تشدید تقابل کرملین و کاخ سفید
نبرد پنهان
تنش‌ها در اروپای شرقی روندی رو به رشد دارد و حتی پس از ریاست‌جمهوری اوباما نیز این روند قطع نشده و کماکان ادامه دارد. پس از ورود اوباما به کاخ سفید و طرح سیاست تغییر از جانب وی، به نظر می‌رسید تغییرات عمده‌ای در روابط کاخ سفید و کرملین ایجاد شود. انعطاف اوباما درباره نصب سامانه دفاع ضدموشکی در چک و لهستان و همچنین چشمپوشی موقت مسکو از نصب موشک‌های الکساندر در بدو ورود اوباما به کاخ سفید، ناظران سیاسی را برای ایجاد تحولات اساسی در تعاملات دو کشور خوش‌بین کرده بود.
اما گذر زمان نشان داد که نباید انتظار تحولی مثبت را در مناسبات این دو کشور داشت. شاید بتوان آغاز اعتراضات ضددولتی را در گرجستان منشأ تعامل جدید ایالات متحده و مسکو دانست. دولت ساکاشویلی چندین هفته است در مقابل اعتراضات شدید اپوزیسیون قرار گرفته و ناظران سیاسی معتقدند تا خزان انقلاب گل رز مدت زمان چندانی باقی نمانده است و هر لحظه امکان سقوط دولت ساکاشویلی وجود دارد. با این حال رئیس‌جمهور گرجستان باوجود ضرب‌الاجل معارضین تأکید دارد که در سمت خود خواهد ماند و در مقابل اپوزیسیونی که وی مدعی است از سوی کرملین بسیج شده‌اند، مقاومت خواهد کرد.
در آن سوی ماجرا دولت اوباما نیز با وجود تمایلات غربگرایانه آشکار ساکاشویلی در ابتدای ماجرا حمایت چندانی از وی نکرد تا هم خود را در ظاهر کشوری دموکرات که به آرای ملت‌ها احترام می‌گذارد نشان بدهد و هم ساکاشویلی را که در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده با تمامی وجود از مک کین، کاندیدای حزب جمهوریخواه حمایت می‌کرد، گوشمالی دهد.
اما پس از مدتی سران کاخ سفید به این تحلیل رسیدند که سقوط احتمالی دولت غربگرای ساکاشویلی می‌تواند به تغییر توازن در منطقه منجر شود، برای حمایت از دولت گرجستان دست به کار شدند و قرار بر آن شد که ناتو و گرجستان یک رزمایش نظامی مشترک برگزار کنند.
آغاز رزمایش ناتو در گرجستان همزمان با
16 اردیبهشت تنش‌ها را در منطقه دوچندان کرد و کار به جایی رسید که حتی روسیه نمایندگان خود در ناتو را فراخواند. البته روسیه نیز از همان ابتدا که مسأله برگزاری رزمایش ناتو در گرجستان مطرح شده بود اعتراض شدید خود را نسبت به این اقدام اعلام و واکنش‌های خود را به رجزخوانی غرب آغاز کرده بود و حتی انصراف خود را از شرکت در اجلاس آینده ناتو اعلام کرد تا روابط مسکو و پیمان آتلانتیک شمالی کماکان در رکود باقی بماند و یخ روابط دو طرف قطورتر شود. حتی برخی از کشورها نظیر ارمنستان و قزاقستان نیز که قرار بود در این رزمایش شرکت کنند، با توجه به اینکه از واکنش‌های احتمالی کرملین هراس داشتند از حضور در این مانور سر باز زدند تا مسکو نشان دهد چندان نیز در مقابل ناتو و غرب دست بسته نیست.
