در مقابل داوران متقلب و خريداري شده، از ضربههاي آزاد براي تقلب و تباني در يك مسابقه در همه حال استفاده ميكنند. چنانچه داوري خريداري و تطميع مي شد تا در يك مسابقه دست ببرد، احتمال وقوع پنالتيها دو برابر ميزاني بود كه در يك بازي صادقانه و پاك ممكن است، اتفاق بيفتد.
گل به خودي
تنها پديده آشكاري كه رفيق سعد از آن ياد نميكند، گل به خوديهاست. يعني درست همان روشي كه ميتوان احتمال داد، متداولترين است؛ آن هم زماني كه بازيكني بخواهد در جريان يك مسابقه تاثير بگذارد: شوت كردن توپ به دروازه خودي و سرهاي آويزان ناشي از پشيماني و شرمندگي فراوان و آنوقت به جيبزدن پولهاي دريافتي در روز بعد. به عنوان نمونه «ولادو كازالو»، بازيكن كروات كه در سطح بينالمللي در سال 1991 در بوندسليگاي آلمان در تيم نورنبرگ توپ ميزد، در جريان يك مسابقه دو بار به تيم خودش گل زد. به احتمال فراوان شايد براي آنكه بدهيهايش را در جريان بازي پاك كند، اين موضوع هيچگاه به اثبات نرسيد. البته يكي از بازي بهمزنهاي آسيايي كه با او صحبت كردم، گفت: از گل به خودي بيزار است. او به يك شرطبند ويتنامي پريده بود، چرا كه تيم ملي كشورش را تطميع كرد تا در بازيهاي كشورهاي جنوب شرق آسيا (SEA) در دسامبر 2005 ببازد: «آنها نميدانند چکار ميكنند. با اين حال آنها ابله هستند. تقريبا به خودشان گلزني كردند. خيلي احمقانه و بيش از اندازه سادهلوحانه». تحقيقهاي من نشان داد كه گل به خوديها در تقريبا 10 درصد بازيهاي عادي رخ ميدهد و در 20 درصد بازيهاي درگير و گرفتار تباني اين افزايش چشمگير است ولي تنها نشان ميدهد كه بازيكناني معين شايد به خودشان گل بزنند تا در يك بازي تباني كنند. به سخن ديگر گل به خوديها براي تباني و تقلب در جريان يك مسابقه آنطور پيوسته كه ضربههاي ايستگاهي كه از سوي داوران تطميع شده اعلام ميشود، به كار گرفته نميشود.
كارتهاي قرمز
خود را در معرض اخراج قرار دادن براي بازيكنان خريداري شده ميتواند روشي كامل و بيعيبونقص باشد تا بتوانند نتيجه مسابقه را به دلخواه خودشان تغيير بدهند، مثلا به داور مسابقه با صداي بلند ناسزا بگويي آن هم زماني كه تيم در حال خارج شدن از زمين است و در نتيجه تيم مقابل به خاطر داشتن برتري عددي پيروز ميشود.
به نظر ميآيد اين روش براي داوري نادرست و تطميع شده ابزاري كامل باشد تا بازيكن برجسته تيم را از ميدان خارج كند؛ از تيمي كه داور ميخواهد بازنده باشد. اين كار به نظر تنها روش موثر و كارا براي تباني و تقلب است. با همه اينها بررسيها نشان داد كه كارتهاي قرمز ابزاري نيست كه از نگاه آماري بتوان نشان داد، براي تباني به كار گرفته ميشود؛ آن هم خيلي زياد و متداول، نه از سوي بازيكنان رشوهخوار و تطميع شده و نه از سوي داوران نادرست و خطاكار. رفيقسعد باز هم حق داشت: براي يك بازيكن خطاكار بهتر آن است كه در درون ميدان حاضر باشد تا بيرون آن. در واقع بازيكنان تبانيكننده در رقابتهايي که دستخوش تباني واقع شدهاند، كمتر از بازيكنان در بازيهاي شرافتمندانه و پاك كارت قرمز دريافت ميكنند. آمارها نشان ميدهد كه بازيكنان فاسد و رشوهگير تلاش زيادي براي دريافت كارت قرمز و اخراج شدن از زمين بازي به خرج نميدهند و كاملا برعكس به عمد و آگاهانه ميكوشند، از ميدان اخراج نشوند. به نظر ميرسد بررسيهاي آماري گفتههاي سعد را تاييد ميكند. در ضربههاي پنالتي، گل به خوديها و كارتهاي قرمز افزايش بارز و چشمگير آماري وجود ندارد. اين با بررسي دادهها درباره بازيكنان رشوهگير اثبات ميشود. اكنون از كجا ميتوان مسابقهاي دستخوش تباني را تشخيص داد؟ آيا الگويي تاييد شده وجود دارد تا بتوان ميان يك بازي انجام شده غير عادي و يك مسابقه عادي تمايز قائل شد؟ در كاري ديگر توانستم نشان بدهم كه در آمار گلها تفاوت آماري درخور اهميتي وجود دارد.
