۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۶:۳۴

گفت‌وگو برای گفت‌وگو و یک نکته

آوریل 2007 آن زمان که نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به همراه تام لانتوس، رئیس وقت شوراي روابط خارجی آمریکا راهی کشوری شد که جورج بوش آن را یکی از رئوس محور شرارت اعلام کرد؛ کسی گمان نمی‌برد تاکید بر تغییر مناسبات با سوریه زمانی به نیاز بزرگ «تغییر» در مناسبات جهانی ایالات متحده در دوران باراک اوباما تبدیل شود. اما همگان دیدند چگونه تصمیم‌گیران ایالات متحده از ورطه سقوط، استراتژی «Change» را تدبیر کردند و از این استراتژی «مذاکره با ایران» را فریاد زدند.تفصیل اصل ماجرا درازدامنه‌تر از آن است که در این وجیزه آید اما تحلیل موجز در این باره این است که مذاکره با ایران که به‌طور قطع موجب امتیازبخشی ایالات متحده خواهد شد، نمی‌تواند چشم‌انداز روشنی از جایگاه آمریکا در خاورمیانه ایجاد کند لذا «گفت‌وگو برای گفت‌وگو» می‌تواند تحلیلی واقع‌بینانه از هدف استراتژی تمایل برای مذاکره با ایران باشد.مذاکره‌ای که در آن خبری از بسته پیشنهادی قابل توجه نباشد و صرفاً تمایل یکی از طرفین، نمایش مذاکره باشد. در چنین شرایطی طبعاً اجماع حول باراک اوباما می‌تواند بسیار بیشتر و تاثیرگذارتر از اجماع حول جورج بوش باشد.مبتني برهمین واقعیات است که مسؤولان جمهوری اسلامی ایران، تغییر عملی را تاکید می‌کنند و برخی کانال‌های تغییر را به سران کاخ‌سفید «نشانی» می‌دهند. اما آیا تاکنون نشانه‌ای از حرکت به سمت این نشانی دیده شده است؟ اظهارات روز گذشته شیمون پرز، رئیس‌ رژیم صهیونیستی مبنی بر حمایت «وفادارانه» از تمایل باراک اوباما برای تعامل با ایران هم در همین راستا قابل ارزیابی است. بویژه آنکه پرز در ادامه تاکید کرد که «اگر این روند موفقیت‌آمیز باشد، بهترین اتفاق محسوب می‌شود». اطمینان بخشی ایالات متحده به رژیم تل‌آویو آشکار است. طبیعتا بهترین اتفاق برای آنان همان گفت‌وگو است چراکه در غیر این صورت، شیمون پرز همانند روزهای گذشته، جمهوری اسلامی ایران و احمدی‌نژاد را تهدید به حمله نظامی می‌کرد. چرخش مواضع در تل‌آویو اتفاق مبارکی نیست. تل‌آویو همواره تهران را دشمن بزرگ خود در منطقه می‌داند. گفت‌وگوی «سازنده» بزرگ‌ترین «حامی» با بزرگ‌ترین «دشمن» قطعا مورد پسند تل‌آویو نیست لذا این استقبال از گفت‌وگو نمی‌تواند نشاندهنده پذیرش رهنمودهای ایران از سوی ایالات متحده باشد. با این وجود آیا این قبیل فشارها می‌تواند منجر به تحقق اهداف آمریکا در این حوزه از پروسه تغییر شود.قطعا جمهوری اسلامی ایران بهتر از ایالات متحده آمریکا بر تحولات خاورمیانه و اهرم‌های تاثیرگذار در شکل‌گیری رویدادها واقف است. دیپلماسی ایران در سال‌های اخیر حاکی از شناسایی دقیق نقاط ضعف آمریکا و استمرار مانور بر این نقاط است، همان نقاطی که آمریکا خواهان كمك ایران برای خروج از معضل آن است. بنابراین مانور نمادین بر مذاکرات بی‌فایده برای باراک اوبامای 48 ساله پرفایده نیست.شاید مشاوران اوباما تاکنون این واقعیت را برای او شرح نداده‌اند که جایگاه فعلی ایران در خاورمیانه به‌واسطه کدام تحولات و واقعیات است. ایالات متحده هرگونه که متمایل است می‌تواند «نیاز» خود را به جمهوری اسلامی عرضه کند اما اینکه رفتار ایران با این نیاز چگونه خواهد بود، نیازمند پذیرش «استمداد» است و بهای استمداد قطعا متناسب با آن است. به نظر می‌رسد باراک اوباما و دستگاه دیپلماسی وی در وهله اول باید نیاز به گفت‌وگوی خود با ایران را علنا پذیرفته و آنگاه به چگونگی تخفیف بهای نیاز بپردازند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده