سناریوی جدید آمریکا برای عراق
حزب بعث به قدرت باز می‌گردد؟
کابوس انفجارهای خونین و عملیات‌های انتحاری بار دیگر به عراق بازگشته است. در شرایطی که پس از حدود 3 ماه امنیت نسبی، مردم این کشور رویای امنیت خود را تعبیر شده می‌پنداشتند، انفجارهای زنجیره‌ای عراق، خواب خوش آنها را پاره کرد و نشان داد که مردم این کشور کماکان باید در حسرت امنیت بمانند. حال آنکه مردم عراق از بدو ورود نظامیان آمریکایی در سال 2003، در آرزوی اندکی امنیت روز و شب گذرانده‌اند. درباره اینکه انفجارها را چه کسانی برنامه‌ریزی و چه کسانی به اجرا می‌گذارند گمانه‌زنی‌های بسیاری صورت گرفته است. در این میان برخی معتقدند این انفجارها به تشدید تحرکات القاعده در عراق بازمی‌گردد و این گروه تروریستی فعالیت‌های خود را در عراق افزایش داده است. در حال حاضر نیز اخباری مبنی بر تشدید تحرکات القاعده در بغداد و موصل شنیده می‌شود. تحلیلگرانی که معتقد به نقش القاعده در این انفجارها هستند، استدلال می‌کنند که شیوه انجام این عملیات‌ها دقیقا مشابه اقدامات القاعده است. با این حال به نظر می‌رسد القاعده در مقطع کنونی به شکل محسوسی تضعیف شده باشد. در حال حاضر شایعه مرگ بن‌لادن جدی‌تر از هر زمان دیگری شنیده می‌شود. افزون بر این کشته شدن ابومصعب زرقاوی، فرمانده نیروهای القاعده در عراق در سال 2005، القاعده را به شکل غیرقابل انکاری تضعیف کرد چرا که رهبر اردنی الاصل القاعده عراق نقشی مهمی در طراحی عملیات انتحاری در این کشور ایفا می‌کرد. افزون بر این مدتی قبل از حملات تروریستی اخیر، دولت عراق از دستگیری ابوعمر البغدادی، فرمانده القاعده در این کشور که به رئیس امارت اسلامی عراق معروف شده بود، خبر داد. البغدادی پس از کشته شدن زرقاوی فرماندهی نیروهای القاعده را در عراق برعهده گرفته بود. بی‌شک دستگیری البغدادی نیز تأثیر جبران‌ناپذیری بر تضعیف قدرت القاعده داشته است. از این رو پذیرش این موضوع که القاعده در انفجارهای اخیر دست داشته است، اندکی دشوار به نظر می‌رسد.
اما برخی نیز این تحرکات را به حزب منحله بعث عراق نسبت می‌دهند و بر این باورند که این عملیات‌های تروریستی هر چند که به شیوه عملیات‌های القاعده انجام می‌شود اما بعثی‌ها برنامه‌ریزی و اجرای آن را برعهده دارند، بویژه که اخیرا نیروهای آمریکایی صدها نفر از وابستگان به حزب بعث را در عراق آزاد کرده‌اند. اشغالگران ظرف چند ماه گذشته صدها نفر از تروریست‌های بعثی و سلفی که دخالت آنها در رشته عملیات‌های تروریستی بعقوبه و دیاله عراق در سال‌های 2006 و 2007 به اثبات رسیده بود را از زندان‌های تحت کنترل خود آزاد کردند که این مساله در بازسازی تشکیلاتی و روانی آنها نقش اساسی داشته است. از سوی دیگر مقامات سیاسی کاخ سفید نیز رایزنی گسترده‌ای را برای ورود مجدد حزب بعث به عرصه سیاسی عراق آغاز کرده‌اند. حتی هیلاری کلینتون، وزیر خارجه دولت اوباما نیز در جریان سفر خود به عراق از مالکی خواسته بود تا عرصه سیاسی را برای عفو و سپس ورود اعضای حزب بعث به ساختار دولت عراق باز کند. این در حالی است که نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق بارها تاکید کرده است تا وقتی در صحنه سیاسی عراق قرار دارد، نخواهد گذاشت بعثی‌ها به قدرت بازگردند. گفته می‌شود طرحی نیز از جانب ایالات متحده بشدت پیگيری می‌شود که مطابق آن افسران شیعی از ارتش عراق حذف و افسران بعثی جای آنها را خواهند گرفت. در همین راستا تاکنون حدود 200 افسر شیعی از ارتش اخراج شده‌اند. این طرح که از سه سال پیش یعنی سال 1385 آغاز شده و در چند ماه اخیر تشدید شده است، تحت پوشش تزریق « نیروهای شوراهای بیداری » به دستگاه‌های نظامی و امنیتی عراق صورت می‌گیرد. افزون بر این ایاد علاوی، نخست‌وزیر سابق عراق و از اعضای ارشد فراکسیون العراقیه که در زمان تشکیل دولت موقت در عراق، سمت نخست‌وزیری را بر عهده داشت، ارتباطاتی با بعثی‌ها برقرار کرده و از جمله با عزت‌الدوری، معاون سابق صدام که تحت تعقیب است دیدارهایی داشته است. از آنجا که وی از سکولارهایی است که قرابت بسیاری با آمریکایی‌ها دارند، بسیاری معتقدند وی به نیابت از ایالات متحده به مذاکره با بعثی‌ها پرداخته است. لذا به نظر می‌رسد انفجارهای اخیر در عراق توسط بعثی‌ها صورت گرفته است. بعثی‌ها با این دست اقدامات تلاش دارند به دولت نوری مالکی فشار آورند و اینگونه القا کنند که دولت مالکی هیچ راهی جز پذیرفتن بقایای حزب بعث در ساختار سیاسی عراق ندارد. در این میان این گروه از حمایت ایالات متحده برای فشار بر دولت نیز سود می‌برند.
