سفر هفته گذشته هیلاری کلینتون به لبنان، در شرایطی که اندکی بیش از سه ماه از انتصاب وی به سمت وزارت خارجه ایالات متحده می‌گذرد، ارزش عروس خاورمیانه را بار دیگر برای غرب و آمریکا نشان داد. کلینتون پس از سفر به عراق و کویت به صورت ناگهانی و پیش‌بینی نشده وارد بیروت شد و با سران لبنان به گفت‌وگو نشست تا از اوضاع و احوال این کشور اندکی پیش از انتخابات پارلمانی آگاه شود. بی‌شک داشتن روابط نزدیک با لبنان، به عنوان کشوری که از موقعیت ژئوپولتیک و ژئواستراتژیک منحصر
به فردی برخوردار است و در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند ارتباطات بین سه قاره اروپا، آفریقا و آسیا را پوشش دهد، برای آمریکا از اهمیتی بسیار برخوردار است. از سوی دیگر هم‌مرز بودن با رژیم صهیونیستی و درگیری‌های مکرر با اسرائیل بر اهمیت این کشور در منطقه افزوده است. افزون بر این ساختار متکثر و موزائیکی لبنان همواره بازیگران خارجی را برای نفوذ به این کشور وسوسه کرده است. لبنان که از قومیت‌های متعددی نظیر مسیحیان ارتدکس، مسیحیان مارونی، شیعیان، اهل تسنن و دروزی‌ها تشکیل شده، همواره محملی برای جنگ قدرت حامیان این قومیت‌ها بوده است.
در حال حاضر نیز در لبنان دو گروه 14 و 8 مارس حضور دارند. گروه 14 مارس که از احزابی نظیر المستقبل به رهبری سعد حریری، کتائب به رهبری امین جمیل، قوات اللبنانیه به رهبری سمیر جعجع و حزب سوسیالیست ترقیخواه به رهبری ولید جنبلاط و یکسری احزاب کوچک‌تر تشکیل شده است، به غرب و کشورهای مرتجع عربی نظیر عربستان گرایش دارد. در حال حاضر این گروه قدرت را در لبنان در دست و غالب کرسی‌های پارلمان را در اختیار دارد.
در طرف دیگر جریان 8 مارس قرار دارد که رهبری آن را حزب‌الله برعهده داشته و از احزابی نظیر امل (افواج المقاومه اللبنانیه) به رهبری نبیه بری- رئیس کنونی پارلمان- جریان آزاد ملی به رهبری میشل عون، حزب المرده به رهبری سلیمان فرنجیه، حزب دموکراتیک به رهبری طلال ارسلان و یکسری احزاب کوچک‌تر تشکیل شده است. جریان 8 مارس به سمت ایران و سوریه گرایش داشته و رویکردی ضدصهیونیستی را دنبال می‌کند.
پس از جنگ 33 روزه و پیروزی حزب‌الله در نبرد با رژیم صهیونیستی و همچنین کارشکنی‌های دولت لبنان در بازسازی لبنان و عدم رضایت مردم از کابینه سنیوره، محبوبیت گروه 8 مارس بشدت افزایش یافته است. این موضوع موجبات نگرانی غرب را فراهم کرده است چرا که حدود یک ماه دیگر و در تاریخ 7 ژوئن (17 خرداد) انتخابات پارلمانی در لبنان برگزار می‌شود و به نظر می‌رسد ائتلاف 8 مارس به رهبری حزب‌الله پیروز این انتخابات باشد. در چنین شرایطی ایالات متحده که تمامی تخم‌مرغ‌های خود را در سبد 14 مارس قرار داده است برای پیروزی این گروه در این رقابت‌ها تلاش می‌کند و سفر کلینتون به این کشور نیز در همین راستا ارزیابی می‌شود.
