه هنرمندان در یک سطح قرار نمی‌گیرند، اما یک جریان یا رسانه هنری نیز در یک هنرمند نابغه و خاص خلاصه نمی‌شود. همانگونه که پیش از این درباره
درهم تنیده شدن مرزهای هنری و پیدایش هنرهای چند رسانه‌ای یا میان رسانه‌ای صحبت کردیم، این مساله نیز به نوعی گستردگی و آزادی عمل بیشتر هنرمند را می‌رساند؛ هنرمندی که دیگر از او به عنوان یک نابغه و فردی جدا از جامعه نام نمی‌بریم. به تعبیر دیگر در دوره معاصر، به جای شبیه‌سازی هنرمندان در قالب هرمی یک سبک هنری و قرار دادن یک فرد در بالای آن، بحث تفاوت‌ها (Differentiation) و شفاف‌سازی
(Particularization) مطرح می‌شود. هر هنرمند در جایگاه خود بیشتر نمایان شده و در جای خود ارتقا می‌یابد و دیگر بحث از یک ایدئولوژی و دیدگاه غالب در میان نیست. این توجه خاص به تفاوت میان هنرمندان موجب می‌شود بالا رفتن یک فرد در جایگاه هنری خود، به منزله حذف دیگری نباشد. اگر با یک نگاه جامعه‌شناختی به هنر معاصر نگاه کنیم، خواهیم دید که از یک ایستایی آماری و ساده‌سازی (Reduction) به سوی یک پویایی بر پایه تفاوت و تکثر رسیده‌ایم. اگر تمام تلاش انسان‌ها در سده پیش، این بوده است که همه چیز را در قالب زیبایی و الگوی برتر و پذیرفته شده در جامعه در بیاورند و از همین طریق به یک «یکسان سازی» می‌رسیده‌اند؛ ما اکنون در جوامعی بسر می‌بریم که ارتباطات گسترده فرصت رشد را برای بیشتر افراد فراهم می‌آورد، همچنین رشد و پیشرفت روزافزون تکنولوژی و علم که امروز دیگر غیرقابل مقایسه با سده‌های گذشته است، با موضوعات و مسائل گوناگونی که پیش می‌کشد، ما را به سوی پیچیدگی هرچه بیشتر پیش می‌برد و موجب ایجاد رسانه و گرایش‌های جدیدی در هنر معاصر می‌شود.
هوارد جِی. اسماگولا در کتاب «گرایش‌های معاصر در هنرهای بصری» خود به این مساله پرداخته و می‌نویسد: «امروزه نقد در واکنش به ماهیت شخصیِ هنر معاصر، به صورتی زودرس پایان مدرنیسم را اعلام کرده است، می‌گویم «زودرس» چون آنچه بسیاری آن را جوهر اندیشه مدرنیسم می‌دانند (زیبایی شناسی متمرکز و ناب بودن شکل) تنها دو وجه از وجوه حساسیتی گسترده‌تر را بازتاب می‌دهد، همچنین رویای آزادی فردی (این آزادی که آدمی راه خویش را در پیش گیرد و دید شخصی خود را بپروراند) اساس این فلسفه را می‌سازد. هنرمندان معاصر از طریق درهم آمیختن سبک‌های تاریخی یا مفاهیم نوین و ارزش‌های سنتی با شکل‌های افراطی، نمایانگر جهت‌هایی معنادار و گوناگون می‌شوند.
50 سال پیش، وقتی درهای موزه هنرهای معاصر نیویورک گشوده شد، میان هنر مدرن و نهادهای تثبیت شده فرهنگی پیوندی رقابت‌آمیز وجود داشت اما از آن زمان تاکنون، هنر پیشرو از هوای خفه موزه‌ها به جریان اصلی زندگی سرازیر شده است. آنچه روزگاری هدف توجه اقلیتی برگزیده قرار می‌گرفت، اینک چنان به خودآگاه جهان پا نهاده است که حامیان پیش‌تر آن حتی به خواب خود هم نمی‌دیدند».در دوره معاصر، هنرمندان «نابغه» و آثار منحصر به فردشان پس از رمانتیسیسم و بویژه دوران مدرن، که دارای اهمیت بسیار ویژه‌ای در آن بوده‌اند؛ جای خود را به هنرمندان و آثاری می‌دهند که طی این دو دهه، مرزهای میان رشته‌های مختلف هنری را از میان برداشته و در مقابل گالری‌ها و مجموعه‌دارانی می‌ایستند که آثار هنری را به اشیای مقدس تبدیل کرده و به عنوان یک کالای با ارزش اقتصادی خرید و فروش می‌کردند. این هنرمندان ابتدا با تغییر متریال آثار، کارهایی را پدید می‌آورند که کمتر قابل فروش است و سپس از فضای گالری‌ها خارج شده و به محیط شهرها و طبیعت اطراف آن روی می‌آورند. فضای منفعل گالری‌ها دیگر فضای مناسبی برای این هنرمندان جدید نیست و اگر هنرمند درون این فضا نیز به خلق اثر می‌پردازد، این فضا را به مکانی مناسب برای خلق اثر خود تبدیل می‌کند.
