
امیرعلی جهاندار : چند روزی از ماجرا گذشته و نگاههای احساسی فروکش کرده؛ در این شرایط شاید بتوان تحلیلهای عقلانی بهتری داشت و رفتارها را در سنجه آزمایش قرار داد. بیایید یک بار داستان را مرور کنیم. شامگاه روز جمعه؛ حمله گروهی از افراد مسلح به یک استادیوم، یک رستوران و یک تالار موسیقی در شهر پاریس، به مرگ بیش از 130تن منجر شد و بیش از 350 تن را نیز زخمی کرد.
به محض انتشار این اخبار عدهای نیز در داخل کشور به ابراز همدردی با مردم فرانسه پرداختند و در شبکههای اجتماعی و سامانههای ارتباط جمعی صحبت از گرفتن شام غریبان و شمع و گل و پروانه کردند-که اینها فی نفسه اشکالی ندارد، اگر واقعا یک حس انساندوستانه باشد- اما وقتی از یک نگاه بالاتر به مساله نگاه میکنیم شاهدیم که این حس انساندوستانه در موارد شدیدتر و فجیعتر، ظهور و بروزی ندارد.
عقربهها را به عقب برگردانیم؛ کمتر از 24 ساعت قبلتر از حادثه پاریس در فاصلهای نزدیکتر از پاریس به کشورمان در لبنان، 2 انفجار تروریستی انتحاری در برج البراجنه ضاحیه جنوبی بیروت رخ داد و 41 تن شهید و بیش از 200 تن زخمی شدند و در میان قربانیان این جنایت تروریستی چند کودک نیز وجود داشت اما هیچ کس فراخوانی برای تجمع یا شمع روشن کردن برای قربانیان این فاجعه نداد و هیچ کس جلوی سفارت لبنان جمع نشد که این اتفاق را تسلیت بگوید.
کمتر از یک ماه قبل در روز 9 آبان خبر سقوط هواپیمای مسافری روسی در صحرای سینا منتشر شد. این هواپیما که از بندر شرمالشیخ مصر به سمت شهر سنپترزبورگ روسیه در حرکت بود در مسیر پرواز در آسمان صحرای سینای مصر سقوط کرد و در پی آن بیش از 20 سرنشین هواپیما همگی کشته شدند. روسیه اعلام کرد این حرکت یک اقدام تروریستی بوده و داعش نیز این اقدام تروریستی را بر عهده گرفته بود اما اینجا نیز هیچ کس به روسها تسلیت نگفت، شمعی روشن نشد!
سال گذشته خبر کشتار 1700 دانشجوی بیگناه عراقی زیر رگبار داعشیها در پادگان اسپایکر عراق منتشر شد اما آنجا نیز این حس انساندوستانه در رگ این کسانی که امروز مبتنی بر حس انساندوستانه مقابل سفارت فرانسه جمع شدند، گل نکرد و کسی به ملت عراق تسلیت نگفت که شاهد یک نسلکشی بودند.
این رفتارها باعث میشود که به این «موج مهربان شدن» شک کنیم. کسانی که برای انسانهای آمریکایی و چند کشور خاص اروپایی اینگونه دلسوزی میکنند اما برای باقی دنیا این دلسوزی را ندارند، «انسان بماهو انسان» ارزشی ندارد و مساله برای آنها «کدام انسان؟!» است، و پاسخ؛ انسان غربی انسان است و مابقی ارزش انسانی ندارند. در نگاه دیگر نیز میتوان همه این رفتارها را یک نمایش دانست برای کسانی که در بحران بیعاطفگی دنیای مدرنشان دنبال یک مستمسکی برای آرامش درونی خود میگردند و چون در طبقات فرهنگی مدرن هستند، ترجیح میدهند این تخلیه روانیشان را برای چشمآبیهای فرانسه و آمریکا خرج کنند تا کودکان مظلوم سوریه، لبنان، افغانستان، عراق یا آفریقا!
11 سپتامبر 2001 وقتی هواپیما به برجهای دوقلو برخورد کرد - اگرچه همه میدانستند و همه شواهد همان موقع و هم بعدها بهصورت متقن نشان داد این حادثه کار حاکمیت آمریکا بوده است- جماعتی از جنس همین رفتار را که درباره حادثه فرانسه انجام دادند، در حادثه برجهای دوقلو نیز انجام دادند اما در همان سالها که حمله آمریکاییها بیش از یک میلیون کشته در افغانستان و عراق به بار آورد – که بسیاری از کشتهها زن و کودک بودند - این جریان اعتراضی نکرد.
همان کسانی که امروز عامل انفجار پاریس هستند، در چند سال اخیر عامل کشتار مردم بیگناه سوریه بودند اما مدعیان دلسوز و عزادار فرانسه در کشتار سوریها به اینها جنایتکار نمیگفتند بلکه «تروریست»ها در آنجا؛ «معارضان» و «مخالفان» دولت بشار اسد بودند!
هیچکس در این شکی ندارد که متولیان راهاندازی داعش و جریانهای تکفیری دیگر همین اوباما، کامرون و اولاند و حاکمیتهایشان هستند اما وقتی یک روزنامه تیتر میزند که «فرانسویها دارند آشی را میخورند که دستپخت خودشان است» و فرجام تشکیل داعش دامن خودشان را گرفته است؛ این جریان روشنفکرنمای انساندوستنما معترض میشوند که «زننده این تیتر مگر عاطفه ندارد که از مرگ انسانها خوشحال میشود؟» حال آنکه این تیتر تنها پیامی است به آنها که عاطفه نداشتند و جنایتکارانی را درست کردند که به جان مردم مظلوم سوریه و عراق و... افتادند و عبرتی بود تا متوجه شوند چه بلایی بر سر مردم جهان آوردهاند که حالا دامنگیر جامعه خودشان هم شده است.
نمونه دیگر از همین جنس رفتارهای مزورانه انساندوستنمایانه را چند ماه پیش هم دیدیم؛ وقتی تیتر «خبرمرگش» منتشر شد؛ عمده انتقادات از سوی همین جریانی که رگ بشردوستیشان بیرون زد این بود که «چرا یک روزنامه در تیتر خود طلب مرگ یک انسان را کرده است؟!» فارغ از اینکه مبتنی بر مبانی قرآنی، دعای مرگ کردن برای برخی افراد خونخوار همچون ملک عبدالله که دستشان تا مفرق در خون انسانها آلوده است قبح که ندارد هیچ، حسن هم دارد، سوال نگارنده از معترضان به این تیتر آن است که «چرا نسبت به خون جوانان و نوجوانان و کودکان یمن، بحرین و لبنان که با فرمان ملک عبدالله شهید شدند رگ انساندوستیشان ورم نکرد؟!» این رفتار دوگانه پیامی جز عدم صداقت این انساندوستی ندارد.
بیان اینکه یک حکومتی یا حکومتهایی امروز پای سفرهای نشستهاند که خودشان آش آن را پختهاند؛ به هیچ وجه مؤید آن نیست که ناقل این پیام با خوشحالی آن را بیان میکند، بلکه این تنها بازگو کردن یک «عبرت» است به سران خطاکار. بیان عبرت جزو طنزهای تلخ تاریخ است که خطر تکرار آن تجربه، گفتنش را واجب میکند و آن کس که از بیان این عبرت ناراحت میشود، با تکرار آن موافق است؛ یعنی موافق است که همچنان غربیها به پروژه داعشسازیشان ادامه دهند و همچنان با کشته شدن بیگناهان موافق است.