در حال حاضر آمریکا به این نتیجه رسیده است که در صورت حذف 14 مارس از صحنه سیاسی لبنان، ایالات متحده با مشکلات بسیاری مواجه خواهد شد و به قدرت رسیدن 8 مارس می‌تواند منجر به افزایش قدرت حامیان مقاومت در منطقه نظیر جمهوری اسلامی و سوریه شود. حتی انگلستان نیز که از اوضاع سیاسی لبنان مانند هر ناظر دیگری مطلع است، تلاش‌های خود را برای مذاکره با حزب‌الله تشدید کرده و درصدد آن برآمده که با نمایندگان حزب‌الله در پارلمان به مذاکره بنشیند تا در صورت پیروزی مقاومت راه برگشتی برای خود باز گذاشته باشد، در حالی که آمریکا کماکان از مواضع خود در قبال مقاومت کوتاه نیامده و چشم خود را بر جایگاه مردمی حزب‌الله بسته است و مقاومت را گروهی تروریستی می‌داند.
در چنین شرایطی ایالات متحده می‌کوشد در صورت پیروزی مقاومت از طرق دیگری قدرت حزب‌الله را در لبنان تضعیف کند. از این رو ایالات متحده با علم به قدرت سلاح حزب‌الله تلاش دارد که ابزار مقاومت را مصادره کند. در این چارچوب هیلاری رودهام کلینتون و دیگر مقامات غربی با سفر به لبنان و اعلام حمایت از دولت این کشور در ابعاد نظامی و سیاسی سعی دارند تا به اصطلاح به نام تقویت دولت مرکزی لبنان، شرایط جهانی را برای خلع‌سلاح حزب‌الله فراهم آورند. آنها حتی از آمادگی رژیم صهیونیستی مبنی بر بازپس دادن روستای الغجر و مزارع شبعا به لبنان در صورت خلع‌سلاح مقاومت خبر داده‌اند. درباره موضوع بازگشت روستای الغجر و مزارع شبعا به لبنان دو رویکرد از سوی دشمنان حزب‌الله که خواستار خلع‌سلاح مقاومت هستند وجود دارد. برخی از کشورها و گروه‌های خواهان خلع‌سلاح حزب‌الله، مسأله مصادره سلاح مقاومت را پیش‌شرط آزادی این مناطق عنوان می‌کنند، در مقابل گروهی نیز معتقدند رژیم صهیونیستی باید روستای الغجر و مزارع شبعا را به لبنان بازگرداند تا دیگر دلیلی برای حفظ سلاح مقاومت وجود نداشته باشد. حال آنکه حزب‌الله بارهای سلاحش را خط قرمز عنوان کرده و هیچ پیش‌شرط و محدودیتی را برای حفظ سلاحش نپذیرفته است. حوادثی نیز که حدود یک سال پیش در لبنان به وقوع پیوست و منجر به امضای توافقنامه دوحه میان گروه‌های درگیر شد، نشان داد که حزب‌الله در رابطه با سلاحش با هیچ شخص، گروه یا حتی کشوری مسامحه نخواهد کرد. از این رو به نظر نمی‌رسد طرح آمریکا و وزیر خارجه این کشور برای خلع‌سلاح مقاومت بتواند اجرایی شود. این در شرایطی است که سناریوی مذکور توسط کشورهای عربی نیز دنبال می‌شود. عربستان که به صورت سنتی خود را پدرخوانده اهل تسنن لبنان می‌داند نیز همین سناریو را در قبال گروه 14 مارس دنبال می‌کند. آل‌سعود که عمق خصومت خود را با مقاومت در جریان جنگ 33 روزه نشان داد، در حال حاضر می‌کوشد از طریق تقویت متحدانش نظیر جریان المستقبل به رهبری حریری، زمینه را برای پیروزی آنها در انتخابات فراهم سازد. از این رو به صورت مستمر کمک‌های مالی بی‌حد و حصرش را برای حمایت از این جریان گسیل می‌دارد. عربستان حتی پیش از این و در شرایطی که اوضاع لبنان بسیار متشنج بود و بوی جنگ داخلی در این کشور به مشام می‌رسید با ارسال سلاح در مقام حمایت از متحدانش برمی‌آمد تا هم متحدانش را تقویت کند و هم از طریق تضعیف حزب‌الله، طیف حامی مقاومت در منطقه را با چالش مواجه کند. حتی سفر ناگهانی «عبدالعزیز خوجه»، وزیر تبلیغات عربستان و سفیر سابق ریاض در لبنان که حدود 10 روز پیش به بیروت انجام شد، به منظور نظم دادن به رقابت تبلیغاتی جریان 14 مارس و مهار اختلافهای داخلی طرف‌های وابسته به این جریان صورت گرفته است. به واقع سفر وزیر تبلیغات عربستان به لبنان، بخشی از تلاش گسترده آل‌سعود برای کمک به گروه‌های مخالف حزب‌الله در انتخابات آینده مجلس در 17 خرداد است؛ انتخاباتی که به واسطه ولخرجی‌های آل‌سعود و متحدان 14 مارس‌اش پرخرج‌ترین انتخابات تاریخ لبنان لقب گرفته است.