بهطور متوسط در بازيهايي كه در آنها تباني شده است،20 درصد گلهاي بيشتري از بازيهاي عادي به ثمر ميرسد اما براي شناخت الگوهاي ناجوانمردانه بايد بررسي كرد، چه زماني گلها در مسابقهها به ثمر ميرسد. بسياري از رخدادها در ارتباط با تباني در پايان مسابقه رخ ميدهد: پنالتيهاي دقيقه آخر و گلهايي كه ديرهنگام به ثمر ميرسد. اين نشان ميدهد كه داوران يا بازيكنان فاسد چشم به راه آخرين دقيقههاي بازي هستند. توپ را حفظ ميكنند، آن وقت خيلي دير گل ميزنند تا نتيجه دلخواه را به دست بياورند. جو مكگينس، روزنامهنگار آمريكايي علاقهاش به فوتبال را زماني كه بزرگتر شد، كشف كرد. او يك فصل تمام روي تيمي از ليگ دسته دوم ايتاليا كار و بررسي كرد و آن را زير نظر داشت. او كتاب شاديها و غمهايش را «كاستل ديسانگرو» ناميد. او در كتاب «شگفتي كاستل ديسانگرو» از اين موضوع مينويسد و از اندوهي فراوان، چرا كه مكگينس در آخرين بازي فصل شاهد تباني ميان باشگاه محبوبش و تيمي ديگر بود. او شنيد كه چگونه بازيكنان رشوهخوار درباره زمان به ثمر رسيدن گلها آنطور كه بعدا اتفاق افتاد، قول و قرارهايشان را گذاشتند.
ترجمه: محمد عليجاني بائي پيروزی هاي مطمئن (16)
در مقابل داوران متقلب و خريداري شده، از ضربههاي آزاد براي تقلب و تباني در يك مسابقه در همه حال استفاده ميكنند. چنانچه داوري خريداري و تطميع مي شد تا در يك مسابقه دست ببرد، احتمال وقوع پنالتيها دو برابر ميزاني بود كه در يك بازي صادقانه و پاك ممكن است، اتفاق بيفتد.
گل به خودي
تنها پديده آشكاري كه رفيق سعد از آن ياد نميكند، گل به خوديهاست. يعني درست همان روشي كه ميتوان احتمال داد، متداولترين است؛ آن هم زماني كه بازيكني بخواهد در جريان يك مسابقه تاثير بگذارد: شوت كردن توپ به دروازه خودي و سرهاي آويزان ناشي از پشيماني و شرمندگي فراوان و آنوقت به جيبزدن پولهاي دريافتي در روز بعد. به عنوان نمونه «ولادو كازالو»، بازيكن كروات كه در سطح بينالمللي در سال 1991 در بوندسليگاي آلمان در تيم نورنبرگ توپ ميزد، در جريان يك مسابقه دو بار به تيم خودش گل زد. به احتمال فراوان شايد براي آنكه بدهيهايش را در جريان بازي پاك كند، اين موضوع هيچگاه به اثبات نرسيد. البته يكي از بازي بهمزنهاي آسيايي كه با او صحبت كردم، گفت: از گل به خودي بيزار است. او به يك شرطبند ويتنامي پريده بود، چرا كه تيم ملي كشورش را تطميع كرد تا در بازيهاي كشورهاي جنوب شرق آسيا (SEA) در دسامبر 2005 ببازد: «آنها نميدانند چکار ميكنند. با اين حال آنها ابله هستند. تقريبا به خودشان گلزني كردند. خيلي احمقانه و بيش از اندازه سادهلوحانه». تحقيقهاي من نشان داد كه گل به خوديها در تقريبا 10 درصد بازيهاي عادي رخ ميدهد و در 20 درصد بازيهاي درگير و گرفتار تباني اين افزايش چشمگير است ولي تنها نشان ميدهد كه بازيكناني معين شايد به خودشان گل بزنند تا در يك بازي تباني كنند. به سخن ديگر گل به خوديها براي تباني و تقلب در جريان يك مسابقه آنطور پيوسته كه ضربههاي ايستگاهي كه از سوي داوران تطميع شده اعلام ميشود، به كار گرفته نميشود.