از دیگر اقدامات روسیه در تقابل با ناتو و ایالات متحده پیمان بحث‌برانگیز روسیه با اوستیای جنوبی و آبخازیا بود. مسکو اقدام به امضای سندهای همکاری دفاعی با اوستايی جنوبی و آبخازیا کرد و متعهد شد که به مدت چند سال حفاظت از مرزهای این استان جدایی‌طلب گرجستان را برعهده بگیرد. این اقدام، خشم مقامات غربی را برانگیخت و در پی آن اتحادیه اروپا دو دیپلمات روسی مستقر در بروکسل را از این شهر اخراج کرد تا عملا روسیه را برای تدوین این واکنش‌ها تحریک کند.
حتی مقامات گرجستان کودتایی را که یک روز قبل از برگزاری رزمایش ناتو در داخل کشور رخ داد و ناکام ماند به مسکو منتسب می‌کنند و تأکید دارند که کودتاچیان با تحریک و حمایت روسیه دست به این اقدام زده‌اند. بی‌شک ایالات متحده از طریق پافشاری بر انجام این رزمایش تلاش داشت که به مقامات مسکو بفهماند بحث پیوستن گرجستان و اوکراین به ناتو جدی‌تر از هر زمان دیگری پیگيری خواهد شد و از آن طرف نیز روسیه می‌کوشد تا به مقامات ایالات متحده اثبات کند مسأله گسترش ناتو به شرق و عضویت تفلیس و کی‌یف در پیمان آتلانتیک شمالی بسیار برای غرب پر هزینه خواهد بود و سرنوشتی بهتر از طرح سپر دفاع موشکی در انتظار آن نیست.
به واقع جنگ آگوست سال گذشته که میان تفلیس و مسکو رخ داد، پیش از آنکه تقابل این دو کشور باشد منازعه‌ای پنهان میان کرملین و کاخ سفید بود که این نزاع کماکان ادامه دارد و تاکنون به تقابل شدید این دو کشور در سطح جهان منجر شده است و مسکو نیز از طریق نفوذ در مناطقی که به عنوان حیاط خلوت ایالات متحده محسوب می‌شده‌اند- نظیر آمریکای لاتین- تلاش دارد به سران واشنگتن بفهماند به هیچ‌وجه حاضر نیست این نبرد پنهان را واگذار کند. نگاه
تشدید تقابل کرملین و کاخ سفید
نبرد پنهان
تنش‌ها در اروپای شرقی روندی رو به رشد دارد و حتی پس از ریاست‌جمهوری اوباما نیز این روند قطع نشده و کماکان ادامه دارد. پس از ورود اوباما به کاخ سفید و طرح سیاست تغییر از جانب وی، به نظر می‌رسید تغییرات عمده‌ای در روابط کاخ سفید و کرملین ایجاد شود. انعطاف اوباما درباره نصب سامانه دفاع ضدموشکی در چک و لهستان و همچنین چشمپوشی موقت مسکو از نصب موشک‌های الکساندر در بدو ورود اوباما به کاخ سفید، ناظران سیاسی را برای ایجاد تحولات اساسی در تعاملات دو کشور خوش‌بین کرده بود.
اما گذر زمان نشان داد که نباید انتظار تحولی مثبت را در مناسبات این دو کشور داشت. شاید بتوان آغاز اعتراضات ضددولتی را در گرجستان منشأ تعامل جدید ایالات متحده و مسکو دانست. دولت ساکاشویلی چندین هفته است در مقابل اعتراضات شدید اپوزیسیون قرار گرفته و ناظران سیاسی معتقدند تا خزان انقلاب گل رز مدت زمان چندانی باقی نمانده است و هر لحظه امکان سقوط دولت ساکاشویلی وجود دارد. با این حال رئیس‌جمهور گرجستان باوجود ضرب‌الاجل معارضین تأکید دارد که در سمت خود خواهد ماند و در مقابل اپوزیسیونی که وی مدعی است از سوی کرملین بسیج شده‌اند، مقاومت خواهد کرد.
در آن سوی ماجرا دولت اوباما نیز با وجود تمایلات غربگرایانه آشکار ساکاشویلی در ابتدای ماجرا حمایت چندانی از وی نکرد تا هم خود را در ظاهر کشوری دموکرات که به آرای ملت‌ها احترام می‌گذارد نشان بدهد و هم ساکاشویلی را که در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده با تمامی وجود از مک کین، کاندیدای حزب جمهوریخواه حمایت می‌کرد، گوشمالی دهد.