مجموعه این مسائل نشان می‌دهد ایالات متحده به این جمع‌بندی رسیده است که دولت کنونی و شیعی عراق منافع کاخ سفید را در منطقه تأمین نمی‌کند و لذا درصدد آن برآمده است تا با برقراری ارتباط مجدد با بعثی‌ها پای آنها را به عرصه سیاسی عراق باز کرده و از طریق مدیریت آنها، منافع واشنگتن را تأمین کند. برای ایالات متحده بسیار دشوار است که بپذیرد جریانی شیعی در عراق حاکم باشد که به آمریکا به چشم اشغالگر نگاه کند و حاضر به پذیرش رویکردهای این کشور نباشد. افزون بر این، آمریکا در قدرت بودن دولت شیعی مالکی را سبب قدرت یافتن ایران به عنوان مهم‌ترین رقیب خود در منطقه می‌داند. از این رو و با توجه به آنکه حزب بعث در زمان صدام نیز بارها و از طریق خوش‌خدمتی‌های متعدد از جمله حمله به ایران تعهد خود را به آمریکا نشان داده است، می‌کوشد با رسوخ این جریان در ارتش و بدنه سیاسی عراق، فضا را برای تأمین منافع خود و تضعیف جایگاه رقبایش فراهم کند. حزب بعث به قدرت باز می‌گردد؟
سناریوی جدید آمریکا برای عراق
حزب بعث به قدرت باز می‌گردد؟
کابوس انفجارهای خونین و عملیات‌های انتحاری بار دیگر به عراق بازگشته است. در شرایطی که پس از حدود 3 ماه امنیت نسبی، مردم این کشور رویای امنیت خود را تعبیر شده می‌پنداشتند، انفجارهای زنجیره‌ای عراق، خواب خوش آنها را پاره کرد و نشان داد که مردم این کشور کماکان باید در حسرت امنیت بمانند. حال آنکه مردم عراق از بدو ورود نظامیان آمریکایی در سال 2003، در آرزوی اندکی امنیت روز و شب گذرانده‌اند. درباره اینکه انفجارها را چه کسانی برنامه‌ریزی و چه کسانی به اجرا می‌گذارند گمانه‌زنی‌های بسیاری صورت گرفته است. در این میان برخی معتقدند این انفجارها به تشدید تحرکات القاعده در عراق بازمی‌گردد و این گروه تروریستی فعالیت‌های خود را در عراق افزایش داده است. در حال حاضر نیز اخباری مبنی بر تشدید تحرکات القاعده در بغداد و موصل شنیده می‌شود. تحلیلگرانی که معتقد به نقش القاعده در این انفجارها هستند، استدلال می‌کنند که شیوه انجام این عملیات‌ها دقیقا مشابه اقدامات القاعده است. با این حال به نظر می‌رسد القاعده در مقطع کنونی به شکل محسوسی تضعیف شده باشد. در حال حاضر شایعه مرگ بن‌لادن جدی‌تر از هر زمان دیگری شنیده می‌شود. افزون بر این کشته شدن ابومصعب زرقاوی، فرمانده نیروهای القاعده در عراق در سال 2005، القاعده را به شکل غیرقابل انکاری تضعیف کرد چرا که رهبر اردنی الاصل القاعده عراق نقشی مهمی در طراحی عملیات انتحاری در این کشور ایفا می‌کرد. افزون بر این مدتی قبل از حملات تروریستی اخیر، دولت عراق از دستگیری ابوعمر البغدادی، فرمانده القاعده در این کشور که به رئیس امارت اسلامی عراق معروف شده بود، خبر داد. البغدادی پس از کشته شدن زرقاوی فرماندهی نیروهای القاعده را در عراق برعهده گرفته بود. بی‌شک دستگیری البغدادی نیز تأثیر جبران‌ناپذیری بر تضعیف قدرت القاعده داشته است. از این رو پذیرش این موضوع که القاعده در انفجارهای اخیر دست داشته است، اندکی دشوار به نظر می‌رسد.