ریاض به‌تنهایی صدها میلیون دلار برای تامین پیروزی 14 مارسیها در این انتخابات در نظر گرفته و به طرف‌های این جریان ابلاغ کرده که برای تامین هزینههای مالی هیچ نگرانی‌ای نداشته باشند؛ زیرا عربستان همه توان خود را برای پوشش مالی انتخابات لبنان به‌کار گرفته و حتی رسما از این گروه درخواست کرده است بی‌هیچ نگرانی‌ای جهت خرید رأی مردم اقدام کند.
افزون بر این عربستان در حال حاضر می‌کوشد تا مانع از اختلاف میان جریان المستقبل به ریاست «سعدحریری» و حزب اسلامگرای سنی جماعت اسلامی در انتخابات شود.
ریاض به حزب جماعت اسلامی وعده داده تنها در صورتی که از گروه 14 مارس انشعاب نکند یک نامزد در انتخابات داشته و در کابینه جدید بعد از انتخابات در صورت پیروزی 14 مارس یک سمت وزارتی نیز به این حزب داده شود. تأملی در وضعیت کنونی عروس خاورمیانه
لبنان و پدرخوانده‌ها
سفر هفته گذشته هیلاری کلینتون به لبنان، در شرایطی که اندکی بیش از سه ماه از انتصاب وی به سمت وزارت خارجه ایالات متحده می‌گذرد، ارزش عروس خاورمیانه را بار دیگر برای غرب و آمریکا نشان داد. کلینتون پس از سفر به عراق و کویت به صورت ناگهانی و پیش‌بینی نشده وارد بیروت شد و با سران لبنان به گفت‌وگو نشست تا از اوضاع و احوال این کشور اندکی پیش از انتخابات پارلمانی آگاه شود. بی‌شک داشتن روابط نزدیک با لبنان، به عنوان کشوری که از موقعیت ژئوپولتیک و ژئواستراتژیک منحصر
به فردی برخوردار است و در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند ارتباطات بین سه قاره اروپا، آفریقا و آسیا را پوشش دهد، برای آمریکا از اهمیتی بسیار برخوردار است. از سوی دیگر هم‌مرز بودن با رژیم صهیونیستی و درگیری‌های مکرر با اسرائیل بر اهمیت این کشور در منطقه افزوده است. افزون بر این ساختار متکثر و موزائیکی لبنان همواره بازیگران خارجی را برای نفوذ به این کشور وسوسه کرده است. لبنان که از قومیت‌های متعددی نظیر مسیحیان ارتدکس، مسیحیان مارونی، شیعیان، اهل تسنن و دروزی‌ها تشکیل شده، همواره محملی برای جنگ قدرت حامیان این قومیت‌ها بوده است.
در حال حاضر نیز در لبنان دو گروه 14 و 8 مارس حضور دارند. گروه 14 مارس که از احزابی نظیر المستقبل به رهبری سعد حریری، کتائب به رهبری امین جمیل، قوات اللبنانیه به رهبری سمیر جعجع و حزب سوسیالیست ترقیخواه به رهبری ولید جنبلاط و یکسری احزاب کوچک‌تر تشکیل شده است، به غرب و کشورهای مرتجع عربی نظیر عربستان گرایش دارد. در حال حاضر این گروه قدرت را در لبنان در دست و غالب کرسی‌های پارلمان را در اختیار دارد.