اما پس از مدتی سران کاخ سفید به این تحلیل رسیدند که سقوط احتمالی دولت غربگرای ساکاشویلی می‌تواند به تغییر توازن در منطقه منجر شود، برای حمایت از دولت گرجستان دست به کار شدند و قرار بر آن شد که ناتو و گرجستان یک رزمایش نظامی مشترک برگزار کنند.
آغاز رزمایش ناتو در گرجستان همزمان با
16 اردیبهشت تنش‌ها را در منطقه دوچندان کرد و کار به جایی رسید که حتی روسیه نمایندگان خود در ناتو را فراخواند. البته روسیه نیز از همان ابتدا که مسأله برگزاری رزمایش ناتو در گرجستان مطرح شده بود اعتراض شدید خود را نسبت به این اقدام اعلام و واکنش‌های خود را به رجزخوانی غرب آغاز کرده بود و حتی انصراف خود را از شرکت در اجلاس آینده ناتو اعلام کرد تا روابط مسکو و پیمان آتلانتیک شمالی کماکان در رکود باقی بماند و یخ روابط دو طرف قطورتر شود. حتی برخی از کشورها نظیر ارمنستان و قزاقستان نیز که قرار بود در این رزمایش شرکت کنند، با توجه به اینکه از واکنش‌های احتمالی کرملین هراس داشتند از حضور در این مانور سر باز زدند تا مسکو نشان دهد چندان نیز در مقابل ناتو و غرب دست بسته نیست.
از دیگر اقدامات روسیه در تقابل با ناتو و ایالات متحده پیمان بحث‌برانگیز روسیه با اوستیای جنوبی و آبخازیا بود. مسکو اقدام به امضای سندهای همکاری دفاعی با اوستايی جنوبی و آبخازیا کرد و متعهد شد که به مدت چند سال حفاظت از مرزهای این استان جدایی‌طلب گرجستان را برعهده بگیرد. این اقدام، خشم مقامات غربی را برانگیخت و در پی آن اتحادیه اروپا دو دیپلمات روسی مستقر در بروکسل را از این شهر اخراج کرد تا عملا روسیه را برای تدوین این واکنش‌ها تحریک کند.
حتی مقامات گرجستان کودتایی را که یک روز قبل از برگزاری رزمایش ناتو در داخل کشور رخ داد و ناکام ماند به مسکو منتسب می‌کنند و تأکید دارند که کودتاچیان با تحریک و حمایت روسیه دست به این اقدام زده‌اند. بی‌شک ایالات متحده از طریق پافشاری بر انجام این رزمایش تلاش داشت که به مقامات مسکو بفهماند بحث پیوستن گرجستان و اوکراین به ناتو جدی‌تر از هر زمان دیگری پیگيری خواهد شد و از آن طرف نیز روسیه می‌کوشد تا به مقامات ایالات متحده اثبات کند مسأله گسترش ناتو به شرق و عضویت تفلیس و کی‌یف در پیمان آتلانتیک شمالی بسیار برای غرب پر هزینه خواهد بود و سرنوشتی بهتر از طرح سپر دفاع موشکی در انتظار آن نیست.
به واقع جنگ آگوست سال گذشته که میان تفلیس و مسکو رخ داد، پیش از آنکه تقابل این دو کشور باشد منازعه‌ای پنهان میان کرملین و کاخ سفید بود که این نزاع کماکان ادامه دارد و تاکنون به تقابل شدید این دو کشور در سطح جهان منجر شده است و مسکو نیز از طریق نفوذ در مناطقی که به عنوان حیاط خلوت ایالات متحده محسوب می‌شده‌اند- نظیر آمریکای لاتین- تلاش دارد به سران واشنگتن بفهماند به هیچ‌وجه حاضر نیست این نبرد پنهان را واگذار کند. ارسال نظر
پربیننده