مهدی جابری: یک خیابان با 5 مدل جدول بتنی، 5 مدل جدول در 10 اندازه مختلف، 10 اندازه مختلف از جداول با 3 رنگ متفاوت، یعنی یک خیابان با 3 رنگ و 10 اندازه!
به گزارش «وطن امروز»، یکی از عناصر و عوامل زیبایی شهر این است که تناسب چشم‌نوازی بین اجزای کالبد شهر برقرار باشد و نه‌تنها رنگ‌های استفاده شده در ساختمان‌ها و معابر آزاردهنده نباشد بلکه اجزای این کالبد از نظر چینش، اندازه و تکنولوژی به کار رفته در آنها از هماهنگی و یکنواختی برخوردار باشد.
جداول بتنی شهری از جمله عناصری است که می‌تواند به زیبایی شهر و ایجاد آرامش بصری کمک کند. معمولا در کشورهای پیشرفته و حتی در حال توسعه تلاش می‌شود جدول‌های شهری یک تافته جدابافته از کالبد و نمای شهر نباشد یعنی ساخت، طراحی و کاشت جدول‌ها به گونه‌ای است که بخوبی در نمای شهر حل می‌شود و جا می‌افتد تا در تناسب کامل با اجزای دیگر این نما و کالبد باشد.
اما این تعاریف شامل کشور ما نمی‌شود. شهرداری‌های ایران معمولا برنامه و مطالعه خاصی درباره طراحی و کاشت اصولی جداول شهری ندارند و هر شهر، هر منطقه و حتی هر محله دارای یک سبک و شیوه خودآموز و خودساخته در این باره است!
ارتفاع متغیر از 20 تا 70 سانتی!
فاصله قائم بین سطح زیرین و بالایی جدول را ارتفاع آن می‌گویند و طبق اصول شهرسازی ارتفاع جدول در طول یک خیابان باید ثابت باشد اما اندازه و ارتفاع جداول خیابان‌ها و کوچه‌ها در شهرهای ما از هیچ قانون و اصول مشخصی پیروی نمی‌کند. ارتفاع جدول در خیابان‌های یک محله یا یک منطقه از 20 تا 70 سانتیمتر متغیر است و گاه جدول‌های حاشیه خیابان هنگامی که به یک باغچه می‌رسد ناگهان ارتفاع می‌گیرد و بلند می‌شود!
ارتفاع غیراستاندارد جداول همواره موجب آزار شهروندان می‌شود. احتمالا برای شما هم اتفاق افتاده است که هنگام پیاده شدن از خودرو، به خاطر ساییده شدن درهای خودرو به یک جدول بتنی دچار خسارت شده‌‌اید یا به سختی توانسته‌اید از خودرو پیاده شوید. این در حالی است که در بسیاری از شهرهای کشورمان طراحی خیابان‌ها طوری است که شهروندان و رانندگان برای پیاده شدن از خودرو چاره‌ای جز توقف در نزدیکی جدول‌های بتنی ندارند اما هنگام باز کردن درهای خودرو با مشکل یا زیان مواجه می‌شوند، چراکه طراحان، سازندگان و نصب‌کنندگان جدول‌ها کوچک‌ترین بررسی و توجهی برای برقراری تناسب بین ارتفاع جدول و ارتفاع خودروهای مختلف نداشته‌اند. نکته جالب اینکه برخی رانندگان برای تسهیل در پیاده شدن از خودرو اندکی جست‌وجو می‌کنند تا بتوانند جدول‌هایی با ارتفاع کمتر و کوتاه‌تر پیدا کنند! این بدان معناست که در یک خیابان، جدول‌هایی با اندازه و ارتفاع‌های مختلف وجود دارد.
عابران پیاده نیز برای تردد راحت‌تر و بهتر در معابر به دنبال جدول‌هایی با ارتفاع کمتر هستند. جدول‌های بلند گاه در مکان‌هایی نصب می‌شوند که محل عبور و تردد شهروندان است به طور مثال در بسیاری از پیاده‌راه‌ها شاهد مسدود شدن مسیر با مصالح یا نخاله ساختمانی هستیم و عابران پیاده چاره‌ای جز ورود به خیابان ندارند اما ارتفاع غیراصولی و غیراستاندارد جداول مانع بزرگی برای تردد شهروندان است.
البته نمی‌توان عدد مشخصی را برای طول و عرض و ارتفاع جدول‌ها تعیین کرد اما مدیران و برنامه‌ریزان شهری هنگام طراحی، ساخت و اجرای جدول باید بتوانند هماهنگی و تناسب لازم را بین نیازهای شهروندی، نیازهای شهری و نمای شهر برقرار کنند.
جدول‌های رنگ به رنگ!
در شهر تهران جدول‌های بتنی با رنگ‌آمیزی‌های مختلف سبز، سیاه، سفید، زرد و قرمز قابل مشاهده است. این وضعیت در برخی شهرستان‌ها آشفته‌تر است، چراکه شهرداری‌های مناطق تهران و شهرهای دیگر تصور می‌کنند برای زیباسازی شهر الزاما باید جدول‌ها را رنگ‌آمیزی و نقاشی کرد!
موضوع رنگ‌آمیزی جداول بتنی از دو منظر قابل بررسی است؛ نخستین منظر مربوط به تنوع و تعدد رنگ‌های جداول شهری است. در برخی شهرها و شهرستان‌ها فقط در یک خیابان شاهد جدول‌هایی با رنگ‌های مختلف هستیم؛ مثلا رنگ غالب در بخشی از خیابان سبز است و در بخشی دیگر زرد و در یک بخش رنگ دیگر! یا حتی بخش‌هایی از جداول که نیاز به تعمیر یا تعویض داشته‌اند دارای رنگ متفاوت و جدید نسبت به جدول‌های قدیمی هستند.
دومین منظر مربوط به نمای شهری است. رنگ‌آمیزی آشفته و غیراصولی جدول‌ها موجب آزار بصری شهروندان و نازیبایی شهرها می‌شود.
مدیران شهری تصور می‌کنند اگر تعدادی از کارگران شهرداری با چند سطل رنگ و ابزار دیگر مشغول رنگ کردن جدول‌ها شوند، زیبایی شهر به اوج می‌رسد! این در حالی است که زیباسازی امروز یک علم است و اصول زیباسازی در بیشتر کشورهای جهان با آنچه مدیران شهری ما تصور می‌کنند، تفاوت بسیاری دارد. مرور نمای شهری در کشورهای دیگر دنیا کار سختی نیست. امروز شما می‌توانید از طریق جست‌وجوی ساده در اینترنت به شیوه‌های شهرسازی و نمای شهری بسیاری از کشورها دسترسی داشته باشید.
رنگ‌آمیزی جدول به شیوه و سبک شهرداری‌های کشور ما در هیچ شهر و کشور پیشرفته‌ای یافت نمی‌شود حتی کشورهای در حال توسعه نیز در رنگ‌آمیزی جداول شهری با این سبک تجدیدنظر کرده‌اند. واقعیت این است که در این کشورها جدول‌های بتنی هنگام تولید دارای رنگ ذاتی و ماهیتی است و اصلا نیاز به رنگ‌آمیزی وجود ندارد، چراکه رنگ ذاتی جدول‌ها تا سال‌های سال باقی می‌ماند و هزینه‌های اضافه برای نقاشی و رنگ ریختن روی آنها صرف نمی‌شود! نکته مهم‌تر اینکه رنگ جداول در این کشورها کاملا در هماهنگی و تناسب با نمای شهر است.