تازه‌های هنرمعاصر به سبک انگلیسی «صاحب هنر شوید»
با کمک دولت انگلستان توسط برنامه «صاحب هنر شوید» 12هزار و 500 نفر در پنج سال گذشته بیش از 10 میلیون پوند اثر هنری خریداری کرده‌اند. کنسول هنری دولت انگلستان که این برنامه توسط آن اجرا می‌شود اعلام کرده است، طی این برنامه، ارزش افزوده‌ای به گالری‌ها و هنرمندان این کشور تعلق خواهد گرفت. درآمد یک‌چهارم خریداران این برنامه پایین‌تر از دستمزد متوسط ملی انگلستان است! این برنامه وامهای بدون بهره تا سقف دوهزار پوند به افراد می‌دهد تا مردم بتوانند آثار هنری شامل نقاشی، عکاسی، مجسمه، آثار شیشه‌ای و مبلمان بخرند و باید در 10 ماه به صورت اقساط بازگردانند. 80 درصد آثار خریداری شده، نقاشی و مجسمه و حدود 15درصد سرامیک، جواهرآلات و آثار شیشه‌ای و دو درصد عکس بوده است. از جمله آثاری که در این برنامه به فروش رفته، می‌توان به آثار معروف آبستره «سارا موریس» اشاره کرد که یکی از پرینت‌های آن توسط گالری وایت چپل لندن به ارزش 395 پوند خریداری شده است. ایونا بلازویک مدیر گالری وایت چپل در این‌باره گفته است: این برنامه هنری ابتکاری ساده و تاثیرگذار به منظور توانا کردن مردم در خرید آثار هنری و تشویق آنها به درست کردن مجموعه‌های هنری شخصی است. زندگی بر پایه تفاوت‌ها
نو شدن یا معاصر بودن ـ3
زندگی بر پایه تفاوت‌ها
در دو هفته گذشته بحث‌هایی درباره نو شدن و معاصر بودن مطرح و به طور خلاصه به برخی از ویژگی و رویکردهای هنرمعاصر اشاره شد، اما یکی از تفاوت‌های عمده‌ای که وضعیت امروز ما نسبت به گذشته دارد و می‌توان روی آن تاکید کرد، نوع نگاه ما به هنرمندان است. اگر پیش از این هنرمندان را در مقایسه با هم قرار داده و یک یا چند هنرمند را در راس هرم یک جریان یا گرایش هنری می‌گذاشتیم، اما امروز دیگر با چنین دیدی به این مساله نگاه نمی‌شود. در این دوره با وجود آنکه همه هنرمندان در یک سطح قرار نمی‌گیرند، اما یک جریان یا رسانه هنری نیز در یک هنرمند نابغه و خاص خلاصه نمی‌شود. همانگونه که پیش از این درباره
درهم تنیده شدن مرزهای هنری و پیدایش هنرهای چند رسانه‌ای یا میان رسانه‌ای صحبت کردیم، این مساله نیز به نوعی گستردگی و آزادی عمل بیشتر هنرمند را می‌رساند؛ هنرمندی که دیگر از او به عنوان یک نابغه و فردی جدا از جامعه نام نمی‌بریم. به تعبیر دیگر در دوره معاصر، به جای شبیه‌سازی هنرمندان در قالب هرمی یک سبک هنری و قرار دادن یک فرد در بالای آن، بحث تفاوت‌ها (Differentiation) و شفاف‌سازی
(Particularization) مطرح می‌شود. هر هنرمند در جایگاه خود بیشتر نمایان شده و در جای خود ارتقا می‌یابد و دیگر بحث از یک ایدئولوژی و دیدگاه غالب در میان نیست. این توجه خاص به تفاوت میان هنرمندان موجب می‌شود بالا رفتن یک فرد در جایگاه هنری خود، به منزله حذف دیگری نباشد. اگر با یک نگاه جامعه‌شناختی به هنر معاصر نگاه کنیم، خواهیم دید که از یک ایستایی آماری و ساده‌سازی (Reduction) به سوی یک پویایی بر پایه تفاوت و تکثر رسیده‌ایم. اگر تمام تلاش انسان‌ها در سده پیش، این بوده است که همه چیز را در قالب زیبایی و الگوی برتر و پذیرفته شده در جامعه در بیاورند و از همین طریق به یک «یکسان سازی» می‌رسیده‌اند؛ ما اکنون در جوامعی بسر می‌بریم که ارتباطات گسترده فرصت رشد را برای بیشتر افراد فراهم می‌آورد، همچنین رشد و پیشرفت روزافزون تکنولوژی و علم که امروز دیگر غیرقابل مقایسه با سده‌های گذشته است، با موضوعات و مسائل گوناگونی که پیش می‌کشد، ما را به سوی پیچیدگی هرچه بیشتر پیش می‌برد و موجب ایجاد رسانه و گرایش‌های جدیدی در هنر معاصر می‌شود.