اما برخی نیز این تحرکات را به حزب منحله بعث عراق نسبت می‌دهند و بر این باورند که این عملیات‌های تروریستی هر چند که به شیوه عملیات‌های القاعده انجام می‌شود اما بعثی‌ها برنامه‌ریزی و اجرای آن را برعهده دارند، بویژه که اخیرا نیروهای آمریکایی صدها نفر از وابستگان به حزب بعث را در عراق آزاد کرده‌اند. اشغالگران ظرف چند ماه گذشته صدها نفر از تروریست‌های بعثی و سلفی که دخالت آنها در رشته عملیات‌های تروریستی بعقوبه و دیاله عراق در سال‌های 2006 و 2007 به اثبات رسیده بود را از زندان‌های تحت کنترل خود آزاد کردند که این مساله در بازسازی تشکیلاتی و روانی آنها نقش اساسی داشته است. از سوی دیگر مقامات سیاسی کاخ سفید نیز رایزنی گسترده‌ای را برای ورود مجدد حزب بعث به عرصه سیاسی عراق آغاز کرده‌اند. حتی هیلاری کلینتون، وزیر خارجه دولت اوباما نیز در جریان سفر خود به عراق از مالکی خواسته بود تا عرصه سیاسی را برای عفو و سپس ورود اعضای حزب بعث به ساختار دولت عراق باز کند. این در حالی است که نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق بارها تاکید کرده است تا وقتی در صحنه سیاسی عراق قرار دارد، نخواهد گذاشت بعثی‌ها به قدرت بازگردند. گفته می‌شود طرحی نیز از جانب ایالات متحده بشدت پیگيری می‌شود که مطابق آن افسران شیعی از ارتش عراق حذف و افسران بعثی جای آنها را خواهند گرفت. در همین راستا تاکنون حدود 200 افسر شیعی از ارتش اخراج شده‌اند. این طرح که از سه سال پیش یعنی سال 1385 آغاز شده و در چند ماه اخیر تشدید شده است، تحت پوشش تزریق « نیروهای شوراهای بیداری » به دستگاه‌های نظامی و امنیتی عراق صورت می‌گیرد. افزون بر این ایاد علاوی، نخست‌وزیر سابق عراق و از اعضای ارشد فراکسیون العراقیه که در زمان تشکیل دولت موقت در عراق، سمت نخست‌وزیری را بر عهده داشت، ارتباطاتی با بعثی‌ها برقرار کرده و از جمله با عزت‌الدوری، معاون سابق صدام که تحت تعقیب است دیدارهایی داشته است. از آنجا که وی از سکولارهایی است که قرابت بسیاری با آمریکایی‌ها دارند، بسیاری معتقدند وی به نیابت از ایالات متحده به مذاکره با بعثی‌ها پرداخته است. لذا به نظر می‌رسد انفجارهای اخیر در عراق توسط بعثی‌ها صورت گرفته است. بعثی‌ها با این دست اقدامات تلاش دارند به دولت نوری مالکی فشار آورند و اینگونه القا کنند که دولت مالکی هیچ راهی جز پذیرفتن بقایای حزب بعث در ساختار سیاسی عراق ندارد. در این میان این گروه از حمایت ایالات متحده برای فشار بر دولت نیز سود می‌برند.
مجموعه این مسائل نشان می‌دهد ایالات متحده به این جمع‌بندی رسیده است که دولت کنونی و شیعی عراق منافع کاخ سفید را در منطقه تأمین نمی‌کند و لذا درصدد آن برآمده است تا با برقراری ارتباط مجدد با بعثی‌ها پای آنها را به عرصه سیاسی عراق باز کرده و از طریق مدیریت آنها، منافع واشنگتن را تأمین کند. برای ایالات متحده بسیار دشوار است که بپذیرد جریانی شیعی در عراق حاکم باشد که به آمریکا به چشم اشغالگر نگاه کند و حاضر به پذیرش رویکردهای این کشور نباشد. افزون بر این، آمریکا در قدرت بودن دولت شیعی مالکی را سبب قدرت یافتن ایران به عنوان مهم‌ترین رقیب خود در منطقه می‌داند. از این رو و با توجه به آنکه حزب بعث در زمان صدام نیز بارها و از طریق خوش‌خدمتی‌های متعدد از جمله حمله به ایران تعهد خود را به آمریکا نشان داده است، می‌کوشد با رسوخ این جریان در ارتش و بدنه سیاسی عراق، فضا را برای تأمین منافع خود و تضعیف جایگاه رقبایش فراهم کند. ارسال نظر
پربیننده