در طرف دیگر جریان 8 مارس قرار دارد که رهبری آن را حزب‌الله برعهده داشته و از احزابی نظیر امل (افواج المقاومه اللبنانیه) به رهبری نبیه بری- رئیس کنونی پارلمان- جریان آزاد ملی به رهبری میشل عون، حزب المرده به رهبری سلیمان فرنجیه، حزب دموکراتیک به رهبری طلال ارسلان و یکسری احزاب کوچک‌تر تشکیل شده است. جریان 8 مارس به سمت ایران و سوریه گرایش داشته و رویکردی ضدصهیونیستی را دنبال می‌کند.
پس از جنگ 33 روزه و پیروزی حزب‌الله در نبرد با رژیم صهیونیستی و همچنین کارشکنی‌های دولت لبنان در بازسازی لبنان و عدم رضایت مردم از کابینه سنیوره، محبوبیت گروه 8 مارس بشدت افزایش یافته است. این موضوع موجبات نگرانی غرب را فراهم کرده است چرا که حدود یک ماه دیگر و در تاریخ 7 ژوئن (17 خرداد) انتخابات پارلمانی در لبنان برگزار می‌شود و به نظر می‌رسد ائتلاف 8 مارس به رهبری حزب‌الله پیروز این انتخابات باشد. در چنین شرایطی ایالات متحده که تمامی تخم‌مرغ‌های خود را در سبد 14 مارس قرار داده است برای پیروزی این گروه در این رقابت‌ها تلاش می‌کند و سفر کلینتون به این کشور نیز در همین راستا ارزیابی می‌شود.
در حال حاضر آمریکا به این نتیجه رسیده است که در صورت حذف 14 مارس از صحنه سیاسی لبنان، ایالات متحده با مشکلات بسیاری مواجه خواهد شد و به قدرت رسیدن 8 مارس می‌تواند منجر به افزایش قدرت حامیان مقاومت در منطقه نظیر جمهوری اسلامی و سوریه شود. حتی انگلستان نیز که از اوضاع سیاسی لبنان مانند هر ناظر دیگری مطلع است، تلاش‌های خود را برای مذاکره با حزب‌الله تشدید کرده و درصدد آن برآمده که با نمایندگان حزب‌الله در پارلمان به مذاکره بنشیند تا در صورت پیروزی مقاومت راه برگشتی برای خود باز گذاشته باشد، در حالی که آمریکا کماکان از مواضع خود در قبال مقاومت کوتاه نیامده و چشم خود را بر جایگاه مردمی حزب‌الله بسته است و مقاومت را گروهی تروریستی می‌داند.
در چنین شرایطی ایالات متحده می‌کوشد در صورت پیروزی مقاومت از طرق دیگری قدرت حزب‌الله را در لبنان تضعیف کند. از این رو ایالات متحده با علم به قدرت سلاح حزب‌الله تلاش دارد که ابزار مقاومت را مصادره کند. در این چارچوب هیلاری رودهام کلینتون و دیگر مقامات غربی با سفر به لبنان و اعلام حمایت از دولت این کشور در ابعاد نظامی و سیاسی سعی دارند تا به اصطلاح به نام تقویت دولت مرکزی لبنان، شرایط جهانی را برای خلع‌سلاح حزب‌الله فراهم آورند. آنها حتی از آمادگی رژیم صهیونیستی مبنی بر بازپس دادن روستای الغجر و مزارع شبعا به لبنان در صورت خلع‌سلاح مقاومت خبر داده‌اند. درباره موضوع بازگشت روستای الغجر و مزارع شبعا به لبنان دو رویکرد از سوی دشمنان حزب‌الله که خواستار خلع‌سلاح مقاومت هستند وجود دارد. برخی از کشورها و گروه‌های خواهان خلع‌سلاح حزب‌الله، مسأله مصادره سلاح مقاومت را پیش‌شرط آزادی این مناطق عنوان می‌کنند، در مقابل گروهی نیز معتقدند