هوارد جِی. اسماگولا در کتاب «گرایش‌های معاصر در هنرهای بصری» خود به این مساله پرداخته و می‌نویسد: «امروزه نقد در واکنش به ماهیت شخصیِ هنر معاصر، به صورتی زودرس پایان مدرنیسم را اعلام کرده است، می‌گویم «زودرس» چون آنچه بسیاری آن را جوهر اندیشه مدرنیسم می‌دانند (زیبایی شناسی متمرکز و ناب بودن شکل) تنها دو وجه از وجوه حساسیتی گسترده‌تر را بازتاب می‌دهد، همچنین رویای آزادی فردی (این آزادی که آدمی راه خویش را در پیش گیرد و دید شخصی خود را بپروراند) اساس این فلسفه را می‌سازد. هنرمندان معاصر از طریق درهم آمیختن سبک‌های تاریخی یا مفاهیم نوین و ارزش‌های سنتی با شکل‌های افراطی، نمایانگر جهت‌هایی معنادار و گوناگون می‌شوند.
50 سال پیش، وقتی درهای موزه هنرهای معاصر نیویورک گشوده شد، میان هنر مدرن و نهادهای تثبیت شده فرهنگی پیوندی رقابت‌آمیز وجود داشت اما از آن زمان تاکنون، هنر پیشرو از هوای خفه موزه‌ها به جریان اصلی زندگی سرازیر شده است. آنچه روزگاری هدف توجه اقلیتی برگزیده قرار می‌گرفت، اینک چنان به خودآگاه جهان پا نهاده است که حامیان پیش‌تر آن حتی به خواب خود هم نمی‌دیدند».در دوره معاصر، هنرمندان «نابغه» و آثار منحصر به فردشان پس از رمانتیسیسم و بویژه دوران مدرن، که دارای اهمیت بسیار ویژه‌ای در آن بوده‌اند؛ جای خود را به هنرمندان و آثاری می‌دهند که طی این دو دهه، مرزهای میان رشته‌های مختلف هنری را از میان برداشته و در مقابل گالری‌ها و مجموعه‌دارانی می‌ایستند که آثار هنری را به اشیای مقدس تبدیل کرده و به عنوان یک کالای با ارزش اقتصادی خرید و فروش می‌کردند. این هنرمندان ابتدا با تغییر متریال آثار، کارهایی را پدید می‌آورند که کمتر قابل فروش است و سپس از فضای گالری‌ها خارج شده و به محیط شهرها و طبیعت اطراف آن روی می‌آورند. فضای منفعل گالری‌ها دیگر فضای مناسبی برای این هنرمندان جدید نیست و اگر هنرمند درون این فضا نیز به خلق اثر می‌پردازد، این فضا را به مکانی مناسب برای خلق اثر خود تبدیل می‌کند.
تازه‌های هنرمعاصر به سبک انگلیسی «صاحب هنر شوید»
با کمک دولت انگلستان توسط برنامه «صاحب هنر شوید» 12هزار و 500 نفر در پنج سال گذشته بیش از 10 میلیون پوند اثر هنری خریداری کرده‌اند. کنسول هنری دولت انگلستان که این برنامه توسط آن اجرا می‌شود اعلام کرده است، طی این برنامه، ارزش افزوده‌ای به گالری‌ها و هنرمندان این کشور تعلق خواهد گرفت. درآمد یک‌چهارم خریداران این برنامه پایین‌تر از دستمزد متوسط ملی انگلستان است! این برنامه وامهای بدون بهره تا سقف دوهزار پوند به افراد می‌دهد تا مردم بتوانند آثار هنری شامل نقاشی، عکاسی، مجسمه، آثار شیشه‌ای و مبلمان بخرند و باید در 10 ماه به صورت اقساط بازگردانند. 80 درصد آثار خریداری شده، نقاشی و مجسمه و حدود 15درصد سرامیک، جواهرآلات و آثار شیشه‌ای و دو درصد عکس بوده است. از جمله آثاری که در این برنامه به فروش رفته، می‌توان به آثار معروف آبستره «سارا موریس» اشاره کرد که یکی از پرینت‌های آن توسط گالری وایت چپل لندن به ارزش 395 پوند خریداری شده است. ایونا بلازویک مدیر گالری وایت چپل در این‌باره گفته است: این برنامه هنری ابتکاری ساده و تاثیرگذار به منظور توانا کردن مردم در خرید آثار هنری و تشویق آنها به درست کردن مجموعه‌های هنری شخصی است. ارسال نظر
پربیننده