تالاسمی دور دنیا
نخستین‌بار در سال 1925 کولی(cooley)، پزشک آمریکایی متوجه کودکانی با تغییرات استخوانی و کم‌خونی شدید در میان مهاجرانی که از کشورهای ایتالیایی و اطراف دریای مدیترانه به آمریکا آمده بودند، شد. او این بیماری را تالاسمی نامید که از تلفیق دو کلمه «تالاس» به معنای دریا و«امی» به معنای خون تشکیل شده است. دکتر کولی فکر می‌کرد که تالاسمی در کسانی دیده می‌شود که در اطراف دریا سکونت دارند. بیماری تالاسمی پس از بیماری‌های عفونی و تغذیه‌ای، شایع‌ترین بیماری بشر و مهم‌ترین اختلال ژنتیکی در سطح جهان است. این بیماری در بیش از 60 کشور دنیا گزارش شده و حدود 4/5 درصد از مردم دنیا یعنی 250میلیون نفر، حامل ژن آن هستند. سالانه حدود 300 هزار تا 500 هزار کودک (3/2 تولد به ازای هر یکهزار تولد زنده) با یکی از اختلالات هموگلوبینوپاتی به دنیا می‌آیند که حدود یکصدهزار نفر از آنها مبتلا به تالاسمی هستند. بیش از 80 درصد بیماران مبتلا به اختلالات هموگلوبین در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند و هنوز تعداد قابل توجهی از کودکان بیمار در این کشورها، پیش از تشخیص می‌میرند. تالاسمی تقریبا در همه نژادها دیده می‌شود، ولی مناطق با شیوع بالا(که به کمربند تالاسمی معروف است) عبارتند از کشورهای نواحی مدیترانه‌ای (ایتالیا، اسپانیا، پرتغال، یونان، قسمت‌هایی از روسیه و قبرس)، شمال و غرب آفریقا، کشورهای خاورمیانه(عربستان، ایران، ترکیه و سوریه) کشورهای شبه‌قاره هند(هندوستان و پاکستان)، کشورهای منطقه جنوب شرقی آسیا(بنگلادش، اندونزی، تایلند، مالزی و جنوب چین) و منطقه آمریکای جنوبی. مهاجرت و ازدواج یک فرد از یک قوم با فردی از قوم دیگر تالاسمی را تقریبا در همه کشورهای جهان، شامل اروپای شمالی یا دیگر کشورها که قبلا تالاسمی نداشتند، شیوع داده است.
تالاسمی در ایران
سابقه توجه به این بیماری در ایران به تلاش‌های پروفسور یحیی در دهه 40 برمی‌گردد؛ زمانی که این استاد اهل طالقان، گزارش خود را درباره کم‌خونی حاد و شایع در شمال ایران به وزارت بهداری تقدیم کرد، اما کمتر کسی حرفش را جدی گرفت. واقعا چه کسی می‌دانست این بیماری در کمتر از 60 سال به یکی از عمده‌ترین چالش‌های نظام سلامت ایران تبدیل می‌شود. کشور ما روی کمربند تالاسمی قرار گرفته و به علت سابقه ازدواج‌های فامیلی، این بیماری شیوع زیادی پیدا کرده است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، حدود 4 درصد از جمعیت کشور ناقل ژن تالاسمی هستند، یعنی حدود 2 تا3 میلیون نفر مبتلا به تالاسمی مینور هستند. در مناطق اطراف دریای خزر، در بعضی از استان‌ها مانند استان مازندران و گیلان و در حوزه خلیج فارس در استان‌های بوشهر و فارس، 13 تا 15 درصد جمعیت ناقل ژن معیوب تالاسمی هستند. در حال حاضر نزدیک به 20هزار بیمار تالاسمی در سراسر کشور وجود دارد که پراکندگی آنها در استان‌های مختلف، متفاوت است. استان‌های مازندران، گیلان، هرمزگان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس، بوشهر، سیستان و بلوچستان، کرمان و اصفهان 10 استان پرشیوع کشور هستند . دریچه