رژیم صهیونیستی باید روستای الغجر و مزارع شبعا را به لبنان بازگرداند تا دیگر دلیلی برای حفظ سلاح مقاومت وجود نداشته باشد. حال آنکه حزب‌الله بارهای سلاحش را خط قرمز عنوان کرده و هیچ پیش‌شرط و محدودیتی را برای حفظ سلاحش نپذیرفته است. حوادثی نیز که حدود یک سال پیش در لبنان به وقوع پیوست و منجر به امضای توافقنامه دوحه میان گروه‌های درگیر شد، نشان داد که حزب‌الله در رابطه با سلاحش با هیچ شخص، گروه یا حتی کشوری مسامحه نخواهد کرد. از این رو به نظر نمی‌رسد طرح آمریکا و وزیر خارجه این کشور برای خلع‌سلاح مقاومت بتواند اجرایی شود. این در شرایطی است که سناریوی مذکور توسط کشورهای عربی نیز دنبال می‌شود. عربستان که به صورت سنتی خود را پدرخوانده اهل تسنن لبنان می‌داند نیز همین سناریو را در قبال گروه 14 مارس دنبال می‌کند. آل‌سعود که عمق خصومت خود را با مقاومت در جریان جنگ 33 روزه نشان داد، در حال حاضر می‌کوشد از طریق تقویت متحدانش نظیر جریان المستقبل به رهبری حریری، زمینه را برای پیروزی آنها در انتخابات فراهم سازد. از این رو به صورت مستمر کمک‌های مالی بی‌حد و حصرش را برای حمایت از این جریان گسیل می‌دارد. عربستان حتی پیش از این و در شرایطی که اوضاع لبنان بسیار متشنج بود و بوی جنگ داخلی در این کشور به مشام می‌رسید با ارسال سلاح در مقام حمایت از متحدانش برمی‌آمد تا هم متحدانش را تقویت کند و هم از طریق تضعیف حزب‌الله، طیف حامی مقاومت در منطقه را با چالش مواجه کند. حتی سفر ناگهانی «عبدالعزیز خوجه»، وزیر تبلیغات عربستان و سفیر سابق ریاض در لبنان که حدود 10 روز پیش به بیروت انجام شد، به منظور نظم دادن به رقابت تبلیغاتی جریان 14 مارس و مهار اختلافهای داخلی طرف‌های وابسته به این جریان صورت گرفته است. به واقع سفر وزیر تبلیغات عربستان به لبنان، بخشی از تلاش گسترده آل‌سعود برای کمک به گروه‌های مخالف حزب‌الله در انتخابات آینده مجلس در 17 خرداد است؛ انتخاباتی که به واسطه ولخرجی‌های آل‌سعود و متحدان 14 مارس‌اش پرخرج‌ترین انتخابات تاریخ لبنان لقب گرفته است.
ریاض به‌تنهایی صدها میلیون دلار برای تامین پیروزی 14 مارسیها در این انتخابات در نظر گرفته و به طرف‌های این جریان ابلاغ کرده که برای تامین هزینههای مالی هیچ نگرانی‌ای نداشته باشند؛ زیرا عربستان همه توان خود را برای پوشش مالی انتخابات لبنان به‌کار گرفته و حتی رسما از این گروه درخواست کرده است بی‌هیچ نگرانی‌ای جهت خرید رأی مردم اقدام کند.
افزون بر این عربستان در حال حاضر می‌کوشد تا مانع از اختلاف میان جریان المستقبل به ریاست «سعدحریری» و حزب اسلامگرای سنی جماعت اسلامی در انتخابات شود.
ریاض به حزب جماعت اسلامی وعده داده تنها در صورتی که از گروه 14 مارس انشعاب نکند یک نامزد در انتخابات داشته و در کابینه جدید بعد از انتخابات در صورت پیروزی 14 مارس یک سمت وزارتی نیز به این حزب داده شود. ارسال نظر
پربیننده