۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۰۳
نگاهی به رمان «شهید عشق» اثر احمد تورگوت

تجسم حماسه

فهیمه اسماعیلی: «به خاطر نوشتن این رمان از سوی سلفی‌های ترکیه و خارج از ترکیه و همچنین آنهایی که هیچ بهره‌ای از حب اهل بیت(ع) ندارند، به من اعتراض شد. این افراد کسانی هستند که از زیبایی‌های اهل بیت‌(ع) محرومند و از رمانی در ارتباط با کربلا ناراحت می‌شوند، این مساله برای من مهم نیست و ان‌شاءالله حضرت زهرا(س) شافع من خواهد شد. به نظرم باید این‌طور فکر کرد که کربلا، تنها درد شیعه نبوده و اهل بیت(ع) فقط متعلق به شیعیان نیست، بلکه هرکس می‌گوید من مسلمان هستم و خود را پیرو پیامبر اسلام(ص) می‌داند و به قرآن ایمان دارد، حب اهل بیت(ع) را باید داشته باشد.  این نقطه اشتراک تمام مسلمین است و با توجه به این اشتراکات باید آینده را بسازیم.» اینها سخنان یک نویسنده است که پس از انتشار ترجمه رمانش در ایران بیان کرده است. نکته جالب توجه این است که او یک مسلمان سنی‌مذهب اهل ترکیه است که اقدام به نگارش رمانی پیرامون واقعه عاشورا کرده است و همین مساله موجب شده که مورد اعتراض سلفی‌ها قرار بگیرد. این اعتراض‌ها در حالی صورت گرفته که این رمان در ترکیه به تیراژی بیش از
۲۵۰ هزار نسخه رسیده و نشان می‌دهد در کشور نویسنده نیز مساله عاشورا از اهمیت زیادی برخوردار است. «شهید عشق» عنوان رمانی است از احمد تورگوت که در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از آن رونمایی شد و پس از انتشار به چاپ سوم رسیده و توانسته مورد توجه قرار بگیرد. این رمان برداشتی عرفانی از واقعه کربلا است و نویسنده کوشیده با این نگاه از مدینه تا کربلا را روایت کند و خواننده را در حال و هوای اهل بیت و اصحاب عاشورایی اباعبدالله‌الحسین‌(ع) قرار دهد. از آنجا که نویسنده کتاب از برادران اهل تسنن است بنا بر قاعده از منابع اهل سنت برای روایت این واقعه استفاده کرده است و یادآوری این نکته ضروری است، زیرا «شهید عشق» از زاویه دید و همچنین منابع اهل سنت نوشته شده و شاید تفاوت‌هایی با منابع شیعیان داشته باشد ولی در مجموع تفاوت آنچنانی با اصل روایت‌های مرسوم ندارد. در این رمان اگرچه نویسنده کوشیده بیشترین وفاداری را به نقل‌های تاریخی از خود نشان دهد اما نمی‌توان توقع داشت که جریانات آن تطابق کلی با منابع دست اول شیعی داشته باشد. اما نفس نگارش این رمان آن هم از قلم یک نویسنده اهل سنت قابل توجه است و می‌رساند که واقعه عاشورا و قیام خونین سید‌الشهدا(ع) بعد از گذشت ۱۴ قرن همچنان جریان دارد و در گوشه و کنار کره خاکی نفوس بیدار را به سوی خود جلب می‌کند. اگر بخواهیم به نوع روایت «شهید عشق» اشاره کنیم، می‌توان گفت در این کتاب نویسنده علاوه بر تلفیق متن تاریخی با حالات عرفانی یاران و اطرافیان از تخیل خود نیز سود برده و سعی کرده کتاب را از حالت روایت تاریخی صرف خارج کند تا خواننده از آن زده نشود و کتاب را تا پایان دنبال کند. البته بیان این نکته ضروری است که کتاب در پاره‌ای از قسمت‌ها کسل‌کننده می‌شود و خواننده را خسته می‌کند اما این مساله دائمی نیست و خواننده به صورت زودگذر در بخش‌هایی با آن روبه‌رو می‌شود. نحوه روایت اتفاقات تاریخی همان‌طور که گفته شد، قرابت بسیاری با متن اصیل تاریخ دارد و در بخش‌هایی خواننده متوجه اختلاف سند تاریخی نمی‌شود. تورگوت در بخش‌های پایانی بشدت موفق عمل کرده و توانسته روضه مجسمی را در برابر دیدگان خواننده رقم بزند. نویسنده سعی کرده در بخش‌هایی که تاریخ درباره آن سکوت کرده  یا سندی درباره آنها نیست دست به تخیل بزند و این وجه تمایز این کتاب است. یعنی تخیلی که تورگوت از آن استفاده کرده نوعی تخیل مقدس است که نه به حریم قدسی ذوات نورانی اهل بیت(ع) ورود کرده و نه چهره‌ای مخدوش از آنها به مخاطب نشان داده است. نویسنده در تخیل کردن پا را از حدود عقلی فراتر نبرده و از همین رو عنوان «تخیل مقدس» را برای آن نهادیم. تخیلی که مخالفتی با اصول عقلانی ندارد و خواننده نسبت به آن واکنش منفی نشان نخواهد داد. در پایان تنها می‌توان گفت که «شهید عشق» یک تجربه متفاوت از یک زاویه متفاوت است که خواننده متوجه خواهد شد مساله عاشورا و قیام حسینی(ع) و حب و علاقه به خاندان امیرالمومنین(ع) محصور در شیعیان نیست و مودت این خاندان در قلوب نفوس بیدار جهان رخنه کرده است. از همین رو خواننده را برای تجربه یک لذت متفاوت به خواندن رمان «شهید عشق» دعوت می‌کنیم. این کتاب را انتشارات کتابستان معرفت با ترجمه دریا توره راهی بازار کتاب کرده است.

ارسال نظر
captcha
پربیننده