تالاسمی دور دنیا
نخستین‌بار در سال 1925 کولی(cooley)، پزشک آمریکایی متوجه کودکانی با تغییرات استخوانی و کم‌خونی شدید در میان مهاجرانی که از کشورهای ایتالیایی و اطراف دریای مدیترانه به آمریکا آمده بودند، شد. او این بیماری را تالاسمی نامید که از تلفیق دو کلمه «تالاس» به معنای دریا و«امی» به معنای خون تشکیل شده است. دکتر کولی فکر می‌کرد که تالاسمی در کسانی دیده می‌شود که در اطراف دریا سکونت دارند. بیماری تالاسمی پس از بیماری‌های عفونی و تغذیه‌ای، شایع‌ترین بیماری بشر و مهم‌ترین اختلال ژنتیکی در سطح جهان است. این بیماری در بیش از 60 کشور دنیا گزارش شده و حدود 4/5 درصد از مردم دنیا یعنی 250میلیون نفر، حامل ژن آن هستند. سالانه حدود 300 هزار تا 500 هزار کودک (3/2 تولد به ازای هر یکهزار تولد زنده) با یکی از اختلالات هموگلوبینوپاتی به دنیا می‌آیند که حدود یکصدهزار نفر از آنها مبتلا به تالاسمی هستند. بیش از 80 درصد بیماران مبتلا به اختلالات هموگلوبین در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند و هنوز تعداد قابل توجهی از کودکان بیمار در این کشورها، پیش از تشخیص می‌میرند. تالاسمی تقریبا در همه نژادها دیده می‌شود، ولی مناطق با شیوع بالا(که به کمربند تالاسمی معروف است) عبارتند از کشورهای نواحی مدیترانه‌ای (ایتالیا، اسپانیا، پرتغال، یونان، قسمت‌هایی از روسیه و قبرس)، شمال و غرب آفریقا، کشورهای خاورمیانه(عربستان، ایران، ترکیه و سوریه) کشورهای شبه‌قاره هند(هندوستان و پاکستان)، کشورهای منطقه جنوب شرقی آسیا(بنگلادش، اندونزی، تایلند، مالزی و جنوب چین) و منطقه آمریکای جنوبی. مهاجرت و ازدواج یک فرد از یک قوم با فردی از قوم دیگر تالاسمی را تقریبا در همه کشورهای جهان، شامل اروپای شمالی یا دیگر کشورها که قبلا تالاسمی نداشتند، شیوع داده است.
تالاسمی در ایران
سابقه توجه به این بیماری در ایران به تلاش‌های پروفسور یحیی در دهه 40 برمی‌گردد؛ زمانی که این استاد اهل طالقان، گزارش خود را درباره کم‌خونی حاد و شایع در شمال ایران به وزارت بهداری تقدیم کرد، اما کمتر کسی حرفش را جدی گرفت. واقعا چه کسی می‌دانست این بیماری در کمتر از 60 سال به یکی از عمده‌ترین چالش‌های نظام سلامت ایران تبدیل می‌شود. کشور ما روی کمربند تالاسمی قرار گرفته و به علت سابقه ازدواج‌های فامیلی، این بیماری شیوع زیادی پیدا کرده است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، حدود 4 درصد از جمعیت کشور ناقل ژن تالاسمی هستند، یعنی حدود 2 تا3 میلیون نفر مبتلا به تالاسمی مینور هستند. در مناطق اطراف دریای خزر، در بعضی از استان‌ها مانند استان مازندران و گیلان و در حوزه خلیج فارس در استان‌های بوشهر و فارس، 13 تا 15 درصد جمعیت ناقل ژن معیوب تالاسمی هستند. در حال حاضر نزدیک به 20هزار بیمار تالاسمی در سراسر کشور وجود دارد که پراکندگی آنها در استان‌های مختلف، متفاوت است. استان‌های مازندران، گیلان، هرمزگان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس، بوشهر، سیستان و بلوچستان، کرمان و اصفهان 10 استان پرشیوع کشور هستند . ارسال نظر
پربیننده