كارتهاي قرمز
خود را در معرض اخراج قرار دادن براي بازيكنان خريداري شده ميتواند روشي كامل و بيعيبونقص باشد تا بتوانند نتيجه مسابقه را به دلخواه خودشان تغيير بدهند، مثلا به داور مسابقه با صداي بلند ناسزا بگويي آن هم زماني كه تيم در حال خارج شدن از زمين است و در نتيجه تيم مقابل به خاطر داشتن برتري عددي پيروز ميشود.
به نظر ميآيد اين روش براي داوري نادرست و تطميع شده ابزاري كامل باشد تا بازيكن برجسته تيم را از ميدان خارج كند؛ از تيمي كه داور ميخواهد بازنده باشد. اين كار به نظر تنها روش موثر و كارا براي تباني و تقلب است. با همه اينها بررسيها نشان داد كه كارتهاي قرمز ابزاري نيست كه از نگاه آماري بتوان نشان داد، براي تباني به كار گرفته ميشود؛ آن هم خيلي زياد و متداول، نه از سوي بازيكنان رشوهخوار و تطميع شده و نه از سوي داوران نادرست و خطاكار. رفيقسعد باز هم حق داشت: براي يك بازيكن خطاكار بهتر آن است كه در درون ميدان حاضر باشد تا بيرون آن. در واقع بازيكنان تبانيكننده در رقابتهايي که دستخوش تباني واقع شدهاند، كمتر از بازيكنان در بازيهاي شرافتمندانه و پاك كارت قرمز دريافت ميكنند. آمارها نشان ميدهد كه بازيكنان فاسد و رشوهگير تلاش زيادي براي دريافت كارت قرمز و اخراج شدن از زمين بازي به خرج نميدهند و كاملا برعكس به عمد و آگاهانه ميكوشند، از ميدان اخراج نشوند. به نظر ميرسد بررسيهاي آماري گفتههاي سعد را تاييد ميكند. در ضربههاي پنالتي، گل به خوديها و كارتهاي قرمز افزايش بارز و چشمگير آماري وجود ندارد. اين با بررسي دادهها درباره بازيكنان رشوهگير اثبات ميشود. اكنون از كجا ميتوان مسابقهاي دستخوش تباني را تشخيص داد؟ آيا الگويي تاييد شده وجود دارد تا بتوان ميان يك بازي انجام شده غير عادي و يك مسابقه عادي تمايز قائل شد؟ در كاري ديگر توانستم نشان بدهم كه در آمار گلها تفاوت آماري درخور اهميتي وجود دارد.
بهطور متوسط در بازيهايي كه در آنها تباني شده است،20 درصد گلهاي بيشتري از بازيهاي عادي به ثمر ميرسد اما براي شناخت الگوهاي ناجوانمردانه بايد بررسي كرد، چه زماني گلها در مسابقهها به ثمر ميرسد. بسياري از رخدادها در ارتباط با تباني در پايان مسابقه رخ ميدهد: پنالتيهاي دقيقه آخر و گلهايي كه ديرهنگام به ثمر ميرسد. اين نشان ميدهد كه داوران يا بازيكنان فاسد چشم به راه آخرين دقيقههاي بازي هستند. توپ را حفظ ميكنند، آن وقت خيلي دير گل ميزنند تا نتيجه دلخواه را به دست بياورند. جو مكگينس، روزنامهنگار آمريكايي علاقهاش به فوتبال را زماني كه بزرگتر شد، كشف كرد. او يك فصل تمام روي تيمي از ليگ دسته دوم ايتاليا كار و بررسي كرد و آن را زير نظر داشت. او كتاب شاديها و غمهايش را «كاستل ديسانگرو» ناميد. او در كتاب «شگفتي كاستل ديسانگرو» از اين موضوع مينويسد و از اندوهي فراوان، چرا كه مكگينس در آخرين بازي فصل شاهد تباني ميان باشگاه محبوبش و تيمي ديگر بود. او شنيد كه چگونه بازيكنان رشوهخوار درباره زمان به ثمر رسيدن گلها آنطور كه بعدا اتفاق افتاد، قول و قرارهايشان را گذاشتند.
ترجمه: محمد عليجاني بائي ارسال نظر